Vì Dân Và Mị Dân
"Bầu đúng cử xứng"là lý tưởng chánh quyền chơn chính và cử tri ngay thẳng đều muốn có trong các cuộc bầu cử. Lời khuyên đó người Việt được nghe và nói nhiều lần từ thời mới bắt đầu khai nguyên Việt Nam Cộng Hoà. Khẩu hiệu nghe và nói rất dễ và êm nhưng thực hiện được cần phải có chánh quyền dân chủ và cử tri có trình độ và kinh nghiệm chánh trị mới đạt được. Vì có rất nhiều trò mị dân và mánh khoé trong bầu cử.
Như đã biết chánh trị là phạm trù tổng hợp chi phối mọi sinh hoạt cá nhân, gia đình, xã hội. Vì vậy bầu cử chánh quyền dân chủ là một sinh hoạt chánh trị vô cùng quan trọng.Và bầu đúng, cử xứng người vào chánh quyền là rất quan trọng và thiết yếu hơn nếu không dân chủ chỉ là hình thức hay trá hình thôi.. Nhưng làm sao bầu đúng cử xứng, dựa vào tiêu chí nào để xét và chọn lựa"
Có người nói nên chọn ứng cử viên theo chủ trương đảng Cộng Hoà hay Dân Chủ, hay không theo đảng nào [thứ tự abc] . Không hẳn đúng, chánh đảng chỉ là một phương tiên sinh hoạt chánh trị. Mỗi lần đại hội đảng là mỗi lần có thay đổi sách lược. Một dân cử Dân Chủ biểu quyết cho một dư luật hay quyết nghi lập qui của Cộng Hoà, Đảng không cấm, không ai kết tội phản đảng.Trong bầu cử sơ bộ, cử tri có thể đổi đảng để bầu ứng cử viên mình thích. Trong bầu cử tổng quát như cuộc bầu cử 7 tháng 11 này, cử tri có quyền chọn bất cứ ửng cử viên nào dù mình thuộc đảng khác.
Có người nói nên bầu cho người Việt lợi hơn cho người Mỹ hay Mễ. Vừa đúng vừa không. Đúng, không ai người sắc rộc nào thương và hiểu người Việt hơn người gốc Việt. Nhưng sẽ không đúng khi một dân cử gốc Việt thương người Việt mà không biết liên kết, thỏa hiệp trao đổi ở nghị trường để biến nguyện vọng Việt thành của đa số chỉ là một dân cử thiểu số của khối thiểu số suốt nhiệm kỳ. Hoặc cảm thấy quá cô đơn chạy theo giũ đuôi, làm gia nô cho các nhóm tài phiệt áp lực lại càng tai hại cho cử tri gốc Việt hơn.
Có người nói, không cần phân biệt đảng phái, sắc tộc, ai người nào dấn thân vào quyền lợi người "Việt mình", quyền lợi tinh thân hay vật chất thì bầu. Nhưng vấn đề đặt ra là dựa vào cái gì để biết ứng cử viên đó có gắn bó với quyền lợi của mình người gốc Việt hay không.
Thử xem hai măt chánh sau.
Một, nếu ứng cử viên là người tái ứng cử, xét công tác điạ phương của người ấy trong nhiệm kỳ qua. Bất cứ dân cử nào cũng được dành thì giờ công tác địa phương. Đây là nghĩa vụ bó buộc để biết dân tình, dân ý để thảo luận biểu quyết ở nghị trường và bày tỏ lòng tôn trọng quyền hiểu biết của cư tri. Trong giao tiếp này hình thức không quan trọng bằng nội dung. Mặc bộ đồ lớn, thắc cà vạt trịnh trọng, hay mặc cái áo dài VN, cầm lá quốc kỳ VN, đứng trước đám đông Việt, ngọng nghịu nói không bỏ dấu, "kinh chao qui vi", xuất hiện trong đình đám, ăn trên, ngồi trước, nói trước, cấp giấy khen, bằng tưởng lục; những chuyện ấy chỉ nghe vui tai, xem vui mắt cử tri Việt mà thôi. Không có lợi gì cho quyền lợi Việt. Có hại cho túi tiền của ngưới gốc Việt nữa là khác vì người gốc Việt phải đóng tiền mướn chỗ, mướn máy, mua thức ăn cho thêm một người khách dân cử thường vị này cứ "tĩnh bơ như dân cử" không đóng gì cả mà được hưởng trước và trên hết. Có lợi là lợi cho người tổ chức phô trương được chánh quyền dân cử dự.
Trái lại cử tri thận trọng để bầu đúng cử xứng là người xét nét người dân cử của mình có thường về đơn vị tường trình công tác với cử tri, có giải thích tại sao bỏ thăm Yes luật này mà No luật kia. Kế đến xem xét coi có tiếp tay cho cử tri trong các trường hợp thắc mắc, khiếu nại, hàm oan hay không. Hành động thiết thực, chớ không phải những lời nói văn hoa những bộ áo truyền thống VN mặc xuất hiên xuân thu nhị kỳ là tiêu chuẩn đánh giá một dân biểu Mỹ Trắng có làm việc với, làm việc vì, làm công việc của người Mỹ gốc Việt mong mỏi không.
Hai về công tác lập pháp hay lập qui. Hiệu năng công tác của đại diện dân cử là làm ra luật, khuyến cáo, làm ra quyết định, quyết nghị lập qui dưới hình thức văn bản của cơ quan. Ngân sách là vấn đề quan trọng giúp để xem xét người đại diện mình. Có tranh đấu giảm gánh năng thuế khóa, bớt phiền hà cho dân hay không. mình. Có tranh đấu, thoả hiệp chia cái bánh ngân sách về cho người dân vùng mình không. Hoạt động chánh trị của coi ngưòi đại diện mình, có biết thoả hiệp với đồng viện, đồng đảng, đảng khác, và ngay cả với Hành Pháp vận động quyền lợi cho địa phương như vụ Cờ Vàng mà DB Trần thái Văn và Lynn Daucher đã cùng Ô Thống Đốc cùng làm hay không.
Rất là buồn và tiếc lá phiếu khi nhớ lại số dân biểu, nghị viên và nhiều ứng cử viên bây giờ không hề đứng bên cạnh người Mỹ gốc Việt già và bịnh đấu tranh chống CalOptima bớt thuốc, đổi thuốc, bắt dân Medi-Medi gốc Việt làm con tin trong Quận Cam không. Cũng như rất nhiều dân biểu, nghị viên và nhiều ứng cử viên bây giờ không hề lên tiếng trong vụ Bùi tấn Hoàng bị Cảnh sát Westminster rượt cán chết trên cây cọ không, đòi hỏi cơ quan công lực phải làm sáng tỏ vụ chủ xe đò Hoàng bị mưu sát như DB Trần thái Văn đâu. Cũng như rất nhiều dân biểu, nghị viên và nhiều ứng cử viên bây giờ không ra mặt đòi hỏi công lý cho Chùa Quan Am bị Hội Đồng TP Garden Grove kỳ thị bác khước như một số dân cử gốc Việt trong liên minh tám ứng cử viện gốc Việt ở Little Saigon đâu.
Những dân cử có 1001 xảo thuật mị dân câu phiếu và tránh né trách nhiệm với cử tri. Nào là viện dẩn chuyện của địa phương, cấp liên bang, tiểu bang khong xen vào. Nào là quá bận công tác, không trả lời điện thoại, đổ cho nào là cho mấy người nhân viên Việt trong văn phòng trả lời vô tích sự. Không có luật nào của Mỹ, nội qui của Hội đồng hay Viện nào cấm một dân cử đấu tranh cho quyền lợi cử tri. Chỉ có quyền lợi phe cánh, quyền lợi riêng tư, tình cảm cá nhân và phe phái ngăn cản người dân cử dấn thân với cử tri. Mỗi một kỳ bầu cử là mỗi dịp cử tri bằng lá phiếu nói phải quấy với đại diện dân cử thế nào là vì dân và mị dân. Bầu đúng cử xứng là chọn ứng cử viên vì dân, loại kẻ mị dân.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình