Phụ Nữ Vùng Lên
Đảng Dân Chủ đã chiếm đa số tại Hạ viện và lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ, một vị phụ nữ sẽ lên làm Chủ tịch Hạ Viện. Đó là bà Nancy Pelosi, cho đến nay là lãnh tụ khối Thiểu số tại Hạ Viện. Kết quả cuộc bầu cử trung hạn ngày 7-11 cho thấy Dân Chủ được 227 ghế (trước 201) và Cộng Hòa 195 ghế (trước 229), như vậy sau cuộc bầu cử lần này, Cộng Hòa đã mất 34 ghế, Dân Chủ không mất ghế nào mà còn được thêm 26 ghế.
Về Thượng Viện, sáng thứ tư có kết quả là số ghế ngang nhau: Cộng Hòa 50, Dân Chủ 50. Theo luật Phó Tổng Thống là Chủ tịch Thượng Viện và lá phiếu của ông này sẽ quyết định. Còn về ghế Thống Đốc trên toàn quốc, Dân Chủ cũng thắng 20 trong 36 ghế bầu lại, nên Dân Chủ đã có đa số Thống Đốc là 28, lần đầu tiên kể từ 12 năm qua.
Nhìn chung, lá phiếu của cử tri Mỹ lần này rất có ý nghĩa. Trước hết dân chúng quan tâm đến các vấn đề quốc gia đại sự hơn các vấn đề địa phương của các tiểu bang. Và trong các "đại sự" đó, lạ lùng thay đứng hàng đầu là nạn thối nát tham ô của một số giới chức, nạn bao che bưng bít những phong cách đồi bại của một vài người đã được dân bầu, rồi đến cuộc chiến tranh Iraq, một vấn đề mà các nhà quan sát đã coi như cái đinh chủ chốt cho cuộc bầu cử lần này. Điều người dân Mỹ muốn nói lên qua lá phiếu của họ là họ muốn có sự thay đổi trong đường lối lãnh đạo để đối phó với các vấn đề nan giải của đất nước, chẳng hạn như cuộc chiến Iraq. Ông Tom DeLay, cựu lãnh tụ đa số Cộng Hòa tại Hạ Viện đã phải nói một câu như sau: "Dân Chủ không thắng, chỉ có Cộng Hòa đã thua". DeLay là người đã phải từ chức dân biểu từ nhiều tháng trước đây vì bị tố cáo đã dính líu đến một vụ âm mưu sai lạm tiền quyên vận động tranh cử.
Người dân đã nói lên ý nguyện của họ, Dân Chủ đã nắm quyền kiểm soát Hạ Viện, chấm dứt 12 năm Cộng Hòa làm chủ và 6 năm Cộng Hòa chiếm cả Hành Pháp lẫn Lập pháp hầu như độc đoán. Bây giờ việc gì sẽ xẩy ra" Lần đầu tiên trong lịch sử, Mỹ có một bậc nữ lưu làm Chủ tịch Hạ Viện. Đúng là thời kỳ phụ nữ vùng lên. Nhưng đây là danh hay thực" Không phải chỉ có danh mà có thực và rất quan trọng. Theo hệ thống đẳng cấp chính quyền Mỹ, Chủ tịch Hạ Viện là ngôi vị quan trọng thứ ba ở Mỹ, sau Tổng Thống và Phó Tổng Thống. Nghĩa là Chủ tịch Hạ Viện sẽ đương nhiên lên làm Tổng Thống, nếu hai vị Tổng và Phó Tổng Thống vì một lý do nào đó không thể chấp chưởng quyền hành được. Việc này đã từng xẩy ra năm 1974 khi Tổng Thống Nixon (Cộng Hòa) bị đàn hạch về vụ Watergate nên phải từ chức. Không may trước đó vài tháng Phó Tổng Thống là Spiro Agnew cũng đã phải từ chức vì một vụ tham nhũng, bởi thế ngày 9-8-1974 Nixon từ chức, Chủ tịch Hạ Viện lúc đó là Gerald Ford cùng ngày đã lên làm Tổng Thống cho đến ngày tranh cử Tổng Thống năm 1976.
Bây giờ bà Nancy Pelosi, vốn là dân biểu của Bắc California, chuẩn bị lên nắm chức vụ mới, vai trò của bà cũng không dễ dàng. Ngay sau khi được tin Dân Chủ đắc thắng, mặc dù cuộc kiểm phiếu còn tiếp tục, bà Pelosi đã lên diễn đàn trước đám quần chúng hoan hô để nói một lời hứa đầy ý nghĩa. Pelosi nói "phong cách lịch thiệp lễ độ và tinh thần hợp tác lưỡng đảng" đang trở lại với thủ đô Washington. Bà cũng đã nhấn mạnh đến sự "liêm khiết" của người cầm quyền. Vào sáng thứ tư, tại tòa nhà Quốc Hội bà Pelosi đã mở cuộc họp báo để tuyên bố đảng Dân Chủ đã sẵn sàng lãnh đạo và bà là Người Nói (theo Anh ngữ Speaker là Chủ tịch) của Quốc hội chớ không phải của đảng Dân Chủ.
Với một giọng rất hòa dịu, Pelosi quả quyết "không hề có chuyện đàn hạch TT Bush", nhưng bà cũng nói cử tri đã đòi phải có sự thay đổi và một đường hướng mới cho toàn dân Mỹ. Những người đi bỏ phiếu đặc biệt yêu cầu phải có sự thay đổi "trong đường lối về cuộc chiến tranh Iraq", và bà yêu cầu TT Bush "nên nghe theo tiếng nói của dân". Bà nói "Người Dân Chủ sẵn sàng lãnh đạo. Chúng tôi sẵn sàng điều khiển theo cách hợp tác lưỡng đảng". Sáng thứ tư, TT Bush đã gọi phôn chúc mừng bà, và bà cho biết bà đã nói với TT Bush "bà sẵn sàng làm việc với ông. Sự thành công của Tổng Thống bao giờ cũng tốt cho tất cả mọi người dân Mỹ và tôi hy vọng chúng ta có thể cùng nhau làm việc vì lợi ích của dân.”
Tổng Thống nói ông nghĩ việc đó sẽ có và chúng tôi sẽ nói chuyện với nhau về việc này trong bữa ăn trưa thứ năm." Cũng trong cuộc họp báo, bà Pelosi nói trong kỳ Quốc Hội thứ 110 sẽ khai mạc vào tháng 1 năm tới, những quan tâm ưu tiên của đảng Dân Chủ là nâng cao lương tối thiểu, chấp thuận chương trình chống khủng bố 9/11 và làm việc để hạ giá thuốc men trong kế hoạch Medicare trả tiền thuốc theo toa bác sĩ.
Về vấn đề Iraq, sau khi nắm đa số tại Hạ Viện và với số ghế ngang nhau ở Thượng Viện, đảng Dân Chủ sẽ giải quyết cách nào" Cố nhiên không có ai có thể nghĩ đến kiểu "bỏ và chạy" như Cộng Hòa đã từng dùng cường từ đoạt lý để tố cáo Dân Chủ trong lúc vận động tranh cử. Mỹ đã lâm vào cái "họa" Iraq, nên bây giờ không phải độc đảng hay độc đoán mà có thể giải trừ được cái họa này. Chúng tôi nghĩ điều kiện tiên quyết là cả hai đảng phải chân thành hợp tác để bỏ kiểu đường xưa lối cũ, nhờ vậy mới có sự ủng hộ của đại đa số quần chúng và từ đó củng cố được thế liên kết đồng minh trên thế giới để đối phó với cái ung nhọt Iraq và cả nạn khủng bố quốc tế.
Tổng Thống Bush đã đạt giấy mời bà Pelosi và các lãnh tụ Dân Chủ tại Quốc hội đến Bạch Cung dùng bữa trưa. Sáng Thứ Tư Tổng Thống Bush cho biết Bộ trưởng Quốc Phòng Donald Rumsfeld đã từ chức. Đây là những tin làm phấn khởi. Các chuyên gia cho biết TT Bush ngày nay không phải là vị Tổng Thống đầu tiên phải đối phó với một Quốc hội đối lập vào những lúc khó khăn nhất của đất nước kể từ Đệ nhị Thế Chiến.
Năm 2008, ông Bush sẽ hết nhiệm kỳ, nhưng bất luận một vị Tổng Thống nào cũng phải nghĩ đến di sản để lại cho hậu thế. Tổng Thống Bush đã từng nói: "Tôi là người kết hợp, không phải người chia rẽ". Chúng tôi mong ông sẽ giữ đúng lời hứa trang trọng đó.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình