Tin buồn dân chủ! Liên Hiệp Quốc vừa cho biết cao trào dân chủ đang khựng lại. Làn sóng xây dựng dân chủ lan toả trên thế giới hai thập niên vừa qua đang bị những nhà cầm quyền độc tài toàn trị và các cuộc xung đột chánh trị ngăn chận chậm lại. Tin được Thông Tấn Xã AP đánh đi khắp thế giới, ngày 25 tháng 7 năm 2002, dựa vào bản tường trình của Liên Hiệp Quốc.
Về hình thức con số, dân chủ có vẻ tiến bộ nhưng về nội dung sinh hoạt thực tiễn không như vậy. Hiện có 140 nước đang chấp nhận thể thức bầu cử đa đảng, nhiều hơn bất cứ lúc nào trong lịch sử Nhân Loại. Nhưng chỉ có 82 nước, theo khảo sát của LHQ, được xem là có dân chủ thực sự. Đó chưa nói đến tổng số nước trên thế giới là 200 quốc gia. Tỷ lệ dân chủ về hình thức lẫn nội dung đều thấp, thấp hơn mong mỏi.
Thêm vào đó việc phân phân phối lợi tức trên thế giới càng ngày càng bất bình đẳng hơn. Một bất bình đẳng bản tường trình gọi là "thô bạo". 5% dân số giàu nhứt thế giới kiếm được 114 lần nhiều hơn 5% nghèo nhứt. Hố ngăn cách đó là trở ngại lớn cho việc phát triển dân chủ.
Ngoài ra, cuộc khủng bố tháng ngày 11 tháng 9 năm 2001 gây thêm nhiều ảnh hưởng xấùu cho tiến trình dân chủ. Cuộc chiến chống khủng bố của thế giới khiến nhiều nhà làm chính sách của nhiều nước xét lại ưu tiên quốc gia. Nhu cầu bảo vệ nhân quyền và nhu cầu an ninh quốc gia, cái nào trọng hơn" "Khắp nơi trên thế giới, cảm giác chung của nhiều nước là dân chủ dường như không đem lại công ăn việc làm và phát triển y tế, giáo dục cho nhân dân," Ô. Sakiko Fukuda- Parr, tác giả của bản tường trình viết. Trái lại, Oâng tiếp, nhiều nhà cầm quyền có khuynh hướng thích độc tài toàn trị hơn . Họ lấy vấn đề an ninh quốc gia để biện minh cho sư hạn chế nhân quyền, trong đó CS tỏ ra mạnh nhứt. Trong 81 nước chấp nhận chế độ dân chủ trong hai thập niên chót của thế kỷ 20 vừa qua, chỉ có 47 nước tiến dần đến dân chủ đầy đủ từ hình thức đến nội dung. 44 nước còn lại không chuyển tiếp qua dân chủ mà trôi dần vào độc tài toàn trị hay rơi vào các cuộc xung đột chánh trị, thí dụ như hai nước cộng hoà dân chủ Congo và Sierra Leone. Còn Myamar và Pakistan thì trở lại thời chánh quyền quân sự. A phú hãn và Somalia trở thành đất dụng võ của các bộ tộc quá khích, cực đoan tranh chấp đất đai và quyền bính, bằng võ lực, có thể biến thành nội chiến.
Khuynh hướng thoái bộ mạnh nhứt của dân chủ thấy được ở vùng phu cận Sa Mạc Sahara, với việc quân đội can thiệp vào chánh trị với mức độ sâu mạnh khác nhau và theo tỷ lệ cứ 4 nước thì 1vấp phải. Các cuộc đấu tranh cho dân chủ thiên về chống bất công xã hội nhiều, thường dùng hình thức hoà dịu nên ít gây ra nội chiến như các cuộc đấu tranh ở các nước theo chế độ phi dân chủ, như quân sự hay độc đảng.
Bảûn tường trình của LHQ về hiện tình dân chủ không đề cập đến sự mất trắêng dân chủ ở 4 nước CS còn sót lại. Nặng nhứt là ở Á châu với Trung Cộng dân số đông nhứt thế giới, Việt Cộng, dân số đứng hàng thứ 13, và Bắc Hàn dân số đang chết đói. Sau khi Liên xô và Đông Aâu CS sụp đổ, Tây Phương có người mừng xem Chiến Tranh Lạnh đã chấm dứt, lịch sử đối đầu lưỡng cực cáo chung, 4 nước CS chờ ngày tuyệt diệt. Quá lạc quan. CS thích nghi sinh tồn, chuyển đổi hệ kinh tế chỉ huy sang kinh tế thị trường, với sự giúp đỡ khá hào phóng của Tây Phương. Nhưng CS nhất mực không thay đổi chánh trị. Việc chấp nhận cho những nhà kinh doanh, tư sản thành công vào Đảng như Trung Cộng đang làm, chỉ nhằm củng cố Đảng như Mao đã làm khi đưa nông dân vào Đảng vì Trung hoa lúc bấy giờ kỹ nghệ phôi thai làm gì có giai cấp công nhân. Trong khi đó Tây Phương suy đoán giao thương với, giúp kinh tế cho các nước CS sẽ thúc đẩy các nước này thay đổi cơ cấu chánh trị.
Sai lầm. Gần hai thập niên Tây Phương làm thế, chỉ nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà. Trung Cộng nhờ làm ăn được với Mỹ, hiện đại hoá được quân đội, đang và sẽ là nước duy nhứt có khả năng kình địch với Mỹ trong thập niên đầu của thế kỷ 21, ít nhứt là ở Á châu Thái Bình Dương. Việt Cộng là nước chống đối Mỹ ra mặt trong nỗ lực Mỹ vận động khối ASEAN tham gia công cuộc chống khủng bố thế giới do Mỹ lãnh đạo. Bắc Hàn dân chết đói nhưng vẫn là một mối lo không nhỏ cho Mỹ vì nhiều tin tức cho biết Hàn Cộng đang sở đắc và sản xuất vũ khí sinh hoá và nguyên tử giết người hàng loạt nên Mỹ ghi vào sổ bìa đen như một trong tam ác.
Nhưng đứng về phiá nhân dân và trên bình diện phát triễn dân chủ, số tiền viện trợ, lợi lộc do giao thương, và việc giúp đỡ ngoại giao của Tây Phương nhứt là Mỹ cho các nước CS, tai hại lớn hơn nhiều. HT Thích Quảng Độ, một vị chân tu số ngày tù CS nhiều hơn ở ngoài, và được nhiều nhân vật chánh trị và dân cử trên thế giới đề nghị làm ứng viên Giải Nobel nhận định. Tiền bạc đó của Tây phương giúp cho CS thêm phương tiện kềm kẹp nhân dân và đàn áp áp các cuộc đấu tranh cho tựï do, dân chủ, và nhân quyền.
Đối với CS, Chiến tranh Lạnh chưa chấm dứt. Đối với Mỹ, cuộc chiến chống khủng bố đã bắt đầu, có thể khơi ngòi cho một cuộc chạm trán giữa hai nên văn minh, Tây Phương và Hồi Giáo. Mỹ có thể phải lãnh đạo hai cuộc chiến tranh, chiến tranh ý thức hệ giữa Tư bản và CS và chiến tranh văn hoá giữa các nước nằm dưới ảnh hưởng của hai tôn giáo đã từng đụng độ nhau hàng trăm năm thánh chiến. Trong bối cảnh lịch sử đó, thử hỏi chính sách kinh tế toàn cầu hoá của Mỹ, của Tây Phương có dân chủ hoá toàn cầu được không" Ít hy vọng lắm. Buồn cho dân chủ là vậy.
Về hình thức con số, dân chủ có vẻ tiến bộ nhưng về nội dung sinh hoạt thực tiễn không như vậy. Hiện có 140 nước đang chấp nhận thể thức bầu cử đa đảng, nhiều hơn bất cứ lúc nào trong lịch sử Nhân Loại. Nhưng chỉ có 82 nước, theo khảo sát của LHQ, được xem là có dân chủ thực sự. Đó chưa nói đến tổng số nước trên thế giới là 200 quốc gia. Tỷ lệ dân chủ về hình thức lẫn nội dung đều thấp, thấp hơn mong mỏi.
Thêm vào đó việc phân phân phối lợi tức trên thế giới càng ngày càng bất bình đẳng hơn. Một bất bình đẳng bản tường trình gọi là "thô bạo". 5% dân số giàu nhứt thế giới kiếm được 114 lần nhiều hơn 5% nghèo nhứt. Hố ngăn cách đó là trở ngại lớn cho việc phát triển dân chủ.
Ngoài ra, cuộc khủng bố tháng ngày 11 tháng 9 năm 2001 gây thêm nhiều ảnh hưởng xấùu cho tiến trình dân chủ. Cuộc chiến chống khủng bố của thế giới khiến nhiều nhà làm chính sách của nhiều nước xét lại ưu tiên quốc gia. Nhu cầu bảo vệ nhân quyền và nhu cầu an ninh quốc gia, cái nào trọng hơn" "Khắp nơi trên thế giới, cảm giác chung của nhiều nước là dân chủ dường như không đem lại công ăn việc làm và phát triển y tế, giáo dục cho nhân dân," Ô. Sakiko Fukuda- Parr, tác giả của bản tường trình viết. Trái lại, Oâng tiếp, nhiều nhà cầm quyền có khuynh hướng thích độc tài toàn trị hơn . Họ lấy vấn đề an ninh quốc gia để biện minh cho sư hạn chế nhân quyền, trong đó CS tỏ ra mạnh nhứt. Trong 81 nước chấp nhận chế độ dân chủ trong hai thập niên chót của thế kỷ 20 vừa qua, chỉ có 47 nước tiến dần đến dân chủ đầy đủ từ hình thức đến nội dung. 44 nước còn lại không chuyển tiếp qua dân chủ mà trôi dần vào độc tài toàn trị hay rơi vào các cuộc xung đột chánh trị, thí dụ như hai nước cộng hoà dân chủ Congo và Sierra Leone. Còn Myamar và Pakistan thì trở lại thời chánh quyền quân sự. A phú hãn và Somalia trở thành đất dụng võ của các bộ tộc quá khích, cực đoan tranh chấp đất đai và quyền bính, bằng võ lực, có thể biến thành nội chiến.
Khuynh hướng thoái bộ mạnh nhứt của dân chủ thấy được ở vùng phu cận Sa Mạc Sahara, với việc quân đội can thiệp vào chánh trị với mức độ sâu mạnh khác nhau và theo tỷ lệ cứ 4 nước thì 1vấp phải. Các cuộc đấu tranh cho dân chủ thiên về chống bất công xã hội nhiều, thường dùng hình thức hoà dịu nên ít gây ra nội chiến như các cuộc đấu tranh ở các nước theo chế độ phi dân chủ, như quân sự hay độc đảng.
Bảûn tường trình của LHQ về hiện tình dân chủ không đề cập đến sự mất trắêng dân chủ ở 4 nước CS còn sót lại. Nặng nhứt là ở Á châu với Trung Cộng dân số đông nhứt thế giới, Việt Cộng, dân số đứng hàng thứ 13, và Bắc Hàn dân số đang chết đói. Sau khi Liên xô và Đông Aâu CS sụp đổ, Tây Phương có người mừng xem Chiến Tranh Lạnh đã chấm dứt, lịch sử đối đầu lưỡng cực cáo chung, 4 nước CS chờ ngày tuyệt diệt. Quá lạc quan. CS thích nghi sinh tồn, chuyển đổi hệ kinh tế chỉ huy sang kinh tế thị trường, với sự giúp đỡ khá hào phóng của Tây Phương. Nhưng CS nhất mực không thay đổi chánh trị. Việc chấp nhận cho những nhà kinh doanh, tư sản thành công vào Đảng như Trung Cộng đang làm, chỉ nhằm củng cố Đảng như Mao đã làm khi đưa nông dân vào Đảng vì Trung hoa lúc bấy giờ kỹ nghệ phôi thai làm gì có giai cấp công nhân. Trong khi đó Tây Phương suy đoán giao thương với, giúp kinh tế cho các nước CS sẽ thúc đẩy các nước này thay đổi cơ cấu chánh trị.
Sai lầm. Gần hai thập niên Tây Phương làm thế, chỉ nuôi ong tay áo, nuôi khỉ dòm nhà. Trung Cộng nhờ làm ăn được với Mỹ, hiện đại hoá được quân đội, đang và sẽ là nước duy nhứt có khả năng kình địch với Mỹ trong thập niên đầu của thế kỷ 21, ít nhứt là ở Á châu Thái Bình Dương. Việt Cộng là nước chống đối Mỹ ra mặt trong nỗ lực Mỹ vận động khối ASEAN tham gia công cuộc chống khủng bố thế giới do Mỹ lãnh đạo. Bắc Hàn dân chết đói nhưng vẫn là một mối lo không nhỏ cho Mỹ vì nhiều tin tức cho biết Hàn Cộng đang sở đắc và sản xuất vũ khí sinh hoá và nguyên tử giết người hàng loạt nên Mỹ ghi vào sổ bìa đen như một trong tam ác.
Nhưng đứng về phiá nhân dân và trên bình diện phát triễn dân chủ, số tiền viện trợ, lợi lộc do giao thương, và việc giúp đỡ ngoại giao của Tây Phương nhứt là Mỹ cho các nước CS, tai hại lớn hơn nhiều. HT Thích Quảng Độ, một vị chân tu số ngày tù CS nhiều hơn ở ngoài, và được nhiều nhân vật chánh trị và dân cử trên thế giới đề nghị làm ứng viên Giải Nobel nhận định. Tiền bạc đó của Tây phương giúp cho CS thêm phương tiện kềm kẹp nhân dân và đàn áp áp các cuộc đấu tranh cho tựï do, dân chủ, và nhân quyền.
Đối với CS, Chiến tranh Lạnh chưa chấm dứt. Đối với Mỹ, cuộc chiến chống khủng bố đã bắt đầu, có thể khơi ngòi cho một cuộc chạm trán giữa hai nên văn minh, Tây Phương và Hồi Giáo. Mỹ có thể phải lãnh đạo hai cuộc chiến tranh, chiến tranh ý thức hệ giữa Tư bản và CS và chiến tranh văn hoá giữa các nước nằm dưới ảnh hưởng của hai tôn giáo đã từng đụng độ nhau hàng trăm năm thánh chiến. Trong bối cảnh lịch sử đó, thử hỏi chính sách kinh tế toàn cầu hoá của Mỹ, của Tây Phương có dân chủ hoá toàn cầu được không" Ít hy vọng lắm. Buồn cho dân chủ là vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình