Hỏi (ông Lê KH. T.): Cách đây hơn hai tháng trong lúc được mời uống nước với người bạn tại một quán rượu, gọi là bạn nhưng con tôi cho biết là chỉ quen người đó sau vài lần gặp gỡ. Đang uống rượu nửa chừng thì có người gọi điện thoại cho người bạn của cháu, anh ta bèn cầm mobile phôn, đứng lên và ra dấu cho con tôi biết là anh ta muốn ra ngoài để nói chuyện.
Con tôi xem chuyện này chỉ là một cử chỉ lịch sự vì không muốn làm phiền các người khác trong quán, hoặc vì là chuyện riêng tư nên người bạn cần phải nói chuyện riêng một mình nên con tôi chẳng để ý đến.
Con tôi tiếp tục ngồi uống nước thêm chừng 10 phút, thì tự nhiên toàn bộ quán rượu nhốn nháo lên, cháu để ý mới biết rằng cảnh sát đang truy lùng và lục soát gì đó.
Khi đến bàn của con tôi, cảnh soát đã lục soát túi xách của người bạn cháu để dưới bàn mà con tôi đang ngồi thì phát hiện có một số lượng bạch phiến nhỏ ở trong đó.
Thế là con tôi được đưa về trạm cảnh sát để hỏi cung. Sau khi thẩm vấn con tôi đã bị buộc tội là “possession of a prohibited drug.” Tuy thế, cảnh sát đã cho con tôi tại ngoại và chờ ngày ra hầu tòa.
Trong lúc chờ ra hầu tòa, con tôi đã đến gặp luật sư và yêu cầu ông ta đại diện. Con tôi đã báo cho luật sư của cháu biết là cháu không nhận tội. Luật sư của cháu đã cho biết rằng nếu cháu không chịu nhận tội thì vấn đề trở nên phức tạp và tốn kém nhiều chi phí hơn, vì ông ta phải chuyển giao hồ sơ cho trạng sư.
Luật sư bèn đề nghị con tôi nên nhận tội vì nghĩ rằng đây chỉ là sự vi phạm lần đầu ông ta sẽ cố gắng xin tòa tha bổng cho cháu.
Tuy nhiên, vào ngày ra tòa con tôi đã bị xử 6 tháng và phải thụ hình ít nhất là 4 tháng. Con tôi đã nộp đơn xin kháng án. Con tôi cho biết là cháu hoàn toàn vô tội.
Xin LS cho biết là con tôi có thể đỗ lỗi này cho luật sư của cháu vào lúc kháng án hay không"
Trả lời: Hình phạt tối đa đối với tội “thủ đắc loại thuốc bị ngăn cấm” (possession of a prohibited drug) là phạt tiền $2000 và phạt tù 2 năm.
Tại Anh Quốc, trong vụ Chính Quyền truy tố Turner [1970]. Trong vụ đó, “bị cáo” (the defendant) không chịu nhận tội ăn cắp. “Bị cáo” có tiền án, và trong lúc tòa ngừng xử để giải lao thì bị cáo được trạng sư cố vấn là nên nhận tội.
Sau khi trạng sư nói chuyện với vị thẩm phán tọa xử, “bị cáo” cũng biết được điều này, trạng sư bèn cho biết rằng theo ý kiến của ông ta thì tòa sẽ xử một “bản án không bị ở tù” (a non-custodial sentence) nếu “bị cáo” chịu nhận tội. Vì nếu không nhận tội, thì phải đối chất “các nhân chứng cảnh sát” (police witnesses), và nếu bồi thẩm đoàn tuyên bố là có tội thì có thể sẽ bị án tù.
Trạng sư đã nhắc đi nhắc lại về việc quyết định nhận tội là quyền của “bị cáo.”
“Bị cáo” đã nghĩ rằng ý kiến của trạng sư cũng là ý kiến của vị thẩm phán tọa xử. Tuy nhiên, sau khi nhận tội, “bị cáo” đã bị án tù. “Bị cáo” bèn kháng án với lý do là “bị cáo” không có sự tự do chọn lựa trong việc rút lại quyết định không nhận tội và nhận tội.
“Tòa Kháng Án, Anh Quốc” (Court of Appeal, England) cho rằng mặc dầu trạng sư đã cố vấn cho “bị cáo” “bằng những lời lẽ mạnh dạn” (in strong terms) để “bị cáo” nhận tội, đồng thời trạng sư đã lưu ý với “bị cáo” rằng quyết định cuối cùng vẫn là quyết định của chính “bị cáo.”
Tuy nhiên, nếu lời cố vấn được đưa ra từ vị trạng sư vừa nói chuyện với vị thẩm phán tọa xử, và tạo ra một ấn tượng rằng những lời cố vấn này của vị trạng sư cũng là quan điểm của vị thẩm phán tọa xử, thì việc “bị cáo” thay đổi quyết định từ việc không chịu nhận tội sang quyết định nhận tội không thể được xem là một quyết định do “bị cáo” tự chọn được. Vì thế, tòa đã chấp nhận sự kháng án.
Tại Hoa Kỳ, trong vụ Boykin v State of Alabama 395 US 238 (1969). Trong vụ đó, “bị cáo” đã bị “tòa án lưu động” (the Circuit Court) kết tội cướp và “đương sự bị kết án tử hình bằng cách cho ngồi ghế điện [để cho điện giật chết]” (he was sentenced to death by electrocution). “Bị cáo” kháng án lên “Tối Cao Pháp Viện của tiểu bang Alabama” (the Alabama Supreme Court). “Lệnh tái thẩm đã được ban bố” (certiorari was granted).
Thẩm Phán Douglas đã cho rằng sự sai lầm có thể đưa đến việc hủy bỏ bản án vì khi xem hồ sơ của vụ án tòa không phát hiện được rằng “bị cáo” đã nhận tội một cách tự nguyện và hiểu rõ về hành động nhận tội đó. Tòa đã gởi trả để bản án được xét xử lại.
Tại Úc, trong vụ Chính Quyền truy tố Bruce (1975). Trong vụ đó, Bruce đã nhận tội tại tòa sơ thẩm đối với sự cáo buộc về tội giả mạo và cho lưu hành giấy tờ giả mạo sau khi nhận được chỉ dấu từ vị thẩm phán tọa xử cho thấy rằng đương sự sẽ không bị “án tù” (a custodial sentence).
“Chỉ dấu này” (this indication) đã nhận được tại cuộc trao đổi ý kiến giữa vị thẩm phán tọa xử, trạng sư của bị cáo và công tố viên tại phòng của vị thẩm phán tọa xử.
Bị cáo đã bị phạt tiền và phải giữ gìn tánh hạnh.
Hai tuần sau đó, bị cáo lại phải ra hầu tòa để được xét xử trước một quan tòa khác về tội đồng lõa để lường gạt. Sự cáo buộc này liên hệ đến tình huống mà trong đó bị cáo đã bị cáo buộc về tội giả mạo và cho lưu hành giấy tờ giả mạo trước đó.
Vị thẩm phán tọa xử này cũng hội ý với trạng sư của bị cáo và công tố viên. Trong lúc hội ý, vị thẩm phán này đã cho biết rằng ông ta muốn nghe “lời mở đầu của công tố viện [về vụ án]” (the Crown’s opening address) trước khi ông ta quyết định.
Bruce không chịu nhận tội và vụ án được tiến hành để xét xử, nhưng sau khi vị thẩm phán tọa xử nghe xong “lời mở đầu của công tố viên” thì ông ta bèn yêu cầu một cuộc hội ý khác được tổ chức tại văn phòng của ông ta.
Vị thẩm phán tọa xử cho thấy rằng nếu Bruce chịu nhận tội thì ông ta sẽ không đưa ra một bản án tù. Bruce bèn nhận tội và đương sự chỉ bị buộc phải giữ gìn tánh hạnh.
“Bộ Trưởng Tư Pháp” (the Attorney-General) bèn kháng án và Tối Cao Pháp Viện tiểu bang Victoria bèn đưa ra một bản án tù.
Mặc dầu Tối Cao Pháp Viện biết được là có sự hội ý giữa vị thẩm phán tọa xử với trạng sư của bị cáo và công tố viên, tuy nhiên vì hồ sơ của vụ án không ghi rõ về điều này nên Tối Cao Pháp Viện suy đoán là vị thẩm phán tọa xử đã đưa ra phán quyết theo sự suy xét của ông ta. Bị cáo bèn kháng án lên “Tối Cao Pháp Viện Liên Bang” (the High Court of Australia), nhưng Tòa đã không cho phép.
Bản án được xét xử tại Úc như vừa trình bày trong vụ Bruce cho thấy rằng tòa án tại Úc không theo các nguyên tắc đã được đề ra bởi Tòa Kháng Án tại Anh Quốc trong vụ Turner nêu trên. Lý do là tại Úc mặc dầu vị thẩm phán tọa xử khi đưa ra chỉ dấu là không xử một bản án tù điều này không có nghĩa là công tố viện sẽ bị loại bỏ quyền kháng án về quyết định đó của tòa, và tòa thượng thẩm sẽ không cho phép bị cáo dựa trên lý do đó để kháng án chống lại quyết định của tòa sơ thẩm.
Dựa vào luật lệ và các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng nếu cháu muốn kháng án thì cháu không những chỉ dựa vào lý do mà ông đã nêu lên trong thư mà cần phải đưa ra những bằng chứng mới mẽ hơn, hoặc phải trưng dẫn là có sự sai lầm về pháp lý để chứng minh là cháu vô tội.
Tôi đề nghị ông nên đến gặp LS để được cố vấn và hướng dẫn tận tình hơn.
Con tôi xem chuyện này chỉ là một cử chỉ lịch sự vì không muốn làm phiền các người khác trong quán, hoặc vì là chuyện riêng tư nên người bạn cần phải nói chuyện riêng một mình nên con tôi chẳng để ý đến.
Con tôi tiếp tục ngồi uống nước thêm chừng 10 phút, thì tự nhiên toàn bộ quán rượu nhốn nháo lên, cháu để ý mới biết rằng cảnh sát đang truy lùng và lục soát gì đó.
Khi đến bàn của con tôi, cảnh soát đã lục soát túi xách của người bạn cháu để dưới bàn mà con tôi đang ngồi thì phát hiện có một số lượng bạch phiến nhỏ ở trong đó.
Thế là con tôi được đưa về trạm cảnh sát để hỏi cung. Sau khi thẩm vấn con tôi đã bị buộc tội là “possession of a prohibited drug.” Tuy thế, cảnh sát đã cho con tôi tại ngoại và chờ ngày ra hầu tòa.
Trong lúc chờ ra hầu tòa, con tôi đã đến gặp luật sư và yêu cầu ông ta đại diện. Con tôi đã báo cho luật sư của cháu biết là cháu không nhận tội. Luật sư của cháu đã cho biết rằng nếu cháu không chịu nhận tội thì vấn đề trở nên phức tạp và tốn kém nhiều chi phí hơn, vì ông ta phải chuyển giao hồ sơ cho trạng sư.
Luật sư bèn đề nghị con tôi nên nhận tội vì nghĩ rằng đây chỉ là sự vi phạm lần đầu ông ta sẽ cố gắng xin tòa tha bổng cho cháu.
Tuy nhiên, vào ngày ra tòa con tôi đã bị xử 6 tháng và phải thụ hình ít nhất là 4 tháng. Con tôi đã nộp đơn xin kháng án. Con tôi cho biết là cháu hoàn toàn vô tội.
Xin LS cho biết là con tôi có thể đỗ lỗi này cho luật sư của cháu vào lúc kháng án hay không"
Trả lời: Hình phạt tối đa đối với tội “thủ đắc loại thuốc bị ngăn cấm” (possession of a prohibited drug) là phạt tiền $2000 và phạt tù 2 năm.
Tại Anh Quốc, trong vụ Chính Quyền truy tố Turner [1970]. Trong vụ đó, “bị cáo” (the defendant) không chịu nhận tội ăn cắp. “Bị cáo” có tiền án, và trong lúc tòa ngừng xử để giải lao thì bị cáo được trạng sư cố vấn là nên nhận tội.
Sau khi trạng sư nói chuyện với vị thẩm phán tọa xử, “bị cáo” cũng biết được điều này, trạng sư bèn cho biết rằng theo ý kiến của ông ta thì tòa sẽ xử một “bản án không bị ở tù” (a non-custodial sentence) nếu “bị cáo” chịu nhận tội. Vì nếu không nhận tội, thì phải đối chất “các nhân chứng cảnh sát” (police witnesses), và nếu bồi thẩm đoàn tuyên bố là có tội thì có thể sẽ bị án tù.
Trạng sư đã nhắc đi nhắc lại về việc quyết định nhận tội là quyền của “bị cáo.”
“Bị cáo” đã nghĩ rằng ý kiến của trạng sư cũng là ý kiến của vị thẩm phán tọa xử. Tuy nhiên, sau khi nhận tội, “bị cáo” đã bị án tù. “Bị cáo” bèn kháng án với lý do là “bị cáo” không có sự tự do chọn lựa trong việc rút lại quyết định không nhận tội và nhận tội.
“Tòa Kháng Án, Anh Quốc” (Court of Appeal, England) cho rằng mặc dầu trạng sư đã cố vấn cho “bị cáo” “bằng những lời lẽ mạnh dạn” (in strong terms) để “bị cáo” nhận tội, đồng thời trạng sư đã lưu ý với “bị cáo” rằng quyết định cuối cùng vẫn là quyết định của chính “bị cáo.”
Tuy nhiên, nếu lời cố vấn được đưa ra từ vị trạng sư vừa nói chuyện với vị thẩm phán tọa xử, và tạo ra một ấn tượng rằng những lời cố vấn này của vị trạng sư cũng là quan điểm của vị thẩm phán tọa xử, thì việc “bị cáo” thay đổi quyết định từ việc không chịu nhận tội sang quyết định nhận tội không thể được xem là một quyết định do “bị cáo” tự chọn được. Vì thế, tòa đã chấp nhận sự kháng án.
Tại Hoa Kỳ, trong vụ Boykin v State of Alabama 395 US 238 (1969). Trong vụ đó, “bị cáo” đã bị “tòa án lưu động” (the Circuit Court) kết tội cướp và “đương sự bị kết án tử hình bằng cách cho ngồi ghế điện [để cho điện giật chết]” (he was sentenced to death by electrocution). “Bị cáo” kháng án lên “Tối Cao Pháp Viện của tiểu bang Alabama” (the Alabama Supreme Court). “Lệnh tái thẩm đã được ban bố” (certiorari was granted).
Thẩm Phán Douglas đã cho rằng sự sai lầm có thể đưa đến việc hủy bỏ bản án vì khi xem hồ sơ của vụ án tòa không phát hiện được rằng “bị cáo” đã nhận tội một cách tự nguyện và hiểu rõ về hành động nhận tội đó. Tòa đã gởi trả để bản án được xét xử lại.
Tại Úc, trong vụ Chính Quyền truy tố Bruce (1975). Trong vụ đó, Bruce đã nhận tội tại tòa sơ thẩm đối với sự cáo buộc về tội giả mạo và cho lưu hành giấy tờ giả mạo sau khi nhận được chỉ dấu từ vị thẩm phán tọa xử cho thấy rằng đương sự sẽ không bị “án tù” (a custodial sentence).
“Chỉ dấu này” (this indication) đã nhận được tại cuộc trao đổi ý kiến giữa vị thẩm phán tọa xử, trạng sư của bị cáo và công tố viên tại phòng của vị thẩm phán tọa xử.
Bị cáo đã bị phạt tiền và phải giữ gìn tánh hạnh.
Hai tuần sau đó, bị cáo lại phải ra hầu tòa để được xét xử trước một quan tòa khác về tội đồng lõa để lường gạt. Sự cáo buộc này liên hệ đến tình huống mà trong đó bị cáo đã bị cáo buộc về tội giả mạo và cho lưu hành giấy tờ giả mạo trước đó.
Vị thẩm phán tọa xử này cũng hội ý với trạng sư của bị cáo và công tố viên. Trong lúc hội ý, vị thẩm phán này đã cho biết rằng ông ta muốn nghe “lời mở đầu của công tố viện [về vụ án]” (the Crown’s opening address) trước khi ông ta quyết định.
Bruce không chịu nhận tội và vụ án được tiến hành để xét xử, nhưng sau khi vị thẩm phán tọa xử nghe xong “lời mở đầu của công tố viên” thì ông ta bèn yêu cầu một cuộc hội ý khác được tổ chức tại văn phòng của ông ta.
Vị thẩm phán tọa xử cho thấy rằng nếu Bruce chịu nhận tội thì ông ta sẽ không đưa ra một bản án tù. Bruce bèn nhận tội và đương sự chỉ bị buộc phải giữ gìn tánh hạnh.
“Bộ Trưởng Tư Pháp” (the Attorney-General) bèn kháng án và Tối Cao Pháp Viện tiểu bang Victoria bèn đưa ra một bản án tù.
Mặc dầu Tối Cao Pháp Viện biết được là có sự hội ý giữa vị thẩm phán tọa xử với trạng sư của bị cáo và công tố viên, tuy nhiên vì hồ sơ của vụ án không ghi rõ về điều này nên Tối Cao Pháp Viện suy đoán là vị thẩm phán tọa xử đã đưa ra phán quyết theo sự suy xét của ông ta. Bị cáo bèn kháng án lên “Tối Cao Pháp Viện Liên Bang” (the High Court of Australia), nhưng Tòa đã không cho phép.
Bản án được xét xử tại Úc như vừa trình bày trong vụ Bruce cho thấy rằng tòa án tại Úc không theo các nguyên tắc đã được đề ra bởi Tòa Kháng Án tại Anh Quốc trong vụ Turner nêu trên. Lý do là tại Úc mặc dầu vị thẩm phán tọa xử khi đưa ra chỉ dấu là không xử một bản án tù điều này không có nghĩa là công tố viện sẽ bị loại bỏ quyền kháng án về quyết định đó của tòa, và tòa thượng thẩm sẽ không cho phép bị cáo dựa trên lý do đó để kháng án chống lại quyết định của tòa sơ thẩm.
Dựa vào luật lệ và các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng nếu cháu muốn kháng án thì cháu không những chỉ dựa vào lý do mà ông đã nêu lên trong thư mà cần phải đưa ra những bằng chứng mới mẽ hơn, hoặc phải trưng dẫn là có sự sai lầm về pháp lý để chứng minh là cháu vô tội.
Tôi đề nghị ông nên đến gặp LS để được cố vấn và hướng dẫn tận tình hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình