- Nhiều người cứ sợ là thị trường gia cư địa ốc có thể sẽ bể như trái bóng, giá nhà sút giảm, giới đầu tư mất tiền, kinh tế suy sụp, nhân viên thất nghiệp, v.v…. Tờ báo chuyên đề về đầu tư tài chánh Barron's đã nêu vấn đề với Samuel Lieber, Chủ tịch công ty đầu tư Alpine Woods Capital Investros tại tiểu bang New York về nguy cơ này. Ông Samuel Lieber là một nhà đầu tư thành công và dày kinh nghiệm về thị trường địa ốc từ mấy chục năm nay, hiện đang quản trị khoảng ba tỷ Mỹ kim trong thị trường. Những phát biểu của ông rất đáng chú ý nên Việt Báo Địa Ốc xin lược dịch lại bài phỏng vấn ở đây cho độc giả.
Barron's: Lãi suất địa ốc loại ba chục năm vẫn còn thấp, lãi suất ngân hàng chưa tăng vọt, kinh tế tương đối mạnh và thất nghiệp thấp. Thế tại sao lại có những lời báo động u ám hay tiên đoán nguy ngập về thị trường gia cư" Phải chăng người ta đã chán tin vui sau nhiều năm tăng trưởng như điên"
Lieber: Chúng tôi có theo dõi thống kê về nhà đất trên toàn cầu, và những gì tại Mỹ cũng không khác. Chúng ta vừa qua một chu kỳ 14 năm tăng trưởng về gia cư và giá nhà sở dĩ tăng là vì số cầu (số người cần nhà). Nhưng, về căn bản, chúng ta đang đi tới giai đoạn mà thị trường bỗng nói: "Ngân hàng Trung ương xong việc rồi. Từ chỗ xiết chặt tín dụng (qua nâng lãi suất) đến chỗ bình hòa." Khi trường hợp ấy mà xảy ra, thị trường trái phiêu sẽ được giá, sau đó thị trường gia cư sẽ bốc. Chuyện ấy sẽ xảy ra, nhiều phần là trong chín tháng tới.
Barron's: Ngân hàng Trung ương (Fed) còn nâng lãi suất mấy lần nữa"
Lieber: Nhiều lắm thì hai lần nữa, lãi suất địa ốc (mortgage rates) có thể lên tới khoảng 6,75- 7,00% và chúng tôi nghĩ là thị trường sẽ ổn định lại. Chúng tôi không chờ đợi một vụ hồi phục mạnh, như đã thấy năm 1995. Nhưng cổ phiếu các công ty xây nhà hiện được bán với giá (chỉ) có gấp 6,25 lần mức lời mặc dù suốt bảy năm qua mỗi năm mức lời tăng 35%. Chúng ta sẽ qua một giai đoạn chuyển tiếp khi thị trường chờ đợi giá cổ phiếu tăng khoảng 16-17 lần (mức lời) trong ba tới năm năm nữa. Cổ phiếu ngành xây cất nhà cửa có thể lên giá từ 50 đến 100% trong khoảng từ 18 đến 20 tháng nữa.
Barron's: Nghĩa là không có vụ bể bóng nhà đất"
Lieber: Chúng tôi không thấy trái bóng ấy. Nhìn theo lịch sử thì không có chuyện giá nhà sụt đều trên toàn quốc trừ phi là kinh tế bị suy thoái. Lần cuối mà giá nhà sụt trên toàn quốc là năm 1990. Yếu tố chính ở đây là tình hình việc làm. Vì vậy, dựa trên các yếu tố căn bản về kinh tế, tình hình nhà đất thật ra rất khả quan. Có việc làm và có lợi tức, người ta sẽ cần mua nhà.
Barron's: Thế lãi suất tăng đến mức nào thì mới gây nguy hiểm cho nhà đất"
Lieber: Lãi suất địa ốc chừng 8% thì sẽ thành vấn đề. Tôi dự đoán là Ngân hàng Trung ương sẽ không cắt cánh thị trường như vậy, họ chỉ muốn giảm tốc độ gia tăng mà thôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình