CÂY XƯƠNG RỒNG
Mùa hè, Tí Cận được đi chơi với gia đình bằng xe hơi. Xe qua một sa mạc, cây cối cháy nắng chết hết trơn, riêng những bụi cây xương rồng thì vẫn xanh tươi, vươn cao mạnh mẽ. Tí Cận ngạc nhiên lắm, vì đất sa mạc làm gì có nước để nuôi dưỡng cây. Tò mò, Tí Cận xin ba dừng xe xuống để xem xét thì thấy đất khô tới nứt nẻ, xung quanh các bụi xương rồng không có một cây nào sống được. Tí Cận có bứng một cây xương rồng con đem về trồng trong chậu. Nhưng Tí Cận ham chơi, bữa tưới bữa quên, quên nhiều hơn nhớ, đôi khi cả mấy tuần lễ, khi nhớ tới, tưởng cây đã chết queo, ai dè, cây vẫn tươi tốt. Tí Cận đọc sách thì được giải thích:
"Cây xương rồng là một loại cây mọc nhiều ở sa mạc và chịu khí hậu nóng bức, hạn hán khô khan rất giỏi. Thân cây xương rồng no tròn, bên trong chứa đựng được nhiều nước, như một cái bể chứa nhỏ. Mỗi khi gặp mùa khô, xương rồng có đủ số nước dự trữ trong thân thể để tự nuôi sống. Thân cây xương rồng có lớp vỏ dày láng bên ngoài, giống như được tráng một lớp sáp không thấm nước và lá của cây xương rồng thuộc dạng gai nhờ thế lượng nước giữ trong thân cây không bị bốc hơi. Vì chỉ sinh sống trong các vùng đất sa mạc, để thích ứng với đất cằn khô, cây xương rồng đã tự "rèn luyện" được những khả năng trên để chịu đựng.
Một nhà khoa học đã kể, ông ta đem một cây xương rồng gai chưng bày trong nhà, ông đã bỏ quên cây tới sáu tháng trời, không tưới mà cây vẫn sống.
Tí Cận cho biết, em không dam bỏ quên cây xương rồng của em lâu vậy. Nhỡ nó chết queo thì sao! Mất công lắm em mới nài nỉ ba cho xuống xe để kiếm một cây xương rồng gai về nuôi, coi như là kỷ niệm một chuyến đi lý thú xuyên qua vùng sa mạc nóng bỏng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình