Hỏi (Bà Trần T.N.N): Nhà tôi ở cạnh một căn nhà gồm 2 hộ có bức tường chung. Gia đình kế nhà tôi là người di dân và con của họ cũng có 2 đứa nhỏ cỡ lứa tuổi thuộc các cháu nhỏ con nhà tôi [9,10 tuổi]. Các cháu thường qua lại chơi chung, nhất là sau giờ tan học, hoặc những ngày cuối tuần.
Ngay kế gia đình của người di dân là nhà của một người Úc trung niên, họ không có con cái gì cả, cũng chẳng muốn giao tiếp với ai, thỉnh thoảng đụng mặt nhau thì phải chào nhau bằng những tiếng hello chẳng đặng đừng.
Hai vợ chồng này có hai chiếc xe đạp, nhưng ít khi xử dụng. Họ để xe đạp phía sau hè và chẳng bao giờ khóa cả.
Một hôm nọ, thằng con trai lớn của chúng tôi trong lúc chơi đùa với các em của cháu và con của gia đình người di dân, hứng khởi đã xử dụng một trong hai chiếc xe đạp này chạy vòng trong sân, rồi sau đó nói với mấy đứa nhỏ và bà di dân hàng xóm là đạp ra shop để mua coke.
Không may cho cháu là trên đường cháu đạp xe ra shop, thì người chủ của chiếc xe cũng trên đường đi làm về và thấy được điều đó nên đã gọi điện cho cảnh sát. Thế là khi cháu vừa ra khỏi shop, thì cũng là lúc cảnh sát mời cháu về đồn cách đó không xa.
Trong lúc bị thẩm vấn thì cháu cũng trình bày sự thật. Tuy nhiên cảnh sát đã cáo buộc cháu về “tội ăn cắp” và tội “trespass.” Hiện cháu đang được tại ngoại chờ hầu tòa.
Xin LS cho biết là trong tình huống đó, cháu có bị tòa phạt về những tội vừa nêu hay không" Nếu có thì hình phạt như thế nào"
Trước tòa án địa phương, bị đơn đã tranh cãi rằng đương sự tin tưởng người hàng xóm là người canh chừng nhà, và đã được phép của người hàng xóm để vào nhà, vì thế bị đơn tin rằng bị đơn được “miễn thứ theo luật định” (lawful excuse).
Vị thẩm phán tọa xử cho rằng hành động của bị đơn đã cấu thành “tội xâm phạm hiển nhiên” (gross trespass), nhưng đưa ra kết luận rằng vì bị đơn tin tưởng là mình đã được phép để tiến nhập vào nhà và điều đó đã cấu thành “sự miễn thứ theo luật định,” vì thế ông đã hủy bỏ tội danh đó. Sau đó quyết định này của tòa án địa phương đã được xác quyết bởi một vị thẩm phán thuộc Tối Cao Pháp Viện Tiểu Bang xét xử một mình. Cuối cùng vụ kiện được kháng án lên “toàn tòa” (full court).
Chánh án của “toàn tòa” cho rằng vị thẩm phán tọa xử được yêu cầu để quyết định 2 vấn đề. Vấn đề thứ nhất là liệu hành động đó có cấu thành tội xâm phạm theo sự quy định của án lệ hay không" Rõ ràng là có và vị thẩm phán tọa xử đã quyết định như thế. Vấn đề thứ hai là cho dù rằng hành động đó có thể khiếu kiện theo án lệ để đòi bồi thường thì liệu hành động đó có bị xử phạt theo sự quy định của hình luật hay không"
Dựa vào bằng chứng sự kiện thì bị đơn là người xâm phạm tài sản vì rõ ràng rằng bị đơn đã vào nhà mà không có sự miễn thứ theo luật định. Nếu không có gì khác hơn thì bị đơn sẽ chịu trách nhiệm và sẽ bị kết tội, đồng thời sẽ bị xử phạt theo sự quy định của hình luật.
Việc bị đơn trưng dẫn bằng chứng để chứng minh rằng mình không đột nhập vào nhà với ý định hình sự vẫn chưa đủ để được miễn thứ theo luật định.
Sự xét nghiệm hợp lý là liệu một người bình thường trong tình huống của bị đơn sẽ hành động như bị đơn hay không" Điều này đòi hỏi sự đánh giá hành vi của bị đơn theo những tiêu chuẩn hợp lý để quyết định liệu sự xâm phạm đã được thực hiện theo một tình huống vượt ra ngoài sự vi phạm dân sự và phải trừng phạt theo sự quy định của hình luật hay không.
Tòa dựa vào những bằng chứng được trưng dẫn trước vị thẩm phán tọa xử tại tòa án địa phương và cho rằng bị đơn không có lý do chính đáng nào để tin là mình đã được phép vào nhà do người có thẩm quyền đồng ý, cũng như không có đủ bằng chứng để hỗ trợ cho sự miễn thứ theo luật định.
Hơn nữa, vị thẩm phán tọa xử đã không lưu ý đến việc bị đơn đã lấy cuốn album hai lần, mặc dầu hành vi này không thể cấu thành tội ăn cắp được vì bị đơn có ý định sẽ trả lại cuốn album đó, tuy nhiên hành động đó của bị đơn đã đủ yếu tố để cấu thành tội xâm phạm tài sản của người quá cố, xâm phạm đến sự riêng tư bằng cách xử dụng tài sản của một người khác vào mục đích thương mãi. Cuối cùng tòa đã gởi trả lại vụ kiện cho tòa địa phương tái thẩm.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng con của bà khi xử dụng xe đạp của người hàng xóm mà không có sự cho phép của chủ nhân điều này có thể bị buộc tội xâm phạm [tài sản, hàng hóa của người khác]. Riêng tội ăn cắp thì chắc chắn rằng tòa sẽ hủy bỏ vì không đủ yếu tố để buộc tội, con của bà không có ý định lấy luôn chiếc xe đạp của người hàng xóm mà chỉ mượn tạm với ý định là sẽ trả lại sau khi đi shop.
Hình phạt trong trường hợp này, nếu con của bà chưa bao giờ phạm tội trước đây, thường thì tòa sẽ cảnh cáo và buộc con của bà phải giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó.
Nếu còn thắc mắc xin bà điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Ngay kế gia đình của người di dân là nhà của một người Úc trung niên, họ không có con cái gì cả, cũng chẳng muốn giao tiếp với ai, thỉnh thoảng đụng mặt nhau thì phải chào nhau bằng những tiếng hello chẳng đặng đừng.
Hai vợ chồng này có hai chiếc xe đạp, nhưng ít khi xử dụng. Họ để xe đạp phía sau hè và chẳng bao giờ khóa cả.
Một hôm nọ, thằng con trai lớn của chúng tôi trong lúc chơi đùa với các em của cháu và con của gia đình người di dân, hứng khởi đã xử dụng một trong hai chiếc xe đạp này chạy vòng trong sân, rồi sau đó nói với mấy đứa nhỏ và bà di dân hàng xóm là đạp ra shop để mua coke.
Không may cho cháu là trên đường cháu đạp xe ra shop, thì người chủ của chiếc xe cũng trên đường đi làm về và thấy được điều đó nên đã gọi điện cho cảnh sát. Thế là khi cháu vừa ra khỏi shop, thì cũng là lúc cảnh sát mời cháu về đồn cách đó không xa.
Trong lúc bị thẩm vấn thì cháu cũng trình bày sự thật. Tuy nhiên cảnh sát đã cáo buộc cháu về “tội ăn cắp” và tội “trespass.” Hiện cháu đang được tại ngoại chờ hầu tòa.
Xin LS cho biết là trong tình huống đó, cháu có bị tòa phạt về những tội vừa nêu hay không" Nếu có thì hình phạt như thế nào"
*
Trả lời: Trước khi trả lời câu hỏ của bà chúng tôi xin định nghĩa một vài thuật từ pháp lý, đó là trespass và trespass to land.
Trespass (tội xâm phạm [đất đai, tài sản, thân thể]): Thuật từ được dùng để chỉ sự tiến nhập bất hợp pháp vào đất đai của một người khác, hoặc gây thiệt hại đối với tài sản của một người khác, hoặc sự phá hủy các quyền lợi pháp định. (The term used to refer to unlawful entry on to the land of another, or damage to another property, or destruction of legal rights).
Trespass to land (tội xâm phạm đất đai): Nhóm từ được dùng để chỉ hành động cố ý hoặc bất cẩn được thực hiện bởi bị đơn mà hành động đó quấy nhiễu một cách trực tiếp đến đất đai của nguyên đơn mà không có sự ủy quyền hợp pháp. Tội xâm phạm đất đai tự nó có thể khiếu kiện được, mà không cần bằng chứng về sự thiệt hại như đã được quyết định trong vụ Dumont kiện Miller (1873) 4 AJR 152. Trong vụ đó, nguyên đơn đã thắng kiện về tội xâm phạm đất đai khi bị đơn đã chạy băng qua vườn nho của nguyên đơn với một đàn chó săn thỏ để rượt thỏ, mặc dầu không có sự thiệt hại thể chất nào xảy ra đối với tài sản của nguyên đơn. (The phrase used to refer to an intentional or negligent act done by the defendant which directly interferes with the plaintiff’s land without lawful authority. Trespass to land is actionable per se, without the need for proof of damage as decided in Dumont v. Miller (1873) 4 AJR 152. In that case, the plaintiff succeeded in an action for trespass to land when the defendant, who had run through the plaintiff’s vineyard with a pack of beagles in pursuit of a hare, even though no physical damage to the plaintiff’s property had occurred).
Trong vụ Jenal v Miller (1994) 11WAR 264. Trong vụ đó, K đã dín dáng đến một vụ nổ súng gây chết người mà trong đó đương sự và một người khác đã bị chết trong một tình huống rất xúc động. Bị đơn là một tường thuật viên của đài truyền hình, đã đến nhà của K vào ngày hôm sau cùng với đoàn quây phim. Người hàng xóm chỉ cho bị đơn cánh cửa sổ phía sau nhà, nơi mà cảnh sát đã xử dụng để vào nhà ngày trước đó. Bị đơn sau đó đã leo cửa sổ vào nhà và lấy cuốn album đựng hình ảnh. Bị đơn đã bị cáo buộc về “tội xâm phạm” (trespass).
Trước tòa án địa phương, bị đơn đã tranh cãi rằng đương sự tin tưởng người hàng xóm là người canh chừng nhà, và đã được phép của người hàng xóm để vào nhà, vì thế bị đơn tin rằng bị đơn được “miễn thứ theo luật định” (lawful excuse).
Vị thẩm phán tọa xử cho rằng hành động của bị đơn đã cấu thành “tội xâm phạm hiển nhiên” (gross trespass), nhưng đưa ra kết luận rằng vì bị đơn tin tưởng là mình đã được phép để tiến nhập vào nhà và điều đó đã cấu thành “sự miễn thứ theo luật định,” vì thế ông đã hủy bỏ tội danh đó. Sau đó quyết định này của tòa án địa phương đã được xác quyết bởi một vị thẩm phán thuộc Tối Cao Pháp Viện Tiểu Bang xét xử một mình. Cuối cùng vụ kiện được kháng án lên “toàn tòa” (full court).
Chánh án của “toàn tòa” cho rằng vị thẩm phán tọa xử được yêu cầu để quyết định 2 vấn đề. Vấn đề thứ nhất là liệu hành động đó có cấu thành tội xâm phạm theo sự quy định của án lệ hay không" Rõ ràng là có và vị thẩm phán tọa xử đã quyết định như thế. Vấn đề thứ hai là cho dù rằng hành động đó có thể khiếu kiện theo án lệ để đòi bồi thường thì liệu hành động đó có bị xử phạt theo sự quy định của hình luật hay không"
Dựa vào bằng chứng sự kiện thì bị đơn là người xâm phạm tài sản vì rõ ràng rằng bị đơn đã vào nhà mà không có sự miễn thứ theo luật định. Nếu không có gì khác hơn thì bị đơn sẽ chịu trách nhiệm và sẽ bị kết tội, đồng thời sẽ bị xử phạt theo sự quy định của hình luật.
Việc bị đơn trưng dẫn bằng chứng để chứng minh rằng mình không đột nhập vào nhà với ý định hình sự vẫn chưa đủ để được miễn thứ theo luật định.
Sự xét nghiệm hợp lý là liệu một người bình thường trong tình huống của bị đơn sẽ hành động như bị đơn hay không" Điều này đòi hỏi sự đánh giá hành vi của bị đơn theo những tiêu chuẩn hợp lý để quyết định liệu sự xâm phạm đã được thực hiện theo một tình huống vượt ra ngoài sự vi phạm dân sự và phải trừng phạt theo sự quy định của hình luật hay không.
Tòa dựa vào những bằng chứng được trưng dẫn trước vị thẩm phán tọa xử tại tòa án địa phương và cho rằng bị đơn không có lý do chính đáng nào để tin là mình đã được phép vào nhà do người có thẩm quyền đồng ý, cũng như không có đủ bằng chứng để hỗ trợ cho sự miễn thứ theo luật định.
Hơn nữa, vị thẩm phán tọa xử đã không lưu ý đến việc bị đơn đã lấy cuốn album hai lần, mặc dầu hành vi này không thể cấu thành tội ăn cắp được vì bị đơn có ý định sẽ trả lại cuốn album đó, tuy nhiên hành động đó của bị đơn đã đủ yếu tố để cấu thành tội xâm phạm tài sản của người quá cố, xâm phạm đến sự riêng tư bằng cách xử dụng tài sản của một người khác vào mục đích thương mãi. Cuối cùng tòa đã gởi trả lại vụ kiện cho tòa địa phương tái thẩm.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng con của bà khi xử dụng xe đạp của người hàng xóm mà không có sự cho phép của chủ nhân điều này có thể bị buộc tội xâm phạm [tài sản, hàng hóa của người khác]. Riêng tội ăn cắp thì chắc chắn rằng tòa sẽ hủy bỏ vì không đủ yếu tố để buộc tội, con của bà không có ý định lấy luôn chiếc xe đạp của người hàng xóm mà chỉ mượn tạm với ý định là sẽ trả lại sau khi đi shop.
Hình phạt trong trường hợp này, nếu con của bà chưa bao giờ phạm tội trước đây, thường thì tòa sẽ cảnh cáo và buộc con của bà phải giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó.
Nếu còn thắc mắc xin bà điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình