BANGKOK -- Nhà nước Thái Lan đã bịt miệng những người Thượng Việt Nam đang đòi hỏi nhân quyền: Quân đội Thái Lan đã mở rộng vụ trấn át tự do truyền thông, bãi bỏ một cuộc họp báo ở Bangkok về việc Việt Nam bị cáo buộc vi phạm nhân quyền của đồng bào Thượng thiểu số.
Bản tin VOA ghi rằng cuộc họp báo hôm Thứ Sáu do tổ chức Human Rights Watch có trụ sở ở Hoa Kỳ hướng dẫn, đã bị cảnh sát địa phương ngăn chặn, qua việc xuất trình một công văn của tập đoàn quân nhân cầm quyền nói rằng cuộc họp báo đe dọa đến an ninh quốc gia và quan hệ song phương.
Cuộc họp báo cáo của Human Rights Watch ghi nhận chi tiết những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào khối thiểu số theo Cơ đốc giáo ở Việt Nam, là người Thượng. Nhưng ngay sau khi sự kiện sắp bắt đầu thì nhân viên đồng phục và thường phục đã đến trụ sở Câu lạc bộ Phóng viên Nước ngoài của Thái Lan, FCCT và bắt đầu quay phim nhưng người có mặt.
Nhà báo Veronica Pedrosa, một giám đốc của câu lạc bộ, cho biết tập đoàn cầm quyền tức Hội đồng Trật tự và Hòa giải Dân tộc, còn gọi tắt là NCPO, đã viện dẫn điều khoản số 44 trong hiến pháp tạm thời dành cho các nhà lãnh đạo quân đội các quyền vô giới hạn.
Bà nói: “Đây là một cuộc họp do Human Rights Watch đài thọ. NCPO thông qua cảnh sát cuộc Lumpini, đã liên lạc với cả FCCT lẫn Human Rights Watch và thông báo rằng theo Điều 44 thì cuộc họp không thể được tổ chức bởi lẽ nó có tính cách nhạy cảm đối với bang giao Thái-Việt và có thể gây mất ổn định và mất an ninh ở Thái Lan.”
Buổi báo cáo nêu chi tiết những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào khối thiểu số người Thượng theo Cơ đốc giáo ở vùng trung nguyên Việt Nam. Human Rights Watch nói cuộc họp sẽ nêu bật những vụ vi phạm nhân quyền rộng lớn hơn nhắm vào các nhóm tôn giáo thiểu số ở Việt Nam.
Bản tin VOA ghi rằng Ông Sunai Pasuk, nhà nghiên cứu về Thái Lan của tổ chức Human Rights Watch, đã nói chuyện với các cảnh sát viên tại câu lạc bộ ký giả, nói các biện pháp của quân đội đánh dấu thêm các nỗ lực cản trở thảo luận về nhân quyền ở Thái Lan và trong khu vực.
Ông nói: “Đây hoàn toàn là một sự can thiệp của NCPO nhằm ém nhẹm các báo cáo về nhân quyền, bịt miệng những nhà hoạt động nhân quyền không được có diễn đàn để kể cho thế giới về những gì đang xảy ra ở mỗi một nước có những vi phạm nhân quyền. Họ coi việc báo cáo về tình hình nhân quyền ở Việt Nam là một hành động gây phương hại đến tình thân hữu và hợp tác giữa Thái Lan và Việt Nam và có thể gây nguy cơ cho an ninh quốc gia.”
Các giới chức Bộ Ngoại giao Thái Lan, theo tổ chức nhân quyền này, đã nêu ra những quan ngại rằng nội dung báo cáo có thể gây phương hại đến bang giao song phương với Việt Nam trước một chuyến thăm chính thức đến Thái Lan của thủ tướng Việt Nam.
Trong khi đó, bản tin RFA ghi tiếng nói trực tiếp từ người Thượng, cho biết:
“Vào trung tuần tháng 6 vừa qua, một người dân tộc Jarai theo đạo Tin lành tại xã Iapiar, huyện Phú Thiện tỉnh Gia Lai cũng cho biết tình cảnh của một số gia đình đồng bào sắc tộc tại địa phương như sau:
“Họ bắt bớ người bình thường thì không nói rồi, còn chúng tôi những người ra trại rồi, bị tội phản động thì chỉ có quyền duy nhất là nghe theo lời của họ thôi. Còn nếu không nghe theo lời của chính quyền ở đây thì ngày nào cũng bắt (từ) chuyện nhỏ (đến) chuyện lớn. Bắt rồi họ đem về cứ tra tấn, đánh đập vậy thôi. Chẳng biết kêu la được với ai cả.
Chúng tôi chỉ làm nông thôi chứ đâu có nghề gì. Mà như anh biết làm nông phụ thuộc vào dân buôn. Nếu dân buôn chèn ép thì… Giá cả lên còn đỡ. Vay vốn Nhà nước không được, Nhà nước đâu có ưu tiên cho vay vốn đâu. Chỉ vay vốn ở ngoài không thôi. Bây giờ người này nợ, người kia nợ, chẳng ai khá lên nổi. Như gia đình ALư nợ nần chồng chất, bán hết đất đai cũng đâu thể trả hết nợ cho dân buôn.
Nhà nước thì coi như chúng tôi ngoài vòng rồi, chả quan tâm gì nữa. Nếu có quan tâm thì cũng chẳng đủ để chúng tôi sống được.”...”
Bản tin VOA ghi rằng cuộc họp báo hôm Thứ Sáu do tổ chức Human Rights Watch có trụ sở ở Hoa Kỳ hướng dẫn, đã bị cảnh sát địa phương ngăn chặn, qua việc xuất trình một công văn của tập đoàn quân nhân cầm quyền nói rằng cuộc họp báo đe dọa đến an ninh quốc gia và quan hệ song phương.
Cuộc họp báo cáo của Human Rights Watch ghi nhận chi tiết những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào khối thiểu số theo Cơ đốc giáo ở Việt Nam, là người Thượng. Nhưng ngay sau khi sự kiện sắp bắt đầu thì nhân viên đồng phục và thường phục đã đến trụ sở Câu lạc bộ Phóng viên Nước ngoài của Thái Lan, FCCT và bắt đầu quay phim nhưng người có mặt.
Nhà báo Veronica Pedrosa, một giám đốc của câu lạc bộ, cho biết tập đoàn cầm quyền tức Hội đồng Trật tự và Hòa giải Dân tộc, còn gọi tắt là NCPO, đã viện dẫn điều khoản số 44 trong hiến pháp tạm thời dành cho các nhà lãnh đạo quân đội các quyền vô giới hạn.
Bà nói: “Đây là một cuộc họp do Human Rights Watch đài thọ. NCPO thông qua cảnh sát cuộc Lumpini, đã liên lạc với cả FCCT lẫn Human Rights Watch và thông báo rằng theo Điều 44 thì cuộc họp không thể được tổ chức bởi lẽ nó có tính cách nhạy cảm đối với bang giao Thái-Việt và có thể gây mất ổn định và mất an ninh ở Thái Lan.”
Buổi báo cáo nêu chi tiết những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào khối thiểu số người Thượng theo Cơ đốc giáo ở vùng trung nguyên Việt Nam. Human Rights Watch nói cuộc họp sẽ nêu bật những vụ vi phạm nhân quyền rộng lớn hơn nhắm vào các nhóm tôn giáo thiểu số ở Việt Nam.
Bản tin VOA ghi rằng Ông Sunai Pasuk, nhà nghiên cứu về Thái Lan của tổ chức Human Rights Watch, đã nói chuyện với các cảnh sát viên tại câu lạc bộ ký giả, nói các biện pháp của quân đội đánh dấu thêm các nỗ lực cản trở thảo luận về nhân quyền ở Thái Lan và trong khu vực.
Ông nói: “Đây hoàn toàn là một sự can thiệp của NCPO nhằm ém nhẹm các báo cáo về nhân quyền, bịt miệng những nhà hoạt động nhân quyền không được có diễn đàn để kể cho thế giới về những gì đang xảy ra ở mỗi một nước có những vi phạm nhân quyền. Họ coi việc báo cáo về tình hình nhân quyền ở Việt Nam là một hành động gây phương hại đến tình thân hữu và hợp tác giữa Thái Lan và Việt Nam và có thể gây nguy cơ cho an ninh quốc gia.”
Các giới chức Bộ Ngoại giao Thái Lan, theo tổ chức nhân quyền này, đã nêu ra những quan ngại rằng nội dung báo cáo có thể gây phương hại đến bang giao song phương với Việt Nam trước một chuyến thăm chính thức đến Thái Lan của thủ tướng Việt Nam.
Trong khi đó, bản tin RFA ghi tiếng nói trực tiếp từ người Thượng, cho biết:
“Vào trung tuần tháng 6 vừa qua, một người dân tộc Jarai theo đạo Tin lành tại xã Iapiar, huyện Phú Thiện tỉnh Gia Lai cũng cho biết tình cảnh của một số gia đình đồng bào sắc tộc tại địa phương như sau:
“Họ bắt bớ người bình thường thì không nói rồi, còn chúng tôi những người ra trại rồi, bị tội phản động thì chỉ có quyền duy nhất là nghe theo lời của họ thôi. Còn nếu không nghe theo lời của chính quyền ở đây thì ngày nào cũng bắt (từ) chuyện nhỏ (đến) chuyện lớn. Bắt rồi họ đem về cứ tra tấn, đánh đập vậy thôi. Chẳng biết kêu la được với ai cả.
Chúng tôi chỉ làm nông thôi chứ đâu có nghề gì. Mà như anh biết làm nông phụ thuộc vào dân buôn. Nếu dân buôn chèn ép thì… Giá cả lên còn đỡ. Vay vốn Nhà nước không được, Nhà nước đâu có ưu tiên cho vay vốn đâu. Chỉ vay vốn ở ngoài không thôi. Bây giờ người này nợ, người kia nợ, chẳng ai khá lên nổi. Như gia đình ALư nợ nần chồng chất, bán hết đất đai cũng đâu thể trả hết nợ cho dân buôn.
Nhà nước thì coi như chúng tôi ngoài vòng rồi, chả quan tâm gì nữa. Nếu có quan tâm thì cũng chẳng đủ để chúng tôi sống được.”...”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình