Hoàng Ngọc Liên
Một quan tiền tốt mang đi,
Nàng mua những gì mà tính chẳng ra"
Thoạt tiên mua ba tiền gà,
Tiền rưỡi gạo nếp với ba đồng trầụ
Trở lại mua sáu đồng cau,
Tiền rưỡi miếng thịt, giá rau mười đồng.
Có gì mà tính chẳng thông.
Tiền rưỡi gạo tẻ, sáu đồng trà tươị
Ba mươi đồng rượu, chàng ơi,
Ba mươi đồng mật, hai mươi đồng "vàng".
Hai chén nước mắm rõ ràng,
Hai bảy mười bốn kẻo chàng hồ nghị
Hăm mốt đồng bột nấu chè,
Mười đồng nải chuối, chẵn thì Một Quan!
(Phong Dao)
Bà chủ nhà của tôi giơ một ngón tay, dứ dứ về phía tôi:
- Ông Già! Sao tôi tính hoài không ra ba cái tiền chợ này
Tôi lễ phép:
- Tiền chợ gì, thưa bà!
Bả nói ngay:
- Thì cái "chiệng" tính tiền chợ Tết trong một quan tiền ngày xưa đó!
Tôi ừ ào:
- Vậy..
- Còn vậy gì nữa, cha nội! Tính giùm tôi đi. Tôi tính hoài đâu có ra con số tổng cộng là 600 đồng"
- Bà tính ra sao"
- Thì đúng như trong "sách" à.
- Bà làm ơn tính cho tôi nghe được hôn" Bả quắc mắt:
- Được chứ sao không" Nè: Thoạt tiên mua 3 tiền gà, vị chi là 30 đồng
tiền rưỡi gạo nếp 15 đồng
với 3 đồng trầu 03 đồng
trở lại mua 6 đồng cau 06 đồng
tiền rưỡi miếng thịt 15 đồng
Giá rau mười đồng 10 đồng
Tiền rưỡi gạo tẻ 15 đồng
6 đồng trà tươi 06 đồng
30 đồng rượu chàng ơi 30 đồng
30 đồng mật 30 đồng
20 đồng "vàng" 20 đồng
2 chén nước mắm 2 X 7 = 14 đồng
21 đồng bột nấu chè 21 đồng
10 đồng nải chuối 10 đồng
làm sao ra chẵn thì 1 quan, tức 600 đồng" Không tin ông thử mần bài toán cộng coi, phải tổng số chỉ là 225 đồng"
Tôi vui vẻ:
- Thưa bà, bà tính như vậy, một tiền chỉ có 10 đồng thôi sao"
- Chớ không phải sao"
Tôi lắc đầu:
- Đúng ra một tiền có 60 đồng lận!
Bà chủ trợn mắt:
- Chu choa, một tiền là 60 đồng sao"
Tôi gật đầu:
- Dạ đúng vậy, thưa bà!
- Vậy để tui lấy cái máy tính coi, mà tui phải đọc lại mới nhớ được:
Một quan tiền tốt mang đi,
Nàng mua những gì mà tính chẳng ra"
Thoạt tiên mua ba tiền gà, tức là 180 đồng
Tiền rưỡi gạo nếp với ba đồng trầụ 90 + 03 093 đồng
Trở lại mua sáu đồng cau, 006 đồng
Tiền rưỡi miếng thịt, giá rau mười đồng 90 + 10 100 đồng
Có gì mà tính chẳng thông.
Tiền rưỡi gạo tẻ, sáu đồng trà tươi 90 + 6 096 đồng
Ba mươi đồng rượu, chàng ơi, 030 đồng
Ba mươi đồng mật, hai mươi đồng "vàng". 050 đồng
Hai chén nước mắm rõ ràng, Hai bảy mười bốn kẻo chàng hồ nghi 2X 7 014 đồng
Hăm mốt đồng bột nấu chè, 021 đồng
Mười đồng nải chuối, chẵn thì Một Quan! 010 đồng
Để tui tổng cộng coi. Ờ hớ, đúng là 600 đồng. Có vậy mà tui tính hổng ra!
Hoàng Ngọc Liên
(trích từ trang web "Cadao")
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình