Các bạn thân mến,
Mùa tựu trường đã qua, bây giờ tất cả các bạn đã ngồi trong lớp học. Học đường quả thật là quan trọng với tuổi thiếu nhi của chúng ta. Có lẽ vì quá chăm chú vào niên học mới, các bạn chưa chuẩn bị thì giờ cho mục “Bé Viết Văn Việt”, nên tuần này, Ngân Hà mượn một bài trong cuốn “Tâm Hồn Cao Thượng” của tác giả Hà Mai Anh, nói về Học Đường với lời khuyên của một người cha dành cho con cái.
Học Đường
Thứ Sáu, ngày 28
An- Di con ơi! Việc học đối với con hình như khó- nhọc, mẹ con nói phải đấy. Cha chưa bao giờ thấy con đi học với cái dáng- điệu quả- quyết và nét mặt hớn- hở như cha mong- muốn! Con thử tưởng- tượng nếu con ngồi không ở nhà thì ngày giờ của con sẽ trống- trải biết là dường nào! Cha chắc chỉ trong một tuần- lễ là con muốn trở lại nhà trường. Con ơi! Hiện thời, không một đứa trẻ nào là không đi học. Con hãy nghĩ đến những người thợ làm- lụng cặm- cụi cả ngày, tối đến còn cắp sách đi học, những cô thiếu- nữ suốt tuần lễ bị giam- giữ trong xưởng, chủ nhật đến cũng rủ nhau đi học, những binh-lính hết giờ luyện- tập cũng đem ra học, viết. Cho đến những trẻ mù, trẻ câm, chúng cũng đều học cả.
Mỗi buổi sáng, lúc con ra trường, con hãy nghĩ cùng giờ ấy, trong một thành phố ta có tới ba vạn đứa trẻ cũng như con đi “chầu” lớp học trong ba tiếng đồng- hồ đề được mở mang trí- tuệ. Con lại nghĩ: xấp- xỉ giờ này, con trẻ trên hoàn- cầu đều đi học cả. Con hãy tưởng- tượng những đứa trẻ ấy lếch- thếch trên những đường hẻm ở nhà quê, rảo bước trong các phố phường huyên- náo, dưới bầu trời oi- ả hay trong cơn mưa tuyết lạnh- lùng; chúng đi thuyền ở những xứ lắm sông- ngòi, cưỡi ngựa qua những cánh đồng mông- quạnh, hoặc ngồi “ xe- trượt” trên những bãi băng giá lạnh. Chúng xuống thung lũng, lên đồi, chúng xuyên rừng, lội suối, chúng vượt qua những ngọn đồi hẻo- lánh hoang- vu. Ăn- mặc hàng nghìn lối khác nhau, nói bằng trăm thứ tiếng khác nhau, chúng đi một mình hay lũ năm lũ ba, sách cắp trong tay hay cặp đeo dưới nách. Từ ngôi trường cùng tột lấp lánh lánh tuyết nước Gia Nã Đại cho tới nóc trường hẻo- lánh lẫn trong khóm gồi xứ Á- Rập, có tới hàng triệu triệu đứa trẻ học cùng một điều bằng những thể- thức khác nhau.
Con lại tưởng- tượng cái tổ kiến học- sinh ấy gồm có hàng trăm dân- tộc khác nhau và cái trường hoạt- động ấy, con có cái hân- hạnh dự phần, rồi con tự nhủ: ví phỏng một- mai sự hoạt- động ấy ngừng hẳn thì nhân- loại sẽ trở lại đời man- rợ, sẽ sa vào cõi tối- tăm; sự hoạt- động ấy là sự tiến- bộ, là mối hy- vọng, là áng vinh- quang của thế- giới vậy.
Cố lên! Tên lính nhỏ trong đoàn quân lớn- lao kia! Cố Lên! Con ơi! Lấy sách vở làm khí- giới, lấy lớp học làm quân- đội, lấy thế- giới làm bãi chiến- trường, coi sự ngu dốt là cừu- địch và lấy sự văn- minh của nhân- loại làm cuộc khải- hoàn. Con phải phấn- đấu luôn luôn và chớ hề làm tên lính hèn- nhát.
Giải nghĩa: Trí- huệ: khôn biết, sáng suốt. Hoàn- cầu: khắp trái đất, khắp thế giới. Hoang- vu: bỏ không cho cỏ mọc,không có trồng cây hoặc người ở. Băng: nước lạnh đông rắn lại. Thể- thức: Cách thức. Hoạt động: Sinh hoạt. Hành đông luôn không ngừng. Hân- hạnh: vui mừng, may mắn. Hy- vọng: mong mỏi, trông mong. Vinh- quang: vẻ vang, rực rỡ. Khí-giới: đồ dùng về việc binh. Chiến- trường: chỗ quân hai bên dánh nhau. Cừu- địch: kẻ thù, quân thù. Nhân- loại: loài người. Khải- hoàn: thắng trận trở về. Phấn- đấu: hăng hái, chống chọi.
Các bạn thiếu nhi muốn mua sách “Tâm Hồn Cao Thượng” ( Les Grands Coeurs), của dịch giả Hà Mai Anh, xin liên lạc: E-mail: [email protected], hoặc Hà Mai Việt: 10210 Kent Towe Lane. Sugar Land, TX 77478.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình