THƠ TRẦN HOÀNG VY
Tranh Đỗ Hoa.
Mắt Chăm
Em đội khăn màu mây trắng Phan Rang
Mái tóc ngày mê man biển lặng
Nét núi tô lông mày phơn phớt
Mắt nghiêng đêm biển trăng vàng!
Váy xếp hồn nhiên chân trần. Cát
Gạch ngàn năm ửng môi má dậy thì
Che phía nghiêng thành, mong manh quạt
Người đăm đắm tiếng đàn Kanhi…
Mắt Chăm có tiếng trầm trầm Ghinăng,
Lung liêng giọt nắng bàn tay nhịp
Biển sóng mùa mây giăng
Hun hút điệu kèn Saranai, khóe ma mị?
Xương rồng đơm hoa, suốt mấy động cát
Tẩy trần mắt lênh loang cổ tháp
Bóng mát rượi rười,
Đuôi mắt cười vô thanh, ngân ngấn nước.
Mắt em xưa chập chờn luân vũ
Đong đầy sao hồ tình?
Giọt nhớ
Thuyền neo một sáng dậy bình minh?
Múa Rija
Mắt múa hình rẻ quạt
Khăn bay ngày mây trắng
Mắt trưa đầy gió, đầy sóng, bập bềnh hoa!
Tiếng phong linh trên đồi tịnh độ
Chiều rung tiếng gió cây đưa tiễn
Lá cuối mùa như nước mắt sương
Đồi ôm cỏ biếc con chim lạc...
Khản giọng hoàng hôn mây tha hương!
Chợt tịnh một nụ sen chúm chím
Tiếng gió cười như tiếng nước trôi
Chùa cổ nghe kinh Ba la mật
Chuông ngày lay động, đổ mồ hôi?
Đếm tiếng chuông và tiếng gió khua
Bước chân giày cỏ phút giao mùa
Nghe con ve mớ trong lòng đất
Chiếc lá chạm vào tiếng chuông khua.
Đồi nắng. Gió vừa hong cỏ rối
Tiếng chuông rơi trên lá khô mềm
Nam Vô tràng hạt. Nghe hơi rượu...
Tiếng rót vào ly tiếng gió đêm?
Chỉ tiếng suối thôi. Tiếng nước reo
Thoảng hương sen, men dậy hương theo
Lòng như bình cũ. Phong linh rót
Mấy dặm tìm nhau ngộ giữa đèo...
Tập quên
Nhớ nhiều rồi sẽ quên thôi
leo lên sườn núi để ngồi tập quên
nhìn trong cây lá mông mênh
lá xanh để nhớ. Để quên lá vàng!
bao nhiêu quên nhớ nhân gian
ấu thơ bài học vội vàng mải chơi
bao nhiêu tính toán rớt rơi
lớn lên chạm ngõ cửa đời chi ly
nhớ quên ngày bước chân đi
lọc lừa, toan tính đôi khi lầm người
khổ đau để nhớ rồi cười
dối gian cố khóc quên người bạc đen!
nhẹ hều gương mặt lạ quen
như hơi rượu nhạt thoáng men chua nồng
tiễn người về cõi mênh mông
là đêm đêm nhớ có không kiếp buồn?
tập quên bao kẻ nói suông
những tên mặt trắng bán buôn bạn bè
tập quên luôn thuở ngựa xe
áo nâu, giày vải bước nhè nhẹ tênh
nhìn lên vách núi chênh vênh
bao nhiêu là nhớ nổi nênh ùa về
tôi vừa sực tỉnh cơn mê
trong tay chiếc lá bồ đề vàng phai...
Tiếng đàn đá
Đá vẫn đá ẩn mình trầm tích
Người ngàn năm chọn đá làm đàn
Chợt bắt gặp mùa xuân rêu bích
Chạm vào đâu rung ngàn tiếng vang?
Oai linh dũng mãnh người dời núi
Mở đất ngày xuân đọng giọt đàn
Có tiếng quân reo, gươm giáo chạm
Người xa người trầm uất lời than.
Và tiếng mưa rào cây tách vỏ
Gió chiều lộng vó ngựa đồng bưng
Âm âm tiếng sấm hồng hoang cỏ
Con nhạn buồn cất giọng rưng rưng.
Đá thấm vào hồn đau vạn năm
Tiếng cười, tiếng nói thuở xa xăm
Câu ai, câu oán, câu tình tự
Giọt nắng, giọt trăng buổi nguyệt rằm
Mùa xuân người xếp đá thẩm âm
Nâng chén rượu rót vào dâu bể
Giọt đàn đá, chuyện xưa mẹ kể
Như suối xa trong trẻo mạch ngầm.
Lời mẹ ru đồng xuân lúa hát
Điệu lý, hò, quan họ, ca dao
Tiếng đàn đá giọt mồ hôi mặn
Thảo nguyên xanh sắc cỏ mưa rào…
Tôi chào tôi
Tôi chào tôi giữa xứ người
Trời xanh, mây trắng, xuân ngời vô thanh
Chào tôi, chào chị, chào anh
Hello, hi, good... tóc xanh, tóc vàng!
Chào homeless, gã lang thang
Tôi chào tôi với nắng chan bậc thềm
Bước đi, cỏ mượt nhung mềm
Nghe đời chuyển dịch có thêm nụ cười?
Chào tôi, con mắt hổ ngươi
Ngày xa hạ nhớ, xanh tươi nhuộm hồng
Xòe tay, sắc sắc, không không
Dấu chân quê cũ phiêu bồng xứ xa
Chào tôi, bốn biển, quê nhà
Vịn thương mà bước, dựa hoa mà ngồi
Vô thanh, vô ảnh, lở bồi
Tôi chào tôi với xa xôi chợt gần...
– Trần Hoàng Vy
*
THƠ KIM LOAN
Tranh Đinh Cường.
Chiều, ở một ngã tư
Có những lần tôi lái xe vội vã
Trên con đường đông xe cộ ngược xuôi
Có thể tôi vô tình (phút giây thôi)
Làm chen lấn, kẹt đường (tôi xin lỗi)
Không thấy mặt nhau, không cần lời nói
Người nhường tôi đi trước, để đi sau
Lời thứ tha nhẹ nhàng (có gì đâu!)
Xin cám ơn chiều nay, một người lạ
Cuộc sống như những con đường, muôn ngả
Có khi đường đông, có lúc vắng tênh
Ngã tư buồn rồi đến ngã tư vui
Lại quẩn quanh những điều rất quen thuộc
Hãy nối lại gần hơn những cách biệt
Nếu có gì sơ suất, mất lòng nhau
Nụ cười là món quà đẹp nhớ lâu
Ánh mắt vui tươi xoá tan băng giá
Tôi nhủ lòng là dòng sông (không sỏi đá)
Đừng cạn khô dù nắng cháy trưa hè
Mang yên vui ra biển cả đợi chờ
Đừng dâng lũ khi mưa nguồn, gió núi
Tôi nhủ lòng, bình minh hay đêm tối
Mang những giọt sương tươi mát cỏ cây
Là mặt hồ soi bóng ánh trăng đầy
Thanh thản khép mình bên suối réo rắt
Nếu hạt bụi tình cờ bay vào mắt
Tôi cũng dặn lòng mình, có sá chi
Gửi hờn ghen theo cơn gió mang đi
Trả giận dữ vào thênh thang phố xá
Những con đường thân quen, (yên bình quá)
Tôi bâng khuâng, lòng không nắng không mưa
Trên đỉnh trời, làn mây trắng đong đưa
Xao xuyến dậy chút mộng mơ thi sỹ
Ngã tư dẫn về đâu hồn tri kỷ?
Những khuôn mặt người qua lại lao xao
Tôi lạc tôi rồi (chẳng biết nơi nao!)
Trong ráng chiều, kìa đèn xanh lấp lánh!
– Kim Loan
(Edmonton, sau những ngày mưa, July 2022)
*
THƠ TRẦN HẠ VI
Tranh Đinh Trường Chinh.
tình nhân ơi
Tình nhân ơi, gọi em đi
Tên em trên môi anh dòng ngọt ngào chảy mật
Ta rúc vào nhau
cơn cuồng si hổn hển ngắn dài
quên áo cơm đời chật vật
Em nhớ anh
cồn cào cội nguồn thúc thôi triền khao khát
Em mong anh
mơ lắm một bàn tay!
Yêu em đi
ngoài kia ngày vẫn là ngày
Đêm vẫn là đêm, chỉ chúng mình là bỏng rát
Cuộn trào trong từng cơn khát
Khát anh khát em
quằn quại đam mê khát tình…
Tình nhân ơi
sao anh cứ làm thinh?
Nghĩ gì bên bờ môi căng mọng ngụm tươi non mời gọi
Mưa nguồn lũ xối
Úp mặt em cười sau nhàu gối chăn hoan
Mưa xuân lất phất tưới nụ hoa xoan
Ú ớ hoan mê những lời vô nghĩa
Nuốt lấy nhau kệ tiếng đời mai mỉa
Nguyên thủy hồng hoang tràn về…
sự sống mới mới lại sinh sôi
Tình nhân ơi,
lại nhớ anh rồi….
Bông hoa của Van Gogh
Hãy nhìn ngắm bông hoa này
bông hoa trên cánh đồng
nơi Van Gogh đã vẽ bức tranh cuối cùng
vào mùa hè năm 1890
Cánh đồng lúa mì và lũ quạ*
còn trơ gốc rạ
một bông anh túc đỏ mỉm cười
nhớ chăng chàng họa sĩ 37 tuổi
vật vờ giữa đói nghèo bệnh tật
điên loạn
trong những năm tháng đỉnh điểm thăng hoa
và tất cả chúng ta
chúng ta hiểu gì về người đã chết
hiểu gì về thế giới rối tung sợ sệt
những cắt cứa bào mòn
những nỗi buồn trầm kha
nhấn chìm cùng men rượu
ngày lại ngày qua
chìm dần
chìm dần
tối thẫm
đàn quạ đen bay lên
bông hoa đỏ bay lên
bay lên
bay lên
Van Gogh đã thấy gì
giữa màn chiều xám xịt
tiếng thì thầm quỷ dữ phải chăng là có thực
giữa những tiếng nợ réo kêu đòi
tiếng nghẹn uất thê thiết không trung
gốc rạ bén cắt chân người
áo cơm thất bại cắt thịt da hàng ngàn nhát
vỡ vụn
nổ tung
thăng hoa
thăng hoa
ngàn đời sau ca ngợi một thiên tài
Van Gogh – tháng 7 năm 1890
vật vã
không vẽ nổi tâm hồn mình
* Wheatfield with Crows, tên bức tranh cuối cùng của Van Gogh.
Củ hành
Mỗi cuộc trò chuyện
của chúng ta
là một lần cởi vỏ
Áo quần son phấn vài lớp vải lớp sơn
chiều sâu tâm hồn
thăm thẳm
Anh cởi mở với em một lần
cũng là tự rọi vào lòng mình thêm lần nữa
Căn phòng bí mật có nhiều cánh cửa
Mở khóa một lần
lại thêm cửa bên trong
Rất nhiều câu chuyện đã thuộc nằm lòng
Khi kể ra
lại mang nhiều ý nghĩa khác
Những ký ức ngỡ ẩn sâu phần vỏ não lười nhác
nhoi nhói phận mình
thở nhịp đau chung
Mỗi lần thổ lộ cứ ngỡ kết cùng
Chỉ để mở ra nhiều nhận thức mới
Thành La Mã không xây trong một ngày*
Hãy kiên trì cùng anh trên dặm dài vạn lý
Dẫu ta có thể yêu nhau
và chẳng cần hiểu gì nhau
Anh – củ hành mộc mạc
chiều nay
cởi thêm một lớp
làm mắt em cay...
* ngạn ngữ
Hai người đàn ông cuối cùng
Hai người đàn ông cuối cùng
Khi rời đi
đã quên khóa cửa
Chị nhặt màu chiều gói lại một thanh âm
Đường vân chiếu ngang tuần hoàn tơ máu
Đám cỏ dại đường parabol liềm hái
Nhựa ứa ra hăng hắc nồng nồng
Bên ấy bây giờ liệu có phải mùa đông
Quả thông già nua sót lại
Thời gian đựng trong chén trà trôi mãi
Chị soi bóng mình
hay bóng thủy tiên
Cánh cửa tre nghiêng
kẽo kẹt
Chàng trai trẻ cuối làng
ghé xin ngụm nước mát
Giếng khô.
– Trần Hạ Vi
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình