Hôm nay,  

Thơ Tháng Bẩy

19/07/202217:36:00(Xem: 5301)

THƠ QUẢNG TÁNH TRẦN CẦM

 

Dentelles et Spectres (Lace and Ghosts) 1855-1856 - Victor Hugo (1802-1885)
Bức tranh Dentelles et Spectres (Lace and Ghosts), 1855-1856, của văn hào Victor Hugo (1802-1885).

 

 

dối trá nhểu nhão

 

 ̶ ̶ ̶ ̶  mầm mống của tội lỗi là…  

hắn cười khà khà lên mặt kẻ cả

 

xùi bọt mép phun châu nhả ngọc

liên tu bất tận nổ tung tóe đất trời

 

xin đừng bơm thêm lời tụng ca kệch cỡm

xin đừng vỗ tay kéo dài bi-hài kịch thời thượng

 

cuộc chơi rồi sẽ tàn nhưng dư vị không tan

tựa vết chàm khi ngấm sâu vào tâm não

 

một ngày dài khét nắng trên dốc vô minh

một ngày dài khát mưa khan cổ họng

 

một ngày cúi xuống nhìn quanh

trong phiên bản vườn địa đàng nguyên thủy

 

ngụp lặn trong bóng râm góc khuất

tội lỗi như những con giòi gặm nhấm cải bắp

 

và mầm mống của tội lỗi là chính hắn

kẻ mị dân / nhà tiên tri giả  ̶ ̶ ̶ ̶  

 

người ôm đầu

bốc mùi tưởng chừng bắp cải hư hoại

 

dối trá nhiễu nhão từ tai từ mắt từ mũi từ miệng

từ cùng khắp các lỗ chân lông

 

và đây không là cú sốc  ̶ ̶ ̶ ̶

không là hóa trang cho lễ hội mardi gras

 

đây chính là người thật mặt thật đương đại

với hộp sọ đầy ắp trò quỷ quái khôn lường.  


 

họ hết rượu rồi

 

cạn chai cạn ly

ký ức hoang dã nghiêng ngã

dao động theo từng nhịp kèn

đêm của jazz hay jazz về đêm?

cơn đau oằn oại khóc nức nở

cứ ném vào tôi

cứ quăng cho tôi

năm tháng rách te tua

chuyện bây giờ mới kể

chuyện bao giờ mới kể

chuyện nghìn lẻ một đêm đương đại

 ̶ ̶ ̶ ̶  họ hết rượu rồi

hết / hết tiệt / dứt khoát hết / bàng hoàng hết / não nề hết

những đôi mắt lừ đừ

những cặp mắt trắng dã

đêm sắp tàn về sáng

ai nhắc một đoạn trong thánh kinh

nước hóa thành rượu

tôi mơ màng nếm thời gian

đầu lưỡi mơn trớn ngày qua đắng ngọt

dè sẻn từng hơi thở

bất cần định vị

nhắm mắt bước như chạy như trốn vào cõi mông lung.

 

– Quảng Tánh Trần Cầm   

 

*

 

THƠ THY AN

 

1- Ann Phong. Molded Memory 30x40 mixed media 2010
Tranh Ann Phong.

 

Năm tháng đi qua thất thập

 

hắn ngồi ở cuối khu vườn trầm ngâm

ngày tháng bảy nóng hừng hực

hè Tây phương trở thành nhiệt đới

cháy rừng, mưa lũ, hạn hán, băng tan

cộng thêm chiến tranh tàn bạo

 

hắn len người cố tìm lối thoát

giữa những hung dữ của kẻ chung quanh

giữa những ích kỷ tỵ hiềm của người đối diện

thử xem nơi nào là bến đậu

cho những bấp bênh cuộc sống ?

 

hắn nhìn pho tượng đồng vô cảm

xem như chứng nhân lịch sử

cái khách quan lạnh lùng

đôi khi bệnh hoạn của kim loại phủ rêu

đứng giữa vô thường trời đất

 

hắn cười một mình với gió mây

núi sông như sợi tóc trong tay

mấy vòng nhân quả đêm ngày nhắc nhở

tiếng tâm linh hát vu vơ đồi núi

phương trình vật lý và triết học la cà

 

hắn nghe cơn sốt ngày hè nóng bức

lửa thắp lên nỗi cô đơn

chơi đùa lang thang trên cây cỏ

một nén nhang tạ ơn đời

năm tháng đi qua thất thập

 

– thy an

(19-07-2022, tặng các bạn thiết tha)

 

 

In Trang
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối

Biết cụ từ lâu, nhưng chúng tôi không được vào lớp học của cụ, tuy vậy có nhiều lần thầy Nguyễn Đăng Thục, mời cụ thỉnh giảng ở đại học văn khoa Saïgon, chúng tôi đã được nghe những lời giảng giải, , những lời vàng ngọc của cụ, hôm đấy cụ nói về vấn đề “dinh tê”, là chỉ dậy cho thanh niên sinh viên tại sao lại có vấn đề dinh tê, là việc đi kháng chiến, rồi lại đổi ý về thành phố… đã lâu rồi, tôi vẫn nhớ lơ mơ là thầy giảng cặn kẽ từ đầu, từ ngôn từ… dinh là đi, là đi về (như trong câu: anh đưa nàng về dinh, vậy đó, vậy đó, phải đúng không, anh Nguyễn Viết Sơn?) còn tê là nhại theo chữ tây thời Pháp thuộc, ý nghĩa của chữ rentrée! Nếu tôi nhớ lơ mơ thì xin một chữ đại xá! Tại vì lâu quá lâu rồi.

William Shakespeare và Anne Hathaway thành vợ chồng vào năm 1582. Chàng mới mười tám tuổi, nàng hai mươi sáu và đang mang thai. Một năm sau, Susanna ra đời. Đến năm 1585, cặp song sinh Judith và Hamnet xuất hiện, khiến căn nhà nhỏ ở Stratford-upon-Avon đầy thêm tiếng trẻ. Trong khi Anne ở lại quê chăm con và giữ nếp nhà, Shakespeare phần lớn thời gian sống giữa London—cách Stratford gần trăm dặm—nơi ông theo đuổi sân khấu và chữ nghĩa. Những năm tháng ấy, ông vẫn đều đặn đi về, nhưng cuộc sống gia đình đa phần đặt trên vai Anne.

Nói đến thi ca “một thời” của Thầy thì khả năng nào để nói, chữ nghĩa nào để diễn đạt, và tư tưởng – tình cảm nào để thấu ý thơ. Thôi thì mình nói bằng tấm lòng chân thành, bằng chút ân tình quý kính mà Thầy trò một thời học tập, làm việc bên nhau. Do vậy, xin đừng bông đùa chữ nghĩa mà thất lễ. Tản mạn thi ca, người viết muốn nói đến vài ý thơ của Thầy đã rơi rớt đâu đó, ẩn núp dưới rặng chân mây, bên bờ vực thẳm, hay như là ủ mình nơi “không xứ” vượt thoát tử sinh của bậc Đại sĩ, mà hòa quyện với đời một thứ tình cảm thâm trầm, da diết của thi nhân.

LTS: Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ (1945-2023) là một học giả, nhà văn, nhà thơ, nhà phiên dịch Tam Tạng Kinh điển Phật Giáo của Việt Nam trong thời hiện đại. Thầy đã xuất bản hàng chục tác phẩm về Phật học, văn học và triết học. Thầy viên tịch vào ngày 24/11/2023 tại Chùa Phật Ân, Đồng Nai, Việt Nam. Việt Báo xin dành số báo đặc biệt kỳ này để tưởng niệm hai năm ngày Thầy viên tịch và cũng để tỏ lòng tri ân những đóng góp của Thầy cho nền văn hóa và văn học của Dân Tộc và Phật Giáo Việt Nam.

Với lòng kính cẩn và tri ân, xin được cùng hướng về vị Thầy chung của chúng ta: Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ, người đã một đời cống hiến cho sự nghiệp văn hoá, giáo dục và sự tồn vong của Chánh Pháp. Người là bậc Cao tăng, Thạc đức của Phật giáo Việt Nam. Người là hiện thân của Bồ-đề nguyện và Bồ-đề hành. Người là bậc Đại sĩ, bằng bi nguyện và hùng lực đã giữ vững con thuyền Đạo pháp trong lòng Dân tộc. Từ thuở thiếu thời, Người đã bộc lộ tài hoa, cốt cách và phẩm hạnh cao quý của Sa môn. Tuổi ba mươi đã phải khép lại những trang cảo thơm, lên rừng xuống biển, chịu lênh đênh cùng vận nước thăng trầm. Bản án tử hình không khiến Người dao động tâm tư, chỉ làm sáng thêm tinh thần “uy vũ bất năng khuất”. Tù đày và quản thúc không thể thay đổi được một người đã quyết tâm sống trọn vẹn với những giá trị mình đã lựa chọn.

Quán trọ là cõi tạm thế gian. Nẻo về là Niết-bàn lộ. Từ quán trọ đến Niết-bàn, nói xa thì muôn trùng vạn dặm của ba A-tăng-kỳ kiếp, mà nói gần thì chỉ cách nhau trong đường tơ kẽ tóc của một móng tâm. Tâm khởi động thì ở quán trọ. Tâm tịch lặng thì là Niết-bàn. Khi khởi tâm “nhớ nửa cung đàn” thì đang ở quán trọ. Nhưng hãy để ý chữ “nửa cung đàn” là cách ẩn dụ của nhà thơ Tuệ Sỹ. Nó diễn bày một cách tinh tế cảm thức siêu thoát của nhà thơ. Nhớ trọn cung đàn thì đó là thứ nhớ nhung bị vướng lụy của tình cảm phàm tình. Nhớ “nửa cung đàn” thì đó chỉ là dư âm lướt nhẹ qua tâm hồn rỗng lặng như cánh chim bay qua bầu trời xanh không để lại dấu vết gì. Thầy Tuệ Sỹ là người nghệ sĩ siêu thoát, như có lần nhà bình luận văn học Đặng Tiến đã viết về thơ của Thầy trong bài “Âm trầm Tuệ Sỹ”:“Thơ bao giờ cũng phản ảnh ba tính cách: môi trường xã hội trong lịch sử; ngôn ngữ trong những biến chuyển với thời đại; và tác giả, qua đời sống hàng ngày;

“Cụ tượng” – cái tên nghe vừa vụng, vừa ngang. Vụng, vì nó ngắt gọn một cách bất chấp quy phạm. Ngang, vì nó từ chối cả hệ thống gọi tên vốn dĩ đã quá đông đúc của nghệ thuật: nào “trừu tượng”, nào “biểu hiện”, nào “tối giản”. Bùi Chát không tham gia vào cuộc xếp loại ấy, anh chỉ muốn gọi đúng động tác của mình: cụ thể hóa những mảnh hỗn độn mù mờ bên trong.

Tôi không trừu tượng hóa thế giới hiện thực này. Khi vẽ, tôi chỉ cụ thể hóa những trừu tượng luôn có sẵn trong tôi. “Trừu tượng” đối với tôi không phải sự biến dạng hiện thực. Nó vốn tồn tại từ trước, trong những tầng hỗn độn mù mờ bên trong con người. Thứ đó không tên gọi, không hình dáng, như một khối đá chưa được đẽo gọt, một đám mây cuộn không thể nắm bắt. Khi vẽ, tôi chỉ làm công việc duy nhất: kéo nó ra ngoài, trao cho nó một hình thái bằng màu, bằng nét, bằng bố cục.

Mùa Thu ở Seattle hiện tại và mùa Thu ở làng Cau, tỉnh Thái Bình mấy mươi năm về trước cùng bềnh bồng trôi trong trái tim của một người di tản, như những con tằm qua bao bàn tay của người phụ nữ lao động thành tấm áo tơ đẹp như gấm trên nước Trung Hoa… mà người dệt lụa không bao giờ được mặc, và người mặc áo tơ tằm đó cũng không bao giờ biết được công lao và tài hoa của người làm nên sản phẩm quý đó.

Mỗi lần đến thăm, Cụ đều vui vẻ, minh mẫn, kể chuyện xưa, nụ cười hiền hậu và giọng nói ấm áp. Cụ thường bảo: “Nhà giáo là nghề, nhà văn là nghiệp.” Cái nghiệp dĩ văn chương ấy, với Cụ, là hành trình tu tập – văn là thiền, chữ là tâm. Văn chương Cụ Doãn là cõi thần thoại của chính cuộc đời này: nơi cô bé bán diêm, chú lính chì, hay người tù trong lao lý đều tỏa sáng bằng ánh sáng của lòng người tỉnh thức. Trong Khu Rừng Lau, Cụ từng viết: “Cách giữ nước hiệu nghiệm là phải phát triển ngay khu rừng văn hóa…”. Một lời nhắn gửi vượt thời gian – giữa đạo pháp và dân tộc.
Trang đầuTrang trước1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.