NGUYỄN HÀN CHUNG
ngày lạc xứ
lúc đã ném vào sương gì ngại nỗi mù
cơn xoắn vật con ngươi không ngưng nghỉ
ngày khánh tận rồi sao còn níu kéo
cuộc mơ hồ phảng phất mái tranh quê
em thoáng bóng thở ra hình lịm tắt
phía mây xa gấp gáp chảy qua mưa
anh ngọng nghịu trâu cỗi cằn nhớ cỏ
cỏ xanh um mà chẳng nhấm cho vừa
buồn trơ trất cho ngưòi lau áo tuyết
xác xơ rơi từng sợi mỏng manh mơ
còn mấy nỗi mà tái tê riết róng
đào thoát đâu cũng chạm những ngai thờ
niềm quan ải mù mưa không biệt lệ
chân bước mau mắt rớt rụng chân cầu
ừ đã thế thì thôi thì cứ thế
miễn là còn chắp nhặt nhớ thưong nhau
lúc đã ném trống không về dĩ vãng
là trái tim thất lạc chẳng ra gì
bị huyễn hoặc bởi con hồng con nhạn
lá vàng rơi chưa hẳn đã vàng thu
cuối đông
rêu nhập ùa cơn mưa vào xuân rậm rịch
tóc vàng mắt xanh biết ai ngưòi riêng rớt tha hương
bọt sóng Thu Bồn bây giờ mới là huyền hư cõi thực
âm hồn giống như em quá hà
không tán không tan
bèo cứ giạt cứ phì phò xúc tuyết
ngụp sao đang
lạnh cóng rẻ xương rồi
vị quan đá ngày xưa có nhạo mình cũng đai râu mão giáp
con chó cưng xứ người liếm láp nỗi buồn đôi
di dân ạ uống đến quành quạnh tiếng
bèo nơi đâu bấu chặt cũng hên là
cuống rau muống mọc mầm quên rổ rá
cũng bày trò mướt mượt đến xanh da
thèm một chút hiếm hoi cù lần chơi vơi véo ngắt
em ỉm im thấm tháp nụ hôn đầu
phút hiện đại có ngưòi trải đời hôn bị sặc
sợ quýnh ngày chẳng kịp nữa mòn hơi
biết còn mai mang rêu rớt quay về
ực một tiếng ngực Thu Bồn âm ấm
Xứ xang
Tháng tận tôi về thăm mộ chí
Môi nhớ mùi thơm hương ổi ta
Con chim lẻ bóng trên cành khế
Nhìn tóc người xưa bỗng hót oà
Mẹ ra trước cửa đêm thường mộng
Em hắt hiu chiều thấp thoáng am
Tiếng kinh cứu khổ chừng lay động
Tiếng kệ u trầm nhói cuống tim
Ao cũ vườn xưa con chó lác
Giếng rêu nhà bếp vẫn điêu tàn
Thắp hương chú út buồn không khóc
Người về phương viễn nhẹ nhàng hơn
Mười mấy giờ thôi cờ đã khác
Hôm qua nghe chưởi bữa nay mời
Anh em nhà nẫu nhìn khang khác
Không tự nhiên như buổi thiếu thời
Người vẫn sa đà trong tiệc rượu
Học đòi quan cách tụng pho kinh
Người ở phương về như thiếu ốm
Thấy học trò xưa giật cái mình
Còn mấy lần thăm quê xứ nữa
Thương bao nhiêu nữa cũng quay đầu
Tưởng gặp quê rồi thôi nước mắt
Nào ngờ nước mắt lại càng sâu
– Nguyễn Hàn Chung
*
LÊ HƯNG TIẾN
Tranh Max Ernst.
Ngã ba tự thức
Ta không hiểu được dòng sông
Bao thế kỷ đã thành bao nhiêu lưu vực
Những nhạc sĩ không hay biết mình chết trên không phận mình
Thế giới cũng chẳng hề biết tên tuổi nào hóa vùng đất mới
Nhưng mặt trời vẫn khóc nhiều cơn mưa đẫm mồ tác phẩm
Ta không hiểu được mặt trời
Những con chữ lò cò đói nắng đói mưa
Cánh đồng hoang hóa bao vụ mùa núi tưởng
Khi đòng đỏng ướt trang giấy trắng
Những nhà văn tự giết mình trong đáy thẳm
Sệch soạt sệch soạt phận đời
Sệch soạt sệch soạt phận thời
Cũng không nghĩ đến mặt trời mọc hướng Đông
Ta không hiểu được chính ta
Khi tôn giáo là tất cả
Khi bản ngã là ta bà
Khi tha ma là nhục dục
Khi nước đục là nước trong
Khi ước mong là không ước muốn
Ta không hiểu được dòng sông
Ta không hiểu được mặt trời
Ta không hiểu được chính ta
Ta không hiểu được dòng sông
Ta không hiểu được mặt trời
Ta không hiểu được chính ta
Ta không hiểu được dòng sông
Ta không hiểu được mặt trời
Ta không hiểu được chính ta
Căn trọ nhỏ với cây đàn piano cũ
Tôi hái cô đơn trên từng ngón phím piano tơ ngẫu
Âm thanh vỡ vụn rơi từng khối đá trắng dã
Những ngọn nắng săm soi vào khu cấm vận không gian
Những nốt nhạc cũng săm soi vào khu bảo tồn trí tưởng
Ánh sáng bắt đầu thủng thỉnh trong căn trọ cất giấu nhiều đáy hồn tận
Khi mười đầu ngón phím piano chảy máu
Mặt trời rụng từng trái tim đau
Thời đại mới bắt đầu săm soi vào vùng kín của nhiều thế kỷ trước
Chất vấn những vết sẹo trinh nguyên
Chất vấn bản thể và tính thể
Chất vấn tâm linh
Chất vấn dòng Magma xáo trộn lẫn lộn nhiều không gian thế kỷ
Chất vấn những tên tuổi dám đánh đổi thời đại mới này
Vivaldi, Bach, Mozart, Beethoven, Tchaikovky, Wagner, Haydn, Brahms, Schubert, Schumann, Glinka,...
Căn trọ nhỏ với nhiều cái tên bí mật vỡ vọng
Những ngón phím piano đan luồng ánh sáng
Thêu thùa cô đơn
Thêu thùa tội thấu cảm
Thêu thùa những ngõ ngách thời đại mang váy vó phố phó xẩm mặt
Thêu thùa những ý tưởng nhảy lò cò trong khu bảo tàng tiếng nói
Thêu thùa những cái tên cái tuổi làm mắt ướt khao mùa
Tiếng nói từ lỗ thủng
Những ngày không ngủ được
Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang
Ly cà phê không biết thở
Rượu bia đổ không vào bể
Những tuyến đường không phố
Bạn bè lạc lỏng trong địa hạt chữ nghĩa
Tiếng nói rỗng từ rỗng ngữ
Vắt vẻo phần tinh khiết của cô đơn
Khi bài thơ mở giọng
Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang
Khi bài thơ mở giọng
Những bạn bè không biết tiếng nói từ lỗ thủng
Vá víu từng tháng ngày vụn vỡ
Khi bài thơ mở giọng
Những con chữ bắt đầu cô đơn
Khi bài thơ mở giọng
Ngọn lửa tắt mùa sáng
Những ngày thức không tồn tại
Tôi sợ trái tim đất vỡ hoang
Áp lực từ những cánh hoa rơi
Những ngọn núi không số
Khối lượng công việc chất chồng trên đỉnh đồi
Hai bầu sữa đổ vào lũng con gái không xanh
Cánh đồng lúa trẩy hạt hạt hạt
Nước mắt cũng chảy hạt hạt hạt tươi vui vụ mùa
Bay bay bay
Không gian chật chội ký ức
Ngôi nhà thiếu tiếng đùa giỡn của những con chữ
Tôi hái tay mình trên hàng cây long não
Khối việc chất chồng ánh sang
Hây da... hây da... hây da...
Tiếng gọi của những con chữ đòi phóng sinh
Đòi tôi bỏ khối núi tưởng
Điểm vào những cánh hoa rơi không số
Hoa hồng, hoa bằng lăng tím, hoa bò cạp vàng và đo đỏ đường cong môi mắt
Bóc tách không số cái đẹp
Hãy phóng sinh những cánh hoa rơi
Hãy phóng sinh những con chữ chưa sống qua mùa ý tưởng
Hãy phóng sinh khối việc chất chồng trên lũng con gái không xanh
Và hãy phóng sinh tôi
– Lê Hưng Tiến
*
TRỊNH Y THƯ
Tranh Kandinsky.
Những nghịch âm tháng chạp
1.
Sự thật là đàn cá voi chết cạn
bên bờ đại dương bao la
nhưng có hề chi đâu
bởi cùng muôn triệu điều
không hiểu khác
tôi đánh mất tinh cầu.
Đôi mắt sâu đêm kéo tôi vào bóng tối
hàng cây ngây tạnh chẳng thể tỏ khúc nôi
rồi tôi khờ dại đánh đổi linh hồn
để lấy một câu ước nguyện
làm thân bến lạ
tôi chong đèn chờ đêm qua đi.
2.
Nơi trú ẩn đó có bóng đêm che phủ
cho tôi lắng nghe điệu hát phù trầm
nhưng sự vắng mặt kéo dài thao thiết
phía bên kia màn đen tôi không rõ là gì.
3.
Trận mưa đêm day dứt đêm mất ngủ
tiếng gõ lên mặt kính thoi thót hồi kinh
trong bóng tối sao góc bàn này hoang vắng lạ
và tôi hình dung những giọt nước lăn tròn
chảy xuống con phố nhỏ thâm đen.
Tôi tự hỏi rồi mai người có đến
đất trời vô lượng bóng tối khôn cùng
tiếng côn trùng nỉ non bên bờ cát
cùng tiếng gió thảng thốt âm âm.
4.
Thanh âm tháng Chạp
tôi quên mất từ lâu
chỉ còn tràng cười nhiếu nháo
như trêu chọc những âm hồn lưu cư.
5.
Những người đàn bà khỏa thân mặt nạ hóa trang
bước ra từ bóng tối
tôi bỗng thất vọng
khi nhận ra em đứng ở hàng đầu.
6.
Chẳng hiểu sao tôi vẫn tìm về chốn đó
có gì đâu ngoài những mái nhà nâu cũ
và một mớ ký ức ngổn ngang.
Con đường lở lói thảm thương
như muốn phân trần trong ngày tang chế
điểm hẹn ở đâu khi mưa đổ ngập quan tài.
Tôi vẫn làm những chuyến hành hương bí mật
kiếm tìm những gì định mệnh khước từ tôi
trong muôn một tôi thấy một đốm lửa
từ xa trông như ánh mắt ngọn hải đăng mù.
Sự thật là tôi đã kiệt sức
và chỉ dám tiêu pha thật dè sẻn
những gì còn lại của cái gọi là tình yêu.
Một ngày cửa đóng linh hồn u hiển
nghịch âm tháng Chạp
trôi về những bản nháp thời gian
khi tôi không biết làm gì với chính tôi.
– Trịnh Y Thư
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình