Anh thăm nhà về
Anh nằm ngủ
Hai tay úp trên ngực
Giấc nghủ thanh thản
Nét mặt phong trần
Chị ngồi cạnh anh
Chị khâu lại khuy áo
Chiếc áo trận màu chàm
Anh vừa mang từ Việt Nam về
Sao gần ba mươi năm bỏ lại tại quê nhà
Chị còn ngửi thấy mùi mồ hôi của anh
Chị cảm động
Chị áp áo vào lòng
Chị thổn thức...
Vâng, chị đang ngồi bên cạnh anh đang ngú
Sao chị vẫn nhớ anh
Nhớ anh ở cuối trời xa
Năm sáu mươi tư
Anh vừa tốt nghiệp quân trường Thủ Đức
Anh được ném vào trận Bình Giã
Những ngày đó với chị biết bao là đau xót
Chị quay quắt nhớ thương chồng
Rủi ro người không về thì sao?
Nhưng là trai thời loạn
Anh vẫn hiên ngang vượt muôn ngàn sóng gió
Với chiếc áo trận này anh lội suối băng ngàn
Những năm tháng ở Đồng Tháp Mười-U Minh Thượng-U Minh Hạ-Tết Mậu Thân ở Huế-A Sầu- A Lưới-Khe Sanh-An Lộc-Đại Lộ Tử Thần-Cổ Thành Quảng Trị...
Những lúc ấy chị biết nỗi lo canh cánh bên lòng anh là chị – người vợ ở hậu phương
Những thư anh viết cho chị từ KBC
Những thư anh viết trên thùng đạn
Những thư tràn đầy yêu thương
Không có màu khói lửa chiến tranh
Không có chết chóc hận thù
Đối với anh
Đời chiến binh thắng bại là lẽ thường
Điều quan trọng là ta có thể làm gì cho lich sử
Sau ba mươi tháng tư bảy lăm
Anh trở lại những vùng binh lửa anh đã từng đi qua
Với thân phận người tù cải tạo
Những địa danh An Dưỡng, Suối Máu, Kà Tum, Bù Gia Mâp, Vườn Đào, Phú Quốc, Khám Lớn Chí Hòa, Đồng Tháp, Lý Bá Sơ, Cổng Trời, Bắc Thái, Hoàng Liên Sơn, Lào Kai...
Những trại tập trung
Những nhà tù cải tạo
Khi nhắc đến làm đau lòng cho những ai yêu nước
Hơn mười năm
Trong lao tù cải tạo
Những ngộ nhận, những nhầm lẫn, những hận thù phi lý
Không ngừng đổ xuống trên thân phận những chàng trai yêu nước.
Chị ôm chiếc áo,
Siết chặt vào lòng
Chị nức nở...
Anh giật mình thức giấc
Ôi! Em làm gì vậy?
Chiếc áo ấy cũ xưa quá rồi
Thời thế đã đổi thay
Không còn ai cần mặc những cái áo nặng nề như vậy nữa đâu...
Chị vẫn cúi xuống ngồi yên lặng
Anh đến ngồi bên chị
Em khóc?
Anh ôm vai chị
Anh thều thào:
Chiến tranh mà em
Dù sao nó cũng qua rồi…
– Đào Như
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình