4
Một lần tôi đọc, hoặc có thể, nghe, Mai Thảo viết hoặc kể, về một hình ảnh, mà ông bảo là bạn ông, nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, đã dùng nó, để diễn tả cái gọi là quá khứ, là hồi ức, ở trong mỗi chúng ta:
Bạn hãy cầm một cây lao, và bất thình lình, quay ngược lại phiá sau lưng, lấy hết sức bình sinh lao cây lao, nó tới được chỗ nào, thì đó là quá khứ là hồi ức của mình, tới được.
Tôi cũng có của riêng tôi, cái hình ảnh trên, mà cũng là của Thanh Tâm Tuyền.
Một lần, ngồi ở Quán Chùa, nhân chỉ có hai anh em, tôi bèn 'phê bình thơ của anh, khi nhắc tới kinh nghiệm, và gần như là một thói quen, hoặc thói xấu, của cái gọi là hồi ức, trí nhớ của tôi.
Tôi bảo ông anh, trí nhớ của em về thơ, nó rất ư là bất trị, nghĩa là cứ cố tình đọc sai, nhớ sai, đọc lộn, thơ của người khác.
Tôi nhắc tới cái lần đọc lộn, và nhân đó, khám phá ra chất hung bạo ở trong thơ của ông anh.
Kể lể toàn chuyện tình tuyệt vọng
Với một mình cào lấy tóc mình
Trong khi thực sự như vầy:
Kể lể toàn chuyện tình vô vọng
Với một mình cấu lấy tóc mình.
Ông cười, nhân đó, kể lại một mẩu chuyện, khi dậy học.
Lần đó, ông đang giảng bài, một anh học trò thuộc loại ngỗ nghịch, dữ dằn nhất lớp, chẳng thèm để ý đến thầy giáo, thản nhiên chọc phá mấy người bạn ngồi gần. Như chúng ta đã từng đi học đều biết, mấy ông tướng này là chuyên ngồi ở cuối lớp, tức thuộc xóm nhà lá. Bực quá, nhà thơ vo tấm khăn lau bảng thành một cục, và thẳng tay ném tới tận cuối lớp, rồi hét: Mang nó lên đây cho ta!
Anh học trò ngỗ nghịch ớn quá, líu ríu nhặt cái khăn, mang lên cho ông thầy.
Tôi nghĩ, hình ảnh ném lao, chắc là được gợi hứng từ chính kỷ niệm một thời làm thầy giáo của nhà thơ.
Hình ảnh thì quá đẹp, nhưng về già, khi nhớ lại, Gấu mới nhận ra một điều, quá khứ, hồi ức của một con người, nó kỳ cục lắm. Như cây lao của nhà thơ, cây lao đó cố tình chọn chỗ nào, nơi nào, năm tháng nào, điểm nào, để mà ngưng lại, ở trong quá khứ một đời người.
Với Gấu tôi, đó đúng là năm học Đệ Nhất Chu Văn An, năm học tuyệt vời làm quen với Chất, em nhà thơ, và qua anh, Thất Hiền.
NQT
tanvien.net
Một lần tôi đọc, hoặc có thể, nghe, Mai Thảo viết hoặc kể, về một hình ảnh, mà ông bảo là bạn ông, nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, đã dùng nó, để diễn tả cái gọi là quá khứ, là hồi ức, ở trong mỗi chúng ta:
Bạn hãy cầm một cây lao, và bất thình lình, quay ngược lại phiá sau lưng, lấy hết sức bình sinh lao cây lao, nó tới được chỗ nào, thì đó là quá khứ là hồi ức của mình, tới được.
Tôi cũng có của riêng tôi, cái hình ảnh trên, mà cũng là của Thanh Tâm Tuyền.
Một lần, ngồi ở Quán Chùa, nhân chỉ có hai anh em, tôi bèn 'phê bình thơ của anh, khi nhắc tới kinh nghiệm, và gần như là một thói quen, hoặc thói xấu, của cái gọi là hồi ức, trí nhớ của tôi.
Tôi bảo ông anh, trí nhớ của em về thơ, nó rất ư là bất trị, nghĩa là cứ cố tình đọc sai, nhớ sai, đọc lộn, thơ của người khác.
Tôi nhắc tới cái lần đọc lộn, và nhân đó, khám phá ra chất hung bạo ở trong thơ của ông anh.
Kể lể toàn chuyện tình tuyệt vọng
Với một mình cào lấy tóc mình
Trong khi thực sự như vầy:
Kể lể toàn chuyện tình vô vọng
Với một mình cấu lấy tóc mình.
Ông cười, nhân đó, kể lại một mẩu chuyện, khi dậy học.
Lần đó, ông đang giảng bài, một anh học trò thuộc loại ngỗ nghịch, dữ dằn nhất lớp, chẳng thèm để ý đến thầy giáo, thản nhiên chọc phá mấy người bạn ngồi gần. Như chúng ta đã từng đi học đều biết, mấy ông tướng này là chuyên ngồi ở cuối lớp, tức thuộc xóm nhà lá. Bực quá, nhà thơ vo tấm khăn lau bảng thành một cục, và thẳng tay ném tới tận cuối lớp, rồi hét: Mang nó lên đây cho ta!
Anh học trò ngỗ nghịch ớn quá, líu ríu nhặt cái khăn, mang lên cho ông thầy.
Tôi nghĩ, hình ảnh ném lao, chắc là được gợi hứng từ chính kỷ niệm một thời làm thầy giáo của nhà thơ.
Hình ảnh thì quá đẹp, nhưng về già, khi nhớ lại, Gấu mới nhận ra một điều, quá khứ, hồi ức của một con người, nó kỳ cục lắm. Như cây lao của nhà thơ, cây lao đó cố tình chọn chỗ nào, nơi nào, năm tháng nào, điểm nào, để mà ngưng lại, ở trong quá khứ một đời người.
Với Gấu tôi, đó đúng là năm học Đệ Nhất Chu Văn An, năm học tuyệt vời làm quen với Chất, em nhà thơ, và qua anh, Thất Hiền.
NQT
tanvien.net
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình