Hôm nay,  

Đăng Cáo Phó

13/10/202009:03:00(Xem: 9258)
 
Tran Van Giang 
 
 
Tôi đã vào tuổi thất tuần, về hưu đã vài năm. Thỉnh thoảng trong giờ nhàn rỗi, vẫn giở vài trang báo Việt Ngữ ra đọc cho qua ngày tháng.  Tôi để ý đã có một sự thay đổi lớn trong sở thích của cá nhân tôi.  Đó là:  Tôi không còn quan tâm nhiều về lập trường chính trị của đảng Cộng hòa, Dân chủ, vấn đề tranh cãi “Phá Thai” hay phong trào “Black Lives Matters…”  ngay cả tình hình kinh tế thị trường chứng khoán trồi sụt (“tiền liền khúc ruột!”) mà tôi lại thích đọc, và đọc rất kỹ các trang Cáo phó của các báo Việt Ngữ (!) 
 
Nhà báo Bùi Bảo Trúc lúc còn sinh tiền đã viết đại khái là ông ta thích đọc trang Cáo phó “vì vui thấy mình còn sống (chưa chết!)…”  Riêng tôi, trang Cáo phó trên báo, nếu đọc cho kỹ, sẽ thấy rất nhiều đều thú vị có thể học hỏi được; để rồi khi hữu sự, cứ như thế mà làm theo y chang (“cóp-pi” nguyên con !?); hay cũng để tránh “không nên làm tương tự như vậy” vì  coi có vẻ “ốt dột” lắm (!)…  
 
Ngay khi có người thân qua đời, người trong gia đình gần như, không thể tránh được, phải tìm cách thông báo cho mọi người thân nhân và bằng hữu biết ngay.  Trước đây, khi còn ở Việt Nam, vấn đề thông báo này không phức tạp cho lắm; đôi khi chẳng cần phải đi đăng Cáo phó trên báo làm gì cho tốn tiền; chỉ cần cử một người trong gia đình đi vòng vòng thông báo trong một buổi là xem như tạm đủ.  Bây giờ sống ở nước ngoài, thân nhân và bạn hữu chúng ta chỉ có một số ít ở gần kề, còn phần lớn ở rải rác các thành phố khác trên nước Mỹ; đôi khi ở trên khắp năm Châu…  Việc đăng Cáo phó trên báo in hay báo “online” là cách thông báo hữu hiệu mau chóng và chính xác.  Nhiều người cũng dùng cách thông báo trên các trang mạng xã hội (Social media); tuy nhiên Cáo phó trên báo in vẫn được coi là “chính thức, đứng đắn, và long trọng” hơn. 
 
Các chi tiết cơ bản thường thấy được thông báo trên Cáo Phó của người Việt (không nhất thiết phải theo cùng 1 thứ tự) như sau : 
 
  • Tên, tên Thánh/Pháp danh (nếu có). 
  • Ngày và nơi sinh, ngày và nơi tạ thế, tuổi thọ. 
  • Liên hệ giữa người quá cố và người (hay gia đình) đứng thông báo. 
  • Các chi tiết về nhà Quàn, ngày giờ và nơi chốn chương trình phát tang, đọc kinh, thăm viếng và an táng. 
  • Một danh sách thành viên gia đình người quá cố, thường nằm ở phần cuối Cáo phó. 
 
Các chi tiết Cáo phó này, tôi đọc nhiều lần trên các báo mới chính là vấn đề tôi muốn nêu ra trong bài viết ngắn này.  
 
Văn hóa Tây phương và cổ truyền Việt Nam có nhiều khác biệt trên phương diện tang sự… Về sự chết, người Tây phương có vẻ thông thoáng hơn vì họ sống thực tế, tích cực (positive) và ít dị đoan cho nên không họ chẳng cần kiêng cử chi cả.  Trong các Cáo phó họ còn viết lên những lời bông đùa, khôi hài về người chết cũng như người sống trong gia đình.  Họ coi tang sự như một ngày “Chúc tụng sự sống (celebration of life)” thay vì là “Sự chấm dứt của một đời sống (end of one life).”   Nhiều người Tây phương còn ngang nhiên can đảm viết Cáo phó cho chính mình khi vẩn còn sống thở mạnh giỏi.  Kinh thật!!! 
 
Văn hóa Việt Nam (và cả Trung hoa) để ý đến nhiều điều húy kỵ; thường không dám nhìn thẳng vào sự chết; và phải nói là chúng ta gần như không có cái văn hóa viết Cáo phó.  Cáo phó của người Việt chỉ đơn thuần là loại văn chương / công thức ứng dụng (loại “điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa!”) thông thường; không dám đi vào các ngoại lệ vì sợ công chúng (người bên ngoài) cho là phạm thượng (?) dám giởn mặt người qua cố, làm mất vẻ trang nghiêm của tang lễ v..v.. 
 
Mặc dù người Việt vẫn theo công thức và thông lệ, nhưng qua sự quan sát, tôi thấy có nhiều thông lệ lại đi “quá đà” (excessive); Chẳng hạn như các chức vụ, tước vị, bằng cấp của người chết cũng như thành viên gia đình (còn sống) được liệt kê loạn xạ, một cách không cần thiết….  Danh sách số thân nhân của người quá cố đôi khi dài hơn 2 phần 3 trang Cáo phó (gồm cả vợ lớn, vợ bé, con, cháu, chắt, con dâu, con rể, con nuôi, anh chị em, chú bác, thông gia, hàng xóm…) Đôi khi các chi tiết loại “quá đà” này gây sự hiều lầm (với ác ý!?) là khoe khoang, nổ sảng quá trớn; không ai có đủ thời giờ kiểm chứng sự trung thực các đề mục được liệt kê dài dòng trong Cáo Phó (!?) 
 
Lời cuối 
 
Tóm lại, người Việt dường như thiếu hẳn một “Văn hóa Viết Cáo phó” (?).  Để phát huy sự phong phú và thông thoáng của Văn hóa Tang sự Việt Nam, tôi tiện đây đề nghị các tờ báo Việt Ngữ lớn ở hải ngoại, ngoài các cuốc thi đua đã có sẵn như  “Viết Về Văn Hóa Nước Mỹ,”  “Sự Duyên Dáng của Văn Hóa Việt Nam…”  nên thêm vào đó cuộc thi đua “Viết Cáo phó” cho trọn vẹn. 
 
Để kết thúc, tôi mạo muội dùng lời của ông Yogi Berra (1925-2015), một cầu thủ và cũng là Huấn Luyện Viên nổi tiếng của đội bóng “Baseball” New York Yankees như sau: 
 
“Bạn nhớ luôn luôn phải đi dự đám tang của người khác nhé; nếu không người khác sẽ không đi dự đám tang của bạn.” 
(Always go to other people's funerals; otherwise they won't go to yours). 
 
Thân mến, 
 
 
Trần Văn Giang 
Orange County 
Ngày 12 tháng 10 năm 2020. 

Trên nóc chợ có dựng tượng Nguyễn Trung Trực bằng đồng. Pho tượng nhỏ, kích thước chỉ bằng một người thường, và không có đường nét nào đặc biệt, ngoại trừ đôi mắt. Ngó buồn thảm thiết!
Thẩm phán Tòa Tối cao Elena Kagan hôm thứ Tư đã tạm thời chặn trát đòi của Ủy ban Hạ viện Điều tra Bạo loạn 6/1 để đọc hồ sơ điện thoại của Chủ tịch Đảng Cộng hòa Arizona, Kelli Ward. Thẩm phán Tối cao Kagan được xem là có khuynh hướng cấp tiến, hiện là người thay mặt Tòa Tối cao xử lý các đơn kiện khẩn cấp bắt nguồn từ Arizona.
TEHRAN Đã 40 ngày kể từ ngày Mahsa Zhina Amini, 22 tuổi bị cảnh sát Iran giết chết - và hy vọng về sự thay đổi ở Iran chưa bao giờ lớn hơn bây giờ. Phụ nữ, đặc biệt là ngay cả nam giới, bất chấp đe dọa và bạo lực của chế độ, vẫn hàng ngày xuống đường trong những cuộc biểu tình lớn nhất kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, theo tin từ đài truyền hình SVT, Thụy điển ngầy 26 tháng 10 năm 2022.
LOS ANGELES – Một công cụ ngoài không gian của NASA, được thiết kế để nâng cao nghiên cứu về bụi trong không khí và ảnh hưởng đối với biến đổi khí hậu, đã thực hiện được một chức năng quan trọng khác của khoa học Trái Đất – đó là phát hiện các điểm thải khí mê-tan (methane) lớn trên khắp thế giới, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Tư, 26 tháng 10 năm 2022.
HOA KỲ – Tesla đang bị điều tra hình sự tại Hoa Kỳ vì các tuyên bố rằng xe điện của công ty có thể tự lái, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Tư, 26 tháng 10 năm 2022.
HOA KỲ – Khi Facebook ‘thoát xác’ trở thành Meta vào tháng 10 năm 2021, đã có nhiều báo cáo cho rằng Meta sẽ tập trung phát triển thực tế ảo (virtual reality – VR), dẫn đầu trong metaverse (vũ trụ Meta). Dù vậy, Meta vẫn chưa từ bỏ thế giới thực, thể hiện qua khoản đầu tư lớn rót vào kính thực tế tăng cường (augmented reality – AR). Bài phỏng dịch theo bài viết “Companies are increasingly tracking eye movements — but is it ethical?” của Patrick Lecomte, Giáo sư Ngành Địa Ốc, Trường Quebec ở Montreal (UQAM), được đăng trên trang TheConversation.
KHERSON – Quân lính Ukraine đang chống trả các cuộc tấn công liên tục của lực lượng Nga ở hai thị trấn phía đông; trong khi đó, lực lượng ở mặt trận phía nam cũng đã sẵn sàng cho trận chiến lớn ở Kherson, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Tư, 26 tháng 10 năm 2022.
Bộ phim điện ảnh Chìa Khoá Trăm Tỷ (A Hundred Billion Key) thành công vang dội tại Newport Beach Film Festival, sự kiện điện ảnh quốc tế lớn nhất vùng duyên hải Nam California, khi phim chính thức ra mắt khán giả Hoa Kỳ với tư cách là Phim Việt Tiêu Điểm năm 2022 của lễ hội. Phim sẽ mang phong cách hài hước và hành động quyến rũ đến các rạp chiếu ở Hoa Kỳ khắp toàn quốc bắt đầu từ ngày 28/10/2022.
Một học sinh Hồi giáo ở New Jersey đang kiện một học khu và một giáo viên, nói rằng cậu đã bị "đau đớn và nhục nhã" hồi năm ngoái tại trường trung học Ridgefield High School khi cậu xin giáo viên cho thêm thời gian để nộp bài tập và rồi nghe giáo viên nói lớn cho cả lớp nghe rõ, "Chúng tôi không thương lượng với những kẻ khủng bố." Cả lớp đều cười lớn, và rồi im bặt vì thấy kinh hoàng.
Buổi lễ vinh danh diễn ra ngắn ngủi, nhưng cho thấy sự quí trọng một cách thân tình của Hội Đồng Thành Phố Garden Grove dành cho Dân Biểu Alan Lowenthal. Những người tham dự cũng nhận ra đức tính giản dị, khiêm cung, gần gũi với cư dân của vị dân cử mẫu mực này
HAITI Dịch tả Cholera đang lây lan nhanh chóng ở Haiti. Cơ quan y tế nước này cho biết chỉ trong vòng có vài ngày, số người nghi nhiễm bệnh đã tăng hơn gấp đôi lên gần 2.000 người và ít nhất 41 người đã tử vong.
Khi bà Nancy Pelosi đến thăm Đài Loan vào tháng 8, sự kiện đã được loan tin rầm rộ trên toàn thế giới và làm dấy lên bóng ma về cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trên mọi mặt trận. Đầu tháng 10, chính quyền Biden đã có một hành động quyết liệt hơn nhiều đối với Trung Quốc – nhưng việc này lại khá ‘im hơi lặng tiếng’ ở Úc. Biden đã quyết định dứt khoát cắt đứt quyền tiếp cận của Trung Quốc đối với các chip máy tính cao cấp (hay còn gọi là chất bán dẫn – semiconductors). Giáo sư Johanna Weaver, Giám đốc Trung tâm Thiết kế Chính sách Công nghệ Trường Australian National University, đã đăng trên trang TheConversation bài viết “Clampdown on chip exports is the most consequential US move against China yet” Đây là bài phỏng dịch theo bài viết của Giáo sư.
HOA KỲ – Bộ não chúng ta được tạo thành từ hàng tỷ tế bào, làm việc cùng nhau để tạo ra mọi khả năng của chúng ta. Chúng ta có thể tạo ra âm thanh, nói chuyện, và có thể hiểu người khác nói gì, đều là nhờ các tế bào trong não kết nối và hoạt động. Hay như ngay lúc này đây, người dịch bài viết này cũng đang sử dụng các nhóm tế bào cụ thể trong não để chuyển dịch các câu chữ trong bài thành các câu chữ có nghĩa ở một ngôn ngữ khác. Đây lả bài phỏng dịch theo bài viết “What Everyone Should Know About the Brain’s Ability to Heal” của khoa học gia về thần kinh Jill Bolte Taylor, được đăng trên trang NYTimes. Bà Taylor là tác giả của “My Stroke of Insight: A Brain Scientist’s Personal Journey” và “Whole Brain Living,” và đã từng trải qua một cơn đột quỵ nghiêm trọng.
Từ hôm chủ nhựt 16/10/22, đảng cộng sản Bắc Kinh tổ chức Đại hội đảng lần thứ XX để đưa vào lịch sử Tàu một nhơn vật cực kỳ quan trọng: Xi sẽ trở thành lãnh tụ Tàu đầu tiên liên tiếp ba nhiệm kỳ 5 năm kể từ thời Mao tới nay. Thành tích của Xi vô cùng vĩ đại. Mao dựng nước cộng sản với hơn 80 triệu dân Tàu bỏ mạng. Đặng Tiểu Bình mở cửa kinh tế để dân Tàu ăn « cơm cháy », khỏi ăn cháo muôn năm, với hơn mười ngàn sinh viên thanh niên nát xương dưới bánh xe tăng. Xi biến nước Tàu thành cường quốc thứ hai thế giới, với hơn triệu rưỡi người bị thanh trừng trong 2 nhiệm kỳ qua. Và đại lễ này cũng sẽ là dịp để đo lường khả năng của Xi nắm đảng...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.