Hôm nay,  

Nước Lên

24/10/202015:20:00(Xem: 19351)

 

Nước. Nước từ đâu cứ dâng lên; lên rồi rút, rút rồi lại lên, ngập tràn đồng ruộng, ao hồ, vườn tược, làng quê, và phố thị của nhiều tỉnh thành miền Trung. Cuồng phong bão tố từ đại dương cuộn xoáy vào đất liền, kéo theo những cơn mưa xối xả ngày đêm. Nước lũ ngầu đục từ non cao đổ về, từ các đập thủy điện xả xuống, đẩy những dòng cuồng lưu ồ ạt đi về nơi trũng thấp, theo những nhánh sông hướng ra biển, chựng lại khi gặp mực biển dâng cao với cường triều gầm thét, sông nối biển biến vùng duyên hải thành một biển nước mênh mông.

Trong dòng nước ngầu đục, đã có trên trăm người thiệt mạng và mấy chục người còn mất tích; của cải, gia súc bị nhận chìm hoặc cuốn trôi. Dù đã được cảnh báo trước sẽ có lũ lụt lớn, nhiều gia đình vẫn không lường được sức nước khủng khiếp chưa từng có như vậy; hoặc cũng vì không biết phải lánh nạn ở đâu khi toàn vùng ngập tràn nước. Có thai phụ bị cuốn theo dòng lũ khi thuyền lật. Có cụ già mù trên chín mươi chẳng biết chạy đi đâu khi nước đến. Có gia đình không kịp chôn cất mẹ vừa mất khi lũ đến, phải treo quan tài mẹ lên trần nhà năm ngày mới có thuyền đến cứu hộ, đem chôn. Có bà cụ một mình ngồi trên những bao lúa chất cao, nhịn đói, thức trắng nhìn nước dâng từng giờ, không biết kêu cứu ai. Có người mẹ nằm bên cạnh xác hai con thơ chết đuối trong trận lụt, vuốt má ru con, lệ tràn. Có bà cụ vừa lo cho chồng bại liệt, vừa lo cho con bị hội chứng Down khi nước ngập nửa nhà mới kịp có ghe đến cứu. Có gia đình với đàn con nheo nhóc không kịp di tản, đành ôm nhau trên nóc nhà khóc la thảm thiết. Có bé thơ mếu máo khóc khi tìm ra sách vở học của mình ướt mem rách nát trong vũng sình. Có những dòng tin nhắn qua điện thoại, kêu cứu khẩn cấp, tuyệt vọng. Nhà nhà, nước ngập đến tận mái, đoàn cứu hộ biết đâu mà tìm.

Rồi hoang tàn để lại sau những trận lũ. Lềnh bềnh trên những vũng nước đọng và sình lầy hôi thối là xác gia súc gia cầm, cây rừng, gỗ mục, những bao lúa thóc, và tất cả vật dụng, bàn ghế, tủ thờ, quần áo, sách vở... của hàng trăm nghìn gia đình, phơi bày lên đó. Xác người được tìm lại và đã đem chôn, nhưng vẫn còn một số mất tích, không biết tìm ở đâu nơi bờ sông, khe suối lình xình nước đục. Vội vàng tìm về nhà xưa, những người già người trẻ mắt trũng sâu, thất thần, vô vọng. Cha mẹ tôi đâu, tuổi già sức yếu chắc không thể chống nổi dòng cuồng lưu vô tình phăng phăng đêm qua. Chồng tôi đâu, vợ tôi đâu, con thơ tôi đâu, có ai vớt được không khi nước lũ cuốn qua căn nhà xiêu vẹo này!

Sau một tuần mưa đổ ngày đêm, ngập lụt cùng khắp, rồi nước cũng rút dần. Nước rút về đâu? – Về nơi thấp nhất. Đổ về biển, hoặc thấm vào lòng đất. Nhưng nước mắt của khổ đau mất mát thì lăn mãi vào tận tim can.

 

Nước luôn đổ về nơi thấp trong khi lửa thì bốc lên cao. Nước hay lửa đều hữu dụng, không thể thiếu trong cuộc đời. Nhưng khi bạo phát thì trở thành tai họa.

Khóc thương dân tình khổ lụy, ở bờ này hay bờ kia. Buồn vời vợi, hận mình bất tài vô lực trước thiên tai, nhân họa ngút ngàn. Nhìn thế nước dâng, không khỏi nhớ về Nguyễn Trãi (1380 – 1442) với bài thơ ưu tư về vận nước:

Quan hải

Thung mộc trùng trùng hải lãng tiền

Trầm giang thiết tỏa diệc đồ nhiên

Phúc chu thủy tín dân do thủy

Thị hiểm nan bằng mệnh tại thiên

Họa phúc hữu môi phi nhất nhật

Anh hùng di hận kỷ thiên niên

Càn khôn kim cổ vô cùng ý

Khước tại thương lang viễn thụ yên.

 

Đóng cửa biển

Trước sóng biển, đóng cọc gỗ hết lớp này đến lớp khác,

Lại đặt ngầm xích sắt dưới sông, đều uổng công thôi!

Bị lật thuyền mới biết dân như nước,

Đã cậy thế hiểm thì khó tựa mệnh trời.

Họa phúc có duyên đâu phải chợt đến trong ngày,

Anh hùng đành lưu hận mấy nghìn năm.

Ý vô cùng của thiên địa xưa nay,

Hiện ra nơi sương khói trên hàng cây xa bên dòng nước.

(Lê Tư dịch nghĩa)

 

Đào Duy Anh dịch thơ như sau:

Lớp lớp rào lim ngăn sóng biển,

Khoá sông xích sắt cũng vầy thôi.

Lật thuyền mới rõ dân như nước,

Cậy hiểm khôn xoay mệnh ở trời.

Hoạ phúc gây mầm không một chốc,

Anh hùng để hận mấy trăm đời.

Vô cùng trời đất gương kim cổ,

Cây khói xa mù bát ngát khơi.

 

Lũ lụt trong thực tế là tai họa giáng xuống lương dân. Thế nước dâng trong chính trị là tai họa cho kẻ cầm quyền. Nước nâng thuyền thì nước cũng có thể lật thuyền (1). Ý dân một khi đã tụ lại và thịnh nộ dâng lên như nước lũ thì sẽ không thuyền nào an toàn chèo chống. Đặt mình vào tình huống khó khăn để cảm cái khổ của người. Lòng thương luôn sẵn có nhưng cơ hội để bộc phát không phải là từng ngày. Hiểm họa của đời sống cũng không phải đột nhiên mà đến. Việc thịnh suy ở đời luôn có căn nguyên của nó. Cần học cách ứng xử thế nào khi tai họa đến với người khác, vì ngày nào đó có thể sẽ đến lượt mình. Khổ đau sẽ không chừa một ai. Giữ tâm lắng đọng như mặt nước hồ thu. Gạn lọc những cáu bẩn thường làm nhiễm ô dòng nước. Lắng tâm như lắng nước, đừng để sóng động. Rồi nước sẽ yên tĩnh, và bình an sẽ đến với muôn người.

 

California, ngày 24 tháng 10 năm 2020

 Vĩnh Hảo

www.vinhhao.info

 

_________

 

 

 

(1)  Theo Lê Tư, trang Nghiên Cứu Lịch Sử, “Khổng tử gia ngữ: “Phù quân giả, chu dã; thứ nhân giả, thủy dã. Thủy sở dĩ tải chu, diệc sở dĩ phúc chu.” Vua là thuyền, dân là nước. Nước để chở thuyền mà cũng có thể lật thuyền (dẫn theo Trần Trọng Dương). Thiên “Vương chế,” sách Tuân tử có câu tương tự: “Quân giả, chu dã, thứ nhân giả, thủy dã; thủy tắc tải chu, thủy tắc phúc chu.” Vua là thuyền, thứ nhân như nước; nước chở thuyền, cũng làm lật thuyền. Tuân tử (313 – 238 trước Tây lịch) không nhận lời này của ông mà nói rằng trích xuất từ “Truyện,” tác phẩm giải nghĩa kinh có trước đó.” (trích chú thích số 104, bài ‘Nguyễn Trãi, bề tôi của bốn dòng vua’: https://nghiencuulichsu.com/2018/01/18/nguyen-trai-be-toi-cua-bon-dong-vua/)


- Canada-VN ký kết cho bay thẳng 14 chuyến chở khách, 7 chuyến chở hàng mỗi tuần. Air Canada sẽ bay thẳng tuyến Vancouver-Sàigon từ 2027. - Đăng trên báo chí các thông tin xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc sẽ bị phạt đến 500 triệu đồng (=19,248 USD). Đăng trên không gian mạng sẽ bị phạt tới 50.000.000 đồng (=1925 USD). - TQ lần đầu tiên đưa phi cơ robot (UAV) tối tân nhất WZ-7 tới Biển Đông tập trận. - Đại sứ quán Mỹ tại Philippines lên án TQ quậy phá Biển Đông. Đại sứ quán TQ tố Mỹ đổ dầu vào lửa. - Thái Lan: mưa 3 ngày, 41 tỉnh lụt, Bangkok ngập ngang hông, 8 người chết, thiệt hại 327 triệu USD - Đức Giáo Hoàng kêu gọi hãy hòa nhập người nhập cư như trong gia đình vì cùng là con Chúa Trời. Tổng Thống Pháp dự lễ tiễn Ngài về Ý, sau nhiều buổi họp riêng.
Những câu thơ vứt lại trên bàn như bữa ăn thừa nguội lạnh Tôi định giết mình bằng cách giữ lại những điều muốn viết Bật từng ngọn đèn trong nhà nhìn chúng chiếu vào một bóng tối khác
Rời đi như lời ca bị xé khỏi bài hát chưa kịp nghe Rời đi Như bài thơ Nhấn chìm ngôn ngữ
- Coi chừng: đăng tải thông tin giả, xuyên tạc lịch sử, xúc phạm danh dự cá nhân hoặc tổ chức trên mạng xã hội sẽ bị phạt 769 USD-1925 USD (trong khi lương trung bình công nhân VN trong năm là: 270 USD-385 USD). Chưa có bản án nào với tác giả Nguyễn Thành Nam người bị tạm giữ hình sự vào năm 2024 vì cuốn “Chuyện với Thanh”. - Châu Á giảm xem TV, tăng video: Chi tiêu cho nội dung video châu Á tăng mạnh, sẽ đạt 15.1 tỷ USD trong năm 2026. Tại Việt Nam, doanh thu phòng vé phim nội địa đã tăng 20% ​​lên mức 213 triệu USD vào năm 2025. - Mưa bão, ngập lụt, sóng cao, ngập xe ở nhiều tiểu bang Đông Bắc Mỹ: 100.000 nhà mất điện, sáng nay còn vài nơi.// Chết 1 người ở New York vì cây đổ.// New Jersey và New York đã ban tình trạng khẩn cấp - Đức Giáo hoàng tới Lộ Đức, kêu gọi truyền giảng, sám hối, yêu thương, hiệp thông, hy vọng. Ngày mai, Ngài về Rome. - Thăm dò bầu cử giữa kỳ: Dân chủ có 96% cơ hội kiểm soát Hạ viện, có thể thắng 219 ghế Dân Biểu trong khi Cộng Hòa sẽ thắng 200 ghế. Thượn
Theo tin của ABC News về vụ án hối lộ liên hệ tới người Mỹ gốc Việt tại thành phố Oakland, California. Bà Thị trưởng Sheng Thao và những người khác bị cáo buộc tìm cách ngăn chặn các bản tin về hành vi chính khách Bắc California đi Việt Nam xúc tiến thương mại lại bị nghi ngờ có vui sex ở VN.
mang giấy tờ giả FBI, đeo súng hơi kiểu súng lục, tới một điểm bỏ phiếu trong bầu cử năm 2024 ở Quận Fairfax, cơ nguy lãnh 3 năm tù
Trung úy Don Harmon thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng Quận Yolo cho biết, các vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh gia tăng tình trạng trộm cắp dây đồng trên khắp Quận Yolo, nơi kẻ gian nhắm vào cả thiết bị nông nghiệp tại khu vực từ phía nam thành phố Davis đến tận phía bắc quận.
- Tòa Bạch Ốc không cho CNN đi cùng Tổng Thống Trump trên Air Force One. - Iran đề nghị mở lại Eo Biển Hormuz trong 7 ngày. - Trump đăng bản đồ gọi Eo Biển Hormuz là “Eo Biển Trump”. - Chính quyền Trump dự định chặn gần 1 tỷ ngân sách liên bang. - Volkswagen thu hồi hơn 2 triệu xe. - Bangkok ngập lụt nghiêm trọng, tình trạng thảm họa được ban bố. - Scotland truy quét đường dây tội phạm người Việt, bắt 36 người. - AI của OpenAI hoạt động ngoài dự liệu trên các trang mạng của chính phủ.
Hai thành viên Việt Tân, ông Nguyễn Đức Thuận và ông Trần Hiệp, đã mất tích tại Cam Bốt từ ngày 18 tháng 9 năm 2026. Cho đến nay, gia đình và những người thân cận vẫn chưa có thông tin về tung tích của hai ông.
Cuộc khủng hoảng y tế thể hiện rõ nét nhất qua tình trạng đóng cửa các bệnh viện vùng nông thôn. Theo dữ liệu tháng 5 năm 2026 từ Trung tâm Cải tiến Chất lượng và Thanh toán Chăm sóc Sức khỏe, có 720 bệnh viện nông thôn đang đứng trước nguy cơ đóng cửa; trong đó 294 bệnh viện có thể phải ngừng hoạt động trong vòng 2 đến 3 năm tới.
- Đệ Nhất Phu Nhân Bành Lệ Viên Chứng Tỏ Sức Mạnh Mềm Trước Người Mỹ - Ân Xá Quốc Tế Kêu Gọi Giải Thể ICE - Quân Đội Mỹ Âm Thầm Chuẩn Bị Hành Động Đối Với Cuba - Trump Dùng Tiền Thuế Của Dân Làm Chiến Dịch Quảng Cáo "Love Me" - Đảng Cộng Hòa Chia Rẽ Về Chiến Tranh Iran Khi Cử Tri Lo Ngại Chi Phí - Trump Chủ Trì Sự Kiện ‘Golden Age’ Với Elon Musk, Jensen Huang Và Các Lãnh Đạo Công Nghệ - Hôm Nay Chính Thức Là Ngày Dolly Parton - Đức Giáo Hoàng Leo XIV Bắt Đầu Chuyến Thăm Pháp Lịch Sử Kéo Dài Bốn Ngày - Thống Đốc New Jersey Kêu Gọi Phó Thống Đốc Từ Chức Sau Cuộc Điều Tra Đạo Đức
Theo Philip Wang, viết trên TIME ngày 22 tháng Chín, tại một nhà thờ nhỏ ở ngoại ô thuộc giáo hội Episcopal, Washington, Linh Mục Vidal Rivas đang chuẩn bị cho một điều mà ông hy vọng sẽ không bao giờ xảy ra: một ngày nào đó, 31 đứa trẻ có thể phải tìm đến ông vì cha mẹ chúng bị nhân viên di trú bắt giữ. Ông đã từng đón hai đứa. Đầu năm nay, một người mẹ ở Maryland bị ICE giam bốn tháng. Trước khi bị bắt, bà đã chỉ định Rivas làm người giám hộ tạm thời cho hai con, một đứa mới một tuổi, đứa kia bốn tuổi.
“Chính những người từng nói chúng ta sẽ chết hết trong vòng 12 năm vì địa cầu nóng lên…” Tổng Thống Donald Trump nói trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc hôm Thứ Ba, 22 tháng Chín. Theo Trump, cũng những người ấy nay lại cảnh cáo rằng trí tuệ nhân tạo — AI — “sẽ giết tất cả chúng ta,” rằng người máy sẽ tấn công con người và mọi chuyện sẽ đi đến tai họa. Ông bác bỏ những lời báo động ấy và nói Hoa Kỳ không nên kềm hãm sự phát triển của AI. Nhưng một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos công bố cùng ngày cho thấy phần đông người Mỹ không yên tâm như Tổng Thống.
Theo TIME, Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 22 tháng Chín, ký thỏa thuận an ninh mới với Thủ Tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ Tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen bên lề Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại New York. Thỏa thuận chấm dứt, ít nhất trước mắt, nhiều tháng căng thẳng do Trump liên tiếp nói Hoa Kỳ phải kiểm soát Greenland vì lý do an ninh quốc gia. Washington không được sở hữu hòn đảo này, nhưng sẽ được mở rộng đáng kể sự hiện diện quân sự tại đây.
Singapore đang thử một cách khá lạ để kéo người dân ra khỏi màn hình điện thoại: trả tiền cho họ đọc sách. Từ ngày 6 tháng Chín, Hội Đồng Thư Viện Quốc Gia Singapore (National Library Board, gọi tắt là NLB) bắt đầu chương trình thí điểm ReadSG, khuyến khích người dân dành ít nhất 15 phút mỗi ngày để đọc. Mỗi lần đọc đủ 15 phút, người tham dự được 20 đồng tiền ảo. Gom đủ 1,000 đồng, tức 50 ngày đọc, sẽ đổi được 1 đô-la Singapore, tương đương khoảng 80 xu Mỹ. Mỗi ngày chỉ được tính một lần.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.