Hôm nay,  

Biden: ngày đầu nhậm chức, ra luật giúp hợp pháp hóa 11 triệu di dân bất hợp pháp. Một phụ tá Giuliani: Muốn Trump ân xá, phải chi 2 triệu đôla. Trump hại đời nhiều trí thức trẻ: sau Bạch Ốc, không ai thuê họ. Nhiều đảng viên Cộng Hòa kêu gọi nội chiến. FBI điều tra số tiền $500,000 gửi từ Pháp về giúp nhiều nhóm cực hữu dàn dựng bạo loạn 6/1/2021.

17/01/202109:09:00(Xem: 18919)
blank

Hình trên, một nhà tù California. Một phụ tá Giuliani: Muốn Trump ân xá, phải chi 2 triệu đôla. Tiết lộ này đã báo cáo lên FBI.
.
Biden: ngày đầu nhậm chức, ra luật giúp hợp pháp hóa 11 triệu di dân bất hợp pháp. Một phụ tá Giuliani: Muốn Trump ân xá, phải chi 2 triệu đôla. Trump hại đời nhiều trí thức trẻ: sau Bạch Ốc, không ai thuê họ. Nhiều đảng viên Cộng Hòa kêu gọi nội chiến. FBI điều tra số tiền $500,000 gửi từ Pháp về giúp nhiều nhóm cực hữu dàn dựng bạo loạn 6/1/2021. Phó Tổng Thống tân cử Kamala Harris sẽ rời chức Thượng nghị sĩ vào Thứ Hai 18/1/2021. Lễ đăng quang: bắt 1 người với 2 súng, 509 viên đạn, giấy dự lễ không đúng. Các sử gia than phiền: Trump xé bỏ các trang giấy không thích, hủy nhiều hồ sơ quý giá. Trump: kêu gọi góp 2 tỷ đô để xây Thư Viện Tổng Thống Trump (dù là đã xé nhiều hồ sơ mật). Facebook: ngưng quảng cáo vũ khí trước lễ đăng quang. Mike Pence thúc giục Joe Biden: hãy cứng rắn với TQ. Hyundai bán tăng 36% xe hơi kiểu thích hợp môi trường năm 2020. Biden tăng lương tối thiểu 15$/giờ sẽ giúp hơn 1 triệu người thoát nghèo. Lô độc đắc Powerball sẽ tăng tới 750 triệu đô, Mega Millions tới 850 triệu đô. Thống kê VN: 1,9 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị còi cọc, tổn thương não và thể chất vĩnh viễn; 57% dân VN ăn thiếu rau, dư muối và bia rượu…
.
WASHINGTON (VB - 17/1/2021) -- Môt người phụ tá cho luật sư Rudy Giuliani nói với một cựu viên chức CIA rằng muốn được Tổng Thống Trump ân xá thì "cần chi 2 triệu đôla," theo bản tin trên New York Times hôm Chủ Nhật 17/1/2021. TT Trump sẽ rời Bạch Ốc vào Thứ Tư 20/1/2021.
.
Cựu viên chức CIA này tên là John Kiriakou, bị giam vào năm 2012 vì làm lộ ra nhân thân một viên chức trong một vụ tra tấn, nói với báo NYT rằng ông cười, hỏi lại về số tiền không lồ đó, trong khi người phụ tá của Giuliani cho biết bản thân Giuliani cũng cần được Trump ân xá. Một người làm việc cho Kiriakou đã báo cáo lên FBI về cuộc nói chuyện này.
.
--- Tổng Thống tân cử Joe Biden trong đề nghị tăng lương tối thiểu tới 15$/giờ sẽ giúp hơn 1 triệu người vượt mức đói nghèo. Dự luật tăng lương này nằm trong gói dự luật cứu trợ đại dịch trị giá 1.9 ngàn tỷ đôla.
.
Theo thống kê của Bộ Lao Động, vào năm 2019 (năm gần nhất có thống kê này), có khoảng 392,000 công nhân Mỹ lãnh lương $7.25/giờ; trong khi 1.2 triệu công nhân khác lãnh còn thấp hơn (những nhânv iên làm việc có tiền "tip" - VN gọi là tiền "bo" - thì không tính trong thống kê tối thiểu $7.25.)
.
--- Phó Tổng Thống tân cử Kamala Harris sẽ rời chức Thượng nghị sĩ vào Thứ Hai 18/1/2021, tức là 2 ngày trước lễ đăng quang, theo báo The Hill hôm Chủ Nhật. Bà đã thông báo cho Thống đốc Governor Newsom. Trước đó, Newsom đã cho biết sẽ đưa Bộ Trưởng Hành Chánh California là Alex Padilla vào ghế Thượng nghị sĩ của Harris. Như thế, Padilla sẽ phải tái tranh cử cho chức Thượng nghị sĩ này vào năm 2022.
.
--- Có 2 lô xổ số lớn tại Hoa Kỳ: Powerball và Mega Millions. Đêm Thứ Bảy, kết quả xổ số Powerball cho thấy không ai trúng độc đắc, do vậy lô độc đắc Powerball sẽ tăng tới 750 triệu đôla, và sẽ xổ vào đêm Thứ Tư 20/1/2021.
.
Trong khi đó, lô xổ số Mega Millions đã lên tới độc đắc là 850 triệu đô la, và sẽ xổ vào đêm Thứ Ba 19/1/2021.
.
--- Cảnh sát tại thủ đô Washington DC hôm Thứ Sáu đã bắt một người từ Virginia đang tìm cách vượt qua một chốt kiểm soát với một thẻ dự lễ đăng quang "không thẩm quyền", các khẩu súng không đăng bộ và hơn 500 viên đạn.
.
Wesley Allen Beeler, 31 tuổi, cư dân thị trấn Front Royal, Virginia, bị bắt khoảng sau 6:30 p.m. Thứ Sáu sau khi cảnh sát khám phá thấy 2 khẩu súng hiệu Glock 9mm không giấy đăng bộ, 509 viên đạn loại 9mm, 21 vỏ đạn súng shotgun loại kích thước 12-gauge , và một băng đạn Glock 17 loại đựng 17 viên đạn, tất cả đều trên xe truck của anh này.
.
--- Tổng Thống tân cử Joe Biden trong ngày đầu tiên nhậm chức sẽ công bố một dự luật để mở đường giúp nhập tịch cho 11 triệu di dân bất hợp pháp, một chính sách trái nghịch với chính sách của Trump, người luôn luôn gây trở ngại cho các cộng đồng da màu. Đối với nhiều người di dân bất hợp pháp, đó là lời hứa của Obama họ nghe từ năm 2008 nhưng trong 2 nhiệm kỳ của Obama không thực hiện nổi vì luôn luôn bị Cộng Hòa cản trở.
.
Lúc đó, Obama cam kết trong năm đầu tiên nhậm chức, tức là năm 2009, Obama sẽ hoàn tất dự luật di trú để giúp nhập tịch các di dân đã vào Mỹ nhiều thập niên bất hợp pháp. Domingo Garcia, cựu chủ tịch liên đoàn League of Latin American Citizens, nói rằng Biden đã nói với các nhà hoạt động di trú trong một cú điện thoại hôm Thứ Năm rằng phiên tòa luận tội Trump trong Thượng Viện có thể làm chậm dự luật di trú và rằng họ không nên hy vọng thông qua dự luật trong 100 ngày đầu tiên Biden nhậm chức.
.
Garcia nói, "Tôi rất ngạc nhiên và vui mừng rằng sẽ có hành động nhanh chóng như thế, bởi vì chúng tôi đã nghe cùng lời hứa đó từ Obama, người thắng cử Tổng Thống năm 2008, và Obama không làm nổi."
.
Joe Biden sẽ có nhiều ưu tiên phải thực hiện trong lời hứa 100 ngày đầu tiên, từ chích ngừa để chống đại dịch, cho tới dự luật cứu trợ chi phiếu 1,400$/người, cũng như trợ giúp các cơ sở kinh doanh và các vấn đề khác. Tuy nhiên, để giúp 11 triệu di dân bất hợp pháp là một lời hứa phải đi kèm với một chính sách hiệu quả để ngăn cản làn sóng di dân bất hợp pháp vào Hoa Kỳ mỗi năm, vì chính Trump một phần thắng cừ 2016 là nhờ lời hứa dựng lên bức tường khổng lồ ở biên giới Mỹ-Mễ.
.
Nếu dự luật thành công, đây sẽ là một hành động lớn nhất trước giờ để hợp pháp hóa di dân bất hợp pháp kể từ khi Tổng Thống Ronald Reagan ân xá gần 3 triệu người năm 1986. Và rồi sau đó, các dự luật cải tổ di trú khác đều thất bại trong năm 2007 và 2013. Ron Klain, Chánh văn phòng tương lai của Joe Biden, nói hôm Thứ Bảy 16/1/2021 rằng Biden sẽ đưa dự luật di trú sang Quốc Hội "ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức." Klain không nói chi tiết về dự luật, nhưng trong vài ngày tới sẽ được giải thích sơ lược từ Esther Olivarria, Phó giám đốc di trú trong Hội Đồng Chính Sách Nội Địa Bạch Ốc.
.
--- Facebook loan báo hôm Thứ Bảy rằng mạng này sẽ ngưng tất cả các quảng cáo liên hệ tới vũ khí tại Hoa Kỳ trước lễ đăng quang của Tổng Thống tân cử Joe Biden. Công ty nói hiện thời đã cấm các quảng cáo về vũ khí, đạn, và thiết bị liên hệ vũ khí như ống hãm thanh, nhưng bây giờ cũng sẽ cấm quảng cáo các linh kiện khác.
.
Quyết định cấm quảng cáo vũ khí sẽ kéo dài tới ít nhất là lễ đăng quang. Quyết định đưa ra sau khi Bộ Quốc Phòng nói rằng 25,000 chiến binh Vệ Binh Quốc Gia sẽ có mặt ở lễ đăng quang, một quyết định đưa ra sau cuộc biểu tình tấn công tòa nhà Quốc Hội ngày 6/1/2021.
.
--- Phó Tổng Thống Mike Pence đưa ra lời thúc giục Tổng Thống tân cử Joe Biden hãy giữ chính sách đối phó với Trung Quốc hiện nay của chính phủ Trump, và hãy "đừng ngăn cản sự xâm lấn và lạm dụng thương mại" của TQ. Pence cũng nói rằng chính phủ Biden nên tăng tốc thúc đẩy tự do thương mại trong vùng Ấn Độ Thái Bình Dương.
.
Pence viết rằng, "Sau nhiều thế hệ nơi Hoa Kỳ và các đồng minh bảo vệ sự tự do hải hành và khát vọng tự do của các nước khắp trong vùng Châu Á Thái Bình Dương, hôm nay TQ đã quyết định mở rộng ảnh hưởng khắp vùng xuyên qua khiêu khích quân sự và nền ngoại giao cho vay nợ." Hiển nhiên là Pence muốn nói tới bàn tay sắt của TQ tại Hồng Kông khi xóa sổ chính sách "một nước, hai chế độ" cũng như các hành vi hung hăng ở Biển Đông.
.
Tuy nhiên, cũng chính Trump đã làm hại cho thương mại Hoa Kỳ, và nhiều nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Vì ngay trong những ngày đầu nhậm chức vào năm 2017, Tổng Thống Trump đã gỡ bỏ Hiệp định thương mại TPP (Trans-Pacific Partnership) do Obama đưa ra để bao vây TQ bằng mạng lưới thương mại 11 nước Châu Á Thái Bình Dương, bao gồm cả Canada và Mexico dự kiến xóa sổ 18,000 loại thuế 10 quốc gia kia đang áp thuế vào sản phẩm Hoa Kỳ. Tai hại sau đó là TQ lập ra hiệp định thương mại RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) với 15 nước Châu Á Thái Bình Dương, qua đây chính thương mại TQ trở thành chủ động trong giao thương với 10 nước ASEAN và Úc, Nhật, Hàn, New Zealand.
.
--- Nhiều hồ sơ của chính phủ Trump đã bị biến mất, và lịch sử sẽ thấy một lổ hổng chỉ vì TT Trump không ưa lưu giữ hồ sơ. Trump không tôn trọng luật quy định cần lưu giữ hồ sơ cho các sử gia đời sau nghiên cứu. Trump có thói quen xé ngay những trang giấy không thích, buộc các nhân viên Bạch Ốc phải mất nhiều giờ đồng hồ ghép các mảng giấy đó và dán lại để đưa sang cơ quan lưu trữ.
.
Solomon Lartey, cựu viên chức Bạch Ốc về lưu trữ hồ sơ, nói: "Các viên chức nói hoài với Tổng Thống [Trump], nhưng Tổng Thống không bỏ thói quen xé các trang giấy không ưa." Lartey kể rằng hồ sơ đầu tiên ông dùng băng keo dán lại là một lá thư từ Thượng nghị sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-N.Y.) nói về chuyện chính phủ phải đóng cửa [vì chưa có ngân sách].


.
Trump cũng tịch thu tập giấy ghi chú của người thông ngôn sau khi TRump nói chuyện với Tổng Thống Nga Vladimir Putin. Trump đã la mắng người luật sư cố vấn Bạch Ốc vì ghi chú lên giấy trong một buổi họp do công tố đặc biệt Robert Mueller thực hiện về cuộc điều tra xem người Nga đã can thiệp ra sao vào bầu cử Hoa Kỳ để giúp tấn công Hillary Clinton.
.
Sử gia Richard Immerman, trong hội sử gia nghiên cứu về đối ngoại Society for Historians of American Foreign Relations, nói rằng các sử gia sẽ thiệt hại thê thảm vì nhiều hồ sơ trong Bạch Ốc thời Trump không lưu giữ đầy đủ. Immerman nói đó cũng là điển hình thái độ Trump muốn che giấu một số chuyện, khi tiêu hủy hồ sơ.
.
Thiếu hồ sơ lưu trữ cũng sẽ gây khó khăn cho phiên tòa Thượng Viện sắp tới về luận tội Trump, cũng như trở ngại cho cuộc điều tra của công tố New York về các giao dịch tài chánh của Trump.
.
Các sử gia đã đưa đơn kiện để buộc Tổng Thống Trump lưu giữ hồ sơ theo luật Presidential Records Act, nhưng năm ngoái Thẩm phán liên bang David Tatel viết rằng tòa án không thể nào "quản trị vi mô để buộc Tổng Thống tôn trọng ngày này qua ngày kia như luật định." (that courts cannot “micromanage the president’s day-to-day compliance.”). Nghĩa là, bó tay. Các sử gia ráng mà chịu.
.
Tổng Thống Barack Obama đã lưu lại 30 triệu trang giấy hồ sơ và khoảng 250 terabytes hồ sơ điện tử, gồm cả tương đương 1.5 tỷ trang emails. Lee White, Giám đốc National Coalition for History, nói rằng hồ sơ Tổng Thống lưu giữ sẽ giúp các chính phủ tương lai có thêm dữ kiện để có những quyết định tốt hơn, chứ không chỉ riêng là để các sử gia nghiên cứu.
.
--- Báo Washington Post rạng sáng Chủ Nhật 17/1/2021 viết rằng Tổng Thống Trump kêu gọi người ủng hộ gửi tiền quyên giúp ông 2 tỷ đôla để xây Thư Viện Tổng Thống Trump sau khi Trump rời Bạch Ốc vào Thứ Tư 20/1/2021. Bản tin nói con số 2 tỷ đô như thế là khổng lồ, vượt xa hơn các chi phí của các thư viện các Tổng Thống khác trong quá khứ. Một điều để suy nghĩ: các phụ tá Trump nói rằng Trump hàng ngày không ưa đọc, không ưa viết, chỉ ưa phóng tweet, và lại ưa xé các hồ sơ không ưa... thì lấy gì đưa vào Thư Viện?
.
--- Năm 2020 là một năm kinh khủng của nhân loại, khi đại dịch tàn phá toàn cầu. Nhưng cũng là năm thành công lớn cho một công ty xe hơi Nam Hàn. Hyuandai Motor Group đã bán thêm 36% xe hơi kiểu thích hợp môi trường trong năm 2020 so với 2019, teho tin Yonhap. Tổng lượng xe thích hợp môi trường bán toàn cầu của xe Hyandai và chi nhánh Kia là 501,487 xe hơi. Hầu hết các xe là lưỡng năng, vừa chạy xăng, vừa chạy điện, tổng cộng là 262,186 xe.
.
--- Có phải nhiều đảng viên Cộng Hòa đang kêu gọi nội chiến? Một số nơi đúng là có ngôn ngữ kích động như thế. Tại Wisconsin, Chủ tịch Đảng Cộng Hòa Quận St. Croix County, đã bị buộc từ chức hôm Thứ Sáu 15/1/2021 sau khi suốt cả tuần không chịu gỡ các bài viết thúc giục Cộng Hòa hãy "sửa soạn cho chiến tranh."
.
Trong khi đó, tại tiểu bang Michigan, tân Chủ tịch Đảng Cộng Hòa Michigan là một phụ nữ, và chồng bà là một dân cử tiểu bang, đã tham gia một trang xã hội mạng bảo thủ tân lập sau trận bạo loạn tấn công tòa nhà Quốc Hội và trên mạng này khả năng về nội chiến là một đề tài sôi động.
.
California cũng cơ nguy bùng nổ nội chiến... Phil Reynolds, một ủy viên trong Ủy ban trung ương Cộng Hòa tại quận Santa Clara County (Bắc California) có vẻ như thúc giục nổi loạn trên mạng xã hội trong suốt thời gian xảy ra cuộc tấn công ngày 6/1/2021, viết trên Faceboo: "Chiến tranh đã bắt đầu. Các công dân hãy mang vũ khí! Đánh trống lên, làm ơn... Nội Chiến hay Không Nội Chiến?"
.
Các nhà phân tích nói rằng thực ra kiểu nói kích động từ nhiều năm đã sử dụng trong các nhóm cực hữu và da trắng thượng tôn, và theo sau một năm bất ổn dân sự vì cái chết của George Floyd, một người đàn ông da đen chết vì một cảnh sát da trắng quỹ và để đầu gối ấn vào cổ Floyd tới tắt thở. Thế rồi ngày 6/1/2021, người biểu tình theo lời kêu gọi của Trumo đã kéo về thủ đô mang theo các lá cờ, kỳ hiệu và biểu tượng Nam Quân thời Nội Chiến, thậm chí dựng đài treo cổ với dây thòng lọng nơi sân tòa nhà Quốc Hội --- tất cả đều là hậu quả của các lời kêu gọi nội chiến đã có từ nhiều năm, và chính Trump là người kích động như thế, theo lời Dân biểu Maxine Waters (Dân Chủ-Calif.) phân tích.
.
DB Waters nói trong buổi luận tội ở Hạ Viện, "Ngay từ ngày đầu trong Bạch Ốc, Tổng Thống Trump đã để ra 4 năm lạm quyền, nói dối, độc tài, cực đoan hóa những người ủng hộ để chống lại nền dân chủ. Sự thối nát này đã đầu độc tư tưởng của người ủng hộ Trump, kích động họ gia nhập các nhóm da trắng thượng đẳng, nhóm tân phát xít, và các nhoóm dân quân cực đoan tới bao vây tòa nhà Quốc Hội, nơi cội gốc của nền dân chủ Hoa Kỳ."
.
--- FBI đang điều tra xem có chính phủ nước ngoài nào, tổ chức quốc tế nào hay cá nhân nào từ hải ngoại bơm tiền về cho người cực đoan để lên kế hoạch và gây bạo loạn ngày 6/1/2021 để tấn công tòa nhà Quốc Hội, theo lời một cựu viên chức FBI nói với đài NBC.
.
Một phần trong cuộc điều tra là nhắm vào số tiền $500,000 chi trả bằng bitcoin (tiền kỹ thuật số), trông có vẻ như chỉ trả từ một công dân Pháp, trao tới các nhân vật và các nhóm chủ lực của phe cực hữu Hoa Kỳ trước cuộc bạo loạn, theo nguồn tin này. Các khoản chi tiền này được ghi sở lưu và đăng lên một trang web tuần này bởi một công ty phân tích về chuyển tiền số hóa cryptocurrency. Các khoản chi trả tiền kỹ thuật số có thể dò ra được vì ghi trong một số kế toán công cộng.
.
Trong khi đó, một bản lượng định chung đưa ra tuần này bởi FBI, Bộ Nội An và nhiều cơ quan cảnh sát liên bang và thủ đô ghi rằng kể từ bạo loạn ngày 6/1/2021, "các tác nhân ảnh hưởng từ Nga, Iran và Trung Quốc đã nắm cơ hội để thổi phồng những chuyện kể vì lợi ích chính sách của họ giữa lúc Hoa Kỳ chuyển tiếp chính phủ."
.
FBI nói rằng có ít nhất là một trường hợp, một cánh tay nối dài của Nga tung ra câu chuyện rằng "các thành viên ANTIFA giả dạng làm người ủng hộ Trump để làm chủ lực trách nhiệm tấn công tòa nhà Quốc Hội."
.
Trong khi đó truyền thông Trung Quốc "chụp lấy câu chuyện Mỹ đối phó với biểu tình bạo loạn" để tự biện hộ cho chuyện công an TQ đàn áp người biểu tình vì dân chủ ở Hồng Kông. Sở Phản Gián của FBI (Counterintelligence Division) nói rằng các yếu tố quốc tế phá hoại Mỹ lúc nào cũng có, từ nhiều năm nay có chứng cớ là Nga và các nước bất hảo vẫn liên tục bí mật hỗ trợ cho người cực đoan chính trị tại Mỹ, cả cực hữu và cực tả.
.
--- Sau Bạch Ốc là Uber... Làm việc cho chính phủ Trump là bị mang tiếng, sẽ khó tìm được việc làm khác. Thế là nhiều viên chức trong chính phủ TRump phải đi học lại, và có người lại phải lái xe Uber. Omarosa Manigault Newman, cựu viên chức Bạch Ốc của Trump, nói trên MSNBC hôm Thứ Bảy rằng một vài viên chức rời chính phủ Trump bây giờ vẫn chưa tìm ra việc mới vì "kinh nghiệm" với TT Trump không được nhiều công ty đón nhận.
.
Cô Newman kể rằng một viên chức cô biết dự kiến sẽ phải ghi danh học lại bậc hậu cử nhân và sẽ phải lái xe Uber để mưu sinh trong khi đi học. Cô nói rằng nhiều cựu viên chức Bạch Ốc xuống tinh thần, bản thân cô đã viết các bản văn "reference" để các viên chức trẻ khởi sự bằng chức vụ thực tập sinh trong ban vận động bây giờ trở lại trường để học cao hơn bởi vì không tìm ra việc làm lúc này.
.
Omarosa Manigault Newman nói rằng Tổng Thống Trump đã làm cho môi trường nhiễm độc, và những thanh niên làm việc với TT Trump không được xã hội nhìn như là đã vào học được những gì đáng giá, "không ai muốn chạm tới họ. Do vậy, cậu này phải lái xe Uber mưu sinh trong khi tìm việc khác. Nhưng không hãng nào muốn đón họ. Cậu này gửi bản tiểu sử đi khoảng 3 tháng rưỡi này rồi, mà tìm chưa ra việc mới."
.
--- Báo Người Lao Động đưa ra bản nghiên cứu từ Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam cho biết hiện có 57% người Việt ăn thiếu rau, thừa muối... dẫn đến nhiều tai hại sức khỏe. Thống kê của Viện Dinh Dưỡng Quốc gia cho thấy tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng (SDD) thể thấp còi độ tuổi dưới 5 tuổi năm 2018 là 23,2%, nghĩa là cứ 4 trẻ dưới 5 tuổi thì có một trẻ bị SDD thấp còi. Hiện vẫn còn khoảng cách lớn giữa khu vực thành phố và nông thôn, đặc biệt, ở các vùng sâu vùng xa, miền núi, vùng khó khăn về tỉ lệ SDD, thấp còi ở trẻ. Trong đó, miền núi phía Bắc là 28,4%, Tây Nguyên là 32,7% và miền Trung là 25,4% trẻ em SDD.
.
Báo này ghi theo UNICEF tại Việt Nam, cho biết thiếu hụt về sức khỏe và dinh dưỡng cũng khiến 1,9 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị còi cọc, để lại tổn thương não và thể chất vĩnh viễn. Theo thống kê, hiện có tới 57% người Việt Nam ăn thiếu rau, thừa muối, thừa bia rượu…
.
---

Ba nhà khoa học Karl Deisseroth, Peter Hegemann và Georg Nagel vừa đoạt Giải Nobel Y Khoa 2026 nhờ công trình giúp con người dùng ánh sáng để điều khiển hoạt động của tế bào thần kinh. Điều đáng chú ý là câu chuyện ấy bắt đầu không phải từ não người, mà từ một loài tảo đơn bào rất nhỏ có tên Chlamydomonas. Peter Hegemann, thuộc Humboldt University of Berlin, và Georg Nagel, thuộc University of Würzburg, ban đầu chỉ muốn biết một câu hỏi căn bản: làm sao loài tảo này nhận ra ánh sáng và bơi về phía có ánh sáng?
Một thiết bị cấy trên não vừa giúp hai người bị liệt điều khiển một hình đại diện ảo để vừa “nói” vừa làm cử chỉ cùng lúc — điều mà phần lớn các giao diện não–máy tính trước đây chưa làm được. Công trình, công bố trên tạp chí Nature Neuroscience ngày 14 tháng 9, 2026, vẫn còn ở giai đoạn thử nghiệm rất sớm. Nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng kỹ thuật này một ngày nào đó có thể giúp người bị liệt giao tiếp tự nhiên hơn, hoặc điều khiển tay chân giả bằng ý nghĩ. Trong đời sống hằng ngày, lời nói và cử chỉ thường đi chung với nhau. Một người nói “có lẽ” trong khi gật đầu sẽ truyền đạt ý nghĩa khác hẳn với khi vừa nói vừa lắc đầu.
Nhà vật lý Francis Halzen, 82 tuổi, được trao Giải Nobel Vật Lý 2026 hôm Thứ Ba, 6 tháng 10, nhờ những đóng góp quyết định cho Đài Quan Sát Neutrino IceCube và việc khám phá các neutrino năng lượng cao có nguồn gốc ngoài Trái Đất. Halzen sinh tại Bỉ, hiện là giáo sư Đại Học Wisconsin–Madison. Ông đã dành nhiều thập niên theo đuổi một ý tưởng có vẻ gần như không tưởng: biến lớp băng sâu dưới Nam Cực thành một kính thiên văn khổng lồ để tìm những hạt neutrino cực kỳ khó phát hiện.
Một mũi kim rất nhỏ, cắm vào một điểm nhất định trên cơ thể, thoạt nghe khó có thể liên hệ với chuyện giảm đau. Nhưng ngày càng có thêm bằng chứng cho thấy châm cứu có thể kích hoạt một loạt phản ứng trong mô liên kết, hệ thần kinh và não bộ, từ đó làm giảm cảm giác đau ở một số người. Châm cứu, bắt nguồn từ y học cổ truyền Trung Hoa, từ lâu vẫn đứng giữa hai thế giới: được sử dụng rộng rãi để trị đau, nhưng cũng thường bị xem là hiệu ứng giả dược.
Google vừa phóng một vệ tinh thử nghiệm cỡ chiếc tủ lạnh lên quỹ đạo thấp quanh Trái Đất, mở đầu cho một ý tưởng nghe như khoa học giả tưởng: đưa những trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo lên không gian. Vệ tinh được phóng ngày 1 tháng 10 trên hỏa tiễn SpaceX, thuộc Project Suncatcher, chương trình của Google nhằm thử xem những bộ óc điện tử của hãng có chịu nổi cuộc sống ngoài khí quyển hay không.
Các công tố viên cho biết tại tòa vào thứ Tư rằng Miao đã bay một chiều về Trung Quốc cách đây hai tuần; họ gọi ông là "Cá nhân số 1" (Individual 1). Bộ Tư pháp chưa buộc tội ông về bất kỳ hành vi sai trái nào, và một người thân mô tả ông là người "hay nghe theo người khác" (follower), khó có khả năng tham gia vào các hoạt động tinh vi của chính phủ.
Nếu bạn là cử tri Quận Boone, nơi phía Bắc tiểu bang Kentucky, hẳn là bạn biết nhiều hơn những người Việt nơi khác về ứng cử viên gốc Việt Lianna Nguyen (Đảng Dân Chủ) đang tranh một ghế cấp quận. Kentucky là một tiểu bang không có nhiều người Việt cư trú, do vậy cô Lianna Nguyen tập trung vào các vấn đề chung mà cử tri thường quan tâm. Thêm nữa, cô Lianna Nguyen là một điển hình của thế hệ thứ nhì của cộng đồng Việt tại Hoa Kỳ.
• Trump Lại Giở Chiêu Trò Mua Phiếu, Phát $90 Cho Người Hưởng Medicare Trước Bầu Cử, Hàng Chục Triệu Người Bị Loại • Dầu Vọt Lên 105 Mỹ Kim, Chứng Khoán Lao Dốc Vì Trump Cân Nhắc Tấn Công Iran Trở Lại • Nga Oanh Tạc Hai Xe Buýt Ở Ukraine, Ít Nhất 33 Người Thiệt Mạng • Trump Bị Người Biểu Tình Liên Tiếp Cắt Lời Trong Cuộc Vận Động Tranh Cử Tại Texas • Dân Chủ Hứa Khôi Phục Trợ Cấp Y Tế Nếu Giành Được Hạ Viện • Hai Vụ Kiện Nhắm Vào Quảng Cáo Dùng Tiền Thuế Của Trump • Hoa Kỳ Dự Tính Thu Lệ Phí 70.000 Mỹ Kim Đối Với Sinh Viên Ngoại Quốc Muốn Làm Việc • Bị Tiêm Thuốc Độc Hành Quyết, Sáu Ngày Sau Christa Pike Tỉnh Dậy, Phẫn Nộ Và Hoang Mang: “Tôi Đang Ở Đâu?” • Cảnh Sát Pháp Đàn Áp Biểu Tình Học Sinh: Một Em Vỡ Hàm, Một Em Mất Bàn Tay, Hơn 6,500 Người Bị Bắt • Nobel Văn Chương 2026 Vinh Danh Anne Carson, Nhà Thơ, Nhà Văn, Dịch Giả Canada
Nói về chữ "văn phong" hẳn là có những định nghĩa rất mực uyên bác trong sách vở. Một thời tôi đã từng học những thứ rất phức tạp trong các chứng chỉ Triết học, và bây giờ tôi đã quên sạch. Trong đầu tôi không còn chữ nào (không phải là vô niệm, như kiểu các Thiền sư nói; mà thực tế là vô tự, tức là không có chữ nào hiện lên trong tâm, và tôi không nhớ tôi đã tu tập kiểu nào mà lại ra như thế). Tôi cũng không phải chuyên gia về ngữ học. Nơi đây tôi chỉ muốn nói theo kiểu rất mực học trò thời mới lớn (may ra còn vài chữ), rằng văn phong là cái giọng mình nhận ra sau một cuộc nói chuyện với một ai đó. Thí dụ, bạn nhớ rằng hồi sáng, bạn nói chuyện gì đó với một thiếu nữ trên chuyến xe buýt, rồi bạn nhớ tới giọng Huế của cô này, tiếng cô cười dòn tan và dịu dàng khi từ biệt xuống trạm. Đọc một cuốn sách cũng thế, khi bạn gấp sách lại, bạn sẽ nhớ tới giọng riêng của từng tác giả và không khí truyện. Thí dụ, văn phong trong truyện Bố Già hiển nhiên là khác với trong Hoàng Tử Bé.
Đúng 1 giờ trưa thứ Năm, giờ Stockholm, Viện Hàn Lâm Thụy Điển công bố quyết định trao giải Nobel Văn Chương năm nay cho Anne Carson, người phụ nữ thứ 19 nhận được vinh dự này. Trong lời tuyên dương, Viện Hàn Lâm Thụy Điển vinh danh bà: “Vì sự nghiệp sáng tác táo bạo, độc đáo, qua cuộc đối thoại tài tình và dí dỏm với truyền thống văn chương cổ điển, đã khai mở những hình thức biểu đạt mới cho văn học đương đại.”
• Tượng Trump Khỏa Thân Trưng Bày Tại Nghị Viện Châu Âu Ở Strasbourg • Vụ án ‘Xưởng Trẻ Em’ kinh hoàng ở California • Chính quyền Trump không mời quan sát viên quốc tế theo dõi bầu cử giữa kỳ • Thâm hụt thương mại của Mỹ vượt mốc $100 tỷ, lần đầu tiên kể từ tháng 3/2025 • Nobel Hóa Học 2026 Thuộc Về 2 Nhà Khoa Học Pháp Và Nhật • ICE đã rà soát hàng chục triệu hồ sơ cử tri để tìm ai không phải là công dân • Nữ tử tù Christa Pike tỉnh lại, có thể nói chuyện sau vụ hành quyết bất thành • Florida ban bố tình trạng khẩn cấp tại 25 địa hạt đối với áp thấp nhiệt đới • Trump đối với giá năng lượng như thế nào?
Bản tin sau là của báo Tehran Rimes hôm 6/10/2026, do phóng viên Mahnaz Abdi tường thuật, tựa đề "Vietnamese trade delegation in Tehran; exclusive interview on expanding bilateral ties" (Phái đoàn thương mại Việt Nam tại Tehran: phỏng vấn độc quyền về việc mở rộng quan hệ song phương). Bản tin cho thấy Mỹ phong tỏa Iran chỉ là hành động đơn phương của Mỹ, nên không hẳn là kín bưng.
Nhà khoa học tiên phong nghiên cứu neutrino đoạt giải Nobel Vật lý: Francis Halzen được vinh danh nhờ công trình nghiên cứu về các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn. Hôm thứ Ba 6/10/2026, GS Francis Halzen đã thắng giải Nobel Vật lý nhờ những đóng góp cho Đài quan sát Neutrino IceCube và việc phát hiện ra các hạt neutrino năng lượng cao có nguồn gốc thiên văn.
• Trump ‘mồi’ cho Iran kéo quân biến LA và San Diego thành bình địa • Sinh viên Cornell biểu tình phản đối trường giải quyết cáo buộc cưỡng hiếp tập thể • Trump đòi bắt các cơ quan truyền thông vì đưa tin về cuộc tranh cử • Quân đội Hoa Kỳ thi hành án xử bắn đầu tiên từ năm 1961 • Trump lại tuột điểm trong cuộc thăm dò mới • Roy Cooper dẫn đầu, super PAC của đảng Dân Chủ không cần quảng cáo ở North Carolina • Cựu thí sinh “American Idol” lãnh án chung thân không ân xá vì sát hại vợ • Tối Cao Pháp Viện mở niên khóa mới với vụ kiện khí hậu gây nhiều tranh luận • Biểu tình lan rộng khắp nước Pháp, từ các cuộc xuống đường của học sinh
Trước tiên là chuyện cá độ văn học. Bởi vì người dám đưa tiền ra cá độ, hẳn là có lý do họ tin rất mực. Nếu nhìn vào các thị trường dự đoán và nhà cái về giải văn học trong những ngày trước mùa Nobel 2026, chưa có ứng viên nào vượt trội tuyệt đối. Nobel Văn học vẫn là giải khó đoán nhất vì Viện Hàn lâm Thụy Điển thường gây bất ngờ. Tuy nhiên, một số tên tuổi được nhắc đến nhiều nhất hiện nay.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.