Đào Văn
Sau bốn năm cầm quyền TT Trump chấn chỉnh Washington thành công?
Bài viết sau tóm lược trích đoạn từ các cơ quan ngôn luận và viện nghiên cứu quốc tế của các nước Anh, Pháp, Gia Nã Đại và báo Mỹ. Theo bản văn trên trang British Broadcasting Corporation, trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, khi còn là ứng cử viên ông "Donald Trump nói rằng nếu ông thắng cử, ông sẽ chấn chỉnh lại Washington và điều hành quốc gia như một doanh nghiệp. Người dân ở đây đang tự hỏi việc ông thực hiện lời hứa ấy liệu có đem đến những điều tốt đẹp hay không. Phóng viên Nhà Trắng của BBC Tara McKelvey hỏi liệu Tổng thống Trump sẽ chấn chỉnh lại Washington hay Washington sẽ chấn chỉnh lại ông? [...] Tại một cuộc biểu dương diễn ra hồi đầu tháng 10 ở bang Florida, Trump đã gửi một lời cảnh báo tới những người đứng đầu Washington: "Cho những kẻ đang kiểm soát cán cân quyền lực tại Washington, và cho những lợi ích đặc biệt toàn cầu, chiến dịch của chúng tôi chính là một mối đe dọa hiện hữu mà hẳn các người chưa bao giờ được thấy." Ông nói với những người tham dự đại hội rằng ngày tàn của Nhóm siêu quyền lực Washington đã đến."
** "Tổng thống Trump sẽ chấn chỉnh lại Washington"
TT Trump « đặt chính quyền Mỹ trong vòng kiểm soát ». Sau khi đắc cử, những ngày đầu khi tổng thống Trump " nắm quyền lãnh đạo hành pháp, nhưng không đủ người để chi phối toàn bộ các hoạt động của bộ máy chính quyền, chính phủ Donald Trump tìm cách cài người vào các ban, bộ, để « đặt chính quyền Mỹ trong vòng kiểm soát ». Cuối tháng Giêng 2017, tân tổng thống Mỹ tuyên bố bổ nhiệm 520 người làm nhiệm vụ « cầu nối » (beachhead), tuy nhiên từ chối công bố danh tính. Le Figaro, ngày 27/03/2017, có phóng sự điều tra : « Đội quân xung kích của Donald Trump ». Các tai mắt của Donald Trump có nhiệm vụ tham gia vào « các cuộc họp bàn về các vấn đề chiến lược », truyền lệnh cho các nhân viên, không thông qua Quốc Hội.[...] Cố vấn của tổng thống Steve Bannon tóm tắt chính sách đối với bộ máy chính quyền Mỹ hiện tại, đó là cần phải « tháo dỡ » bộ máy bị tân tổng thống lên án là quan liêu. Để bôi đen đối tượng này, ê kíp của tổng thống Mỹ gọi tất cả những ai chống đối là tham gia vào một « Nhà nước ngầm »". (theo RFI Pháp quốc ngày 27.03.2017)
** "Washington sẽ chấn chỉnh lại ông?"
* Bộ Ngoại Giao - Việc thực hiện kế hoạch « tháo dỡ » nhân sự tại bộ Ngoại giao: " Các thành viên đảng Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Hạ viện đã gửi một lá thư cho Tillerson hồi đầu tháng 11, bày tỏ lo ngại về “việc cố ý cho nghỉ việc các viên chức ngoại giao cao cấp của chúng ta và chính sách của Bộ Ngoại giao không có mục tiêu rõ ràng”. Lá thư viết rằng, kể từ tháng 1, hơn 100 nhân sự cao cấp của bộ Ngoại giao đã rời cơ quan và số lượng đại sứ chuyên nghiệp đã giảm 60%." Tóm lược theo Vox ngày 28.11.2017
* Bộ Quốc Phòng - Phản ứng từ phía Bộ Quốc Phòng: "Trump vừa tuyên bố, sẽ rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi Syria, nơi họ đang chiến đấu với Nhà nước Hồi giáo. Sự thay đổi chính sách đột ngột này (và cuối cùng là đảo ngược) đã đặt ra một thách thức nghiêm trọng đối với niềm tin của Mattis. Theo quan điểm của Mattis, Ông tin rằng việc rút lui khỏi Syria sẽ đe dọa an ninh cho quân đội Mỹ trong khu vực và đặc biệt sẽ đe dọa các đồng minh của Mỹ trong liên minh chống IS. Những đồng minh này cảm thấy bị phản bội bởi quyết định của Trump. Ngày hôm sau, ông gặp Trump tại Phòng Bầu dục, Mattis đưa ra lý lẽ để giữ quân đội ở lại Syria. Trump đã bác bỏ các lập luận của Mattis. Ba mươi phút sau cuộc trò chuyện, Mattis nói với tổng thống, "Ông cần có bộ trưởng quốc phòng kế nhiệm để chuẩn bị cho sự thất bại trước lực lượng ISIS. Riêng tôi sẽ không làm điều đó. " Ông ta đã trao cho Trump lá thư từ chức của mình, lá thư đã sớm trở thành một trong những tài liệu nổi tiếng nhất của nhiệm kỳ tổng thống Trump cho đến nay". The Atlantic October 2019 issue.
** Cáo buộc từ phía cơ quan CIA
Theo viện nghiên cứu Global Research qui tụ nhiều cựu bộ trưởng, và nhiều nhà phân tích chiến lược của các nước Âu-Mỹ có trụ sở tại Canada viết:
" Cáo buộc đầu tiên từ cơ quan CIA lên tiếng chống lại Trump rằng các cơ quan tình báo Nga đã truy cập vào các tổ chức liên kết với Hillary Clinton và Đảng Dân chủ, và rằng các vụ truy cập dường như được “thiết kế để làm lợi cho tổng thống Donald Trump bằng cách này hay cách khác.”
Người viết xin mở ngoặc: Phía TT Trump cho là vụ Nga can thiệp vào bầu cử 2016 là fake news, nhưng Ủy Ban Tình Báo Thương Viện xác nhận bởi Report Of The Select Committee On Intelligence United States Senate On Russian Active Measures Campaigns And Interference In The 2016 U.S. Election.
" Lời buộc tội thứ hai chống lại Trump, là khi các ngân hàng lớn ở Mỹ ngừng cho ông vay tiền sau nhiều lần ông khai phá sản, tổ chức Trump buộc phải tìm kiếm nguồn tài chính từ các tổ chức phi truyền thống. Liên hệ đến một số người có quan hệ trực tiếp về lợi ích tài chính với Nga theo cách khiến cho nhiều người phải nhíu mày. Hơn nữa, một số cố vấn cao cấp của Trump có quan hệ kinh doanh với Nga hoặc liên hệ với các chính trị gia vệ tinh của nước này.
Vào tháng 5 năm 2016, Washington Post và Buzzfeed đã nêu ra việc Cố vấn hàng đầu của Trump, là Paul Manafort, đã dành phần lớn sự nghiệp của mình làm việc cho các cơ sở thân Nga ở Ukraine và thực hiện các giao dịch phức tạp với một nhà tài phiệt có quan hệ mật thiết với Putin.… Manafort… theo tài liệu của tòa án, đã quản lý số tiền hàng chục triệu đô la cho Oleg Deripaska, một nhà tài phiệt bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ, ông này được cho là có quan hệ với tổ chức tội phạm, và thân với Vladimir Putin, đã được các quan chức hàng đầu của Nga vận động (không thành công) xin visa cho ông ta.
Vào đêm trước nhiệm kỳ tổng thống của Trump (Jan.2017), New York Times đã đưa tin rằng các cơ quan thực thi pháp luật và tình báo Mỹ đang kiểm tra các giao dịch tài chính là một phần của cuộc điều tra sâu rộng về các mối liên hệ có thể có, giữa các quan chức Nga với các cộng sự của Tổng thống đắc cử Donald J. Trump, bao gồm cựu chủ tịch chiến dịch của ông là Paul Manafort… và Roger Stone." Tóm lược theo Global Research-Canada ngày 24.11.2019 * ( Hai ông Paul Manafort và Roger Stone đã được TT Trump ân xá vào ngày 23.12.2020 vừa qua - Paul Manafort bị kết án hơn bảy năm tù về tội gian lận ngân hàng và tiền thuế cùng với các tội danh khác. Roger Stone bị truy tố tội nói dối Quốc hội về những gì ông ta và ứng cử viên khi đó là Donald Trump biết về những nỗ lực của Nga nhằm làm mất uy tín của Hillary Clinton trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016. Trích đoạn theo NPR ngày 23.12.2020.)
" Lời buộc tội thứ hai chống lại Trump, là khi các ngân hàng lớn ở Mỹ ngừng cho ông vay tiền sau nhiều lần ông khai phá sản, tổ chức Trump buộc phải tìm kiếm nguồn tài chính từ các tổ chức phi truyền thống. Liên hệ đến một số người có quan hệ trực tiếp về lợi ích tài chính với Nga theo cách khiến cho nhiều người phải nhíu mày. Hơn nữa, một số cố vấn cao cấp của Trump có quan hệ kinh doanh với Nga hoặc liên hệ với các chính trị gia vệ tinh của nước này.
Vào tháng 5 năm 2016, Washington Post và Buzzfeed đã nêu ra việc Cố vấn hàng đầu của Trump, là Paul Manafort, đã dành phần lớn sự nghiệp của mình làm việc cho các cơ sở thân Nga ở Ukraine và thực hiện các giao dịch phức tạp với một nhà tài phiệt có quan hệ mật thiết với Putin.… Manafort… theo tài liệu của tòa án, đã quản lý số tiền hàng chục triệu đô la cho Oleg Deripaska, một nhà tài phiệt bị từ chối nhập cảnh vào Hoa Kỳ, ông này được cho là có quan hệ với tổ chức tội phạm, và thân với Vladimir Putin, đã được các quan chức hàng đầu của Nga vận động (không thành công) xin visa cho ông ta.
Vào đêm trước nhiệm kỳ tổng thống của Trump (Jan.2017), New York Times đã đưa tin rằng các cơ quan thực thi pháp luật và tình báo Mỹ đang kiểm tra các giao dịch tài chính là một phần của cuộc điều tra sâu rộng về các mối liên hệ có thể có, giữa các quan chức Nga với các cộng sự của Tổng thống đắc cử Donald J. Trump, bao gồm cựu chủ tịch chiến dịch của ông là Paul Manafort… và Roger Stone." Tóm lược theo Global Research-Canada ngày 24.11.2019 * ( Hai ông Paul Manafort và Roger Stone đã được TT Trump ân xá vào ngày 23.12.2020 vừa qua - Paul Manafort bị kết án hơn bảy năm tù về tội gian lận ngân hàng và tiền thuế cùng với các tội danh khác. Roger Stone bị truy tố tội nói dối Quốc hội về những gì ông ta và ứng cử viên khi đó là Donald Trump biết về những nỗ lực của Nga nhằm làm mất uy tín của Hillary Clinton trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2016. Trích đoạn theo NPR ngày 23.12.2020.)
** Kinh tế, nông nghiệp và hạ tầng sơ sở.
Theo đài radio Quốc tế nước Pháp (RFI):
* Kinh tế - "Về kinh tế Virus corona làm tiêu tan những thành tích đạt được trong ba năm 2017-2018 và cho đến cuối 2019. Trong quý 2 năm 2020, 22 triệu việc làm bị xóa sổ. Sau đó tình hình khả quan hơn, nhưng cho đến cuối năm thì vẫn có 10 triệu người lao động bị mất việc. Đây là một trong những lý do khiến Donald Trump thất cử hồi tháng 11 vừa qua. Nét tương phản thứ nhì là chính sách kinh tế của ông Trump đã đẩy chỉ số chứng khoán Hoa Kỳ lên cao ngoài mong đợi, nhưng chỉ làm giàu cho một số ít người Mỹ. Trong khi đó những người lao động trong ngành giải trí, dịch vụ nhà hàng, khách sạn … mới là những thành phần cần được giúp đỡ vì với đồng lương vốn đã ít ỏi và về mặt kinh tế, họ lại là nạn nhân trực tiếp của Covid-19."
* Về cơ sở hạ tầng - "Trong bốn năm qua, tình trạng hạ tầng cơ sở ở Mỹ có khả quan hơn hay không? Hai chương trình tái thiết cơ sở hạ tầng “đồ sộ” đều chỉ có trên giấy tờ.
Câu trả lời rõ ràng là con số không. Không có một cái gì hết. Đúng là Nhà Trắng đã khẳng định đầu tư nâng cấp hạ tầng cơ sở là một ưu tiên nhưng rồi không còn mấy ai nhắc đến mục tiêu này nữa. Chính quyền Trump đã đề ra mục tiêu này, nhưng rốt cuộc lại không làm gì hết."
Câu trả lời rõ ràng là con số không. Không có một cái gì hết. Đúng là Nhà Trắng đã khẳng định đầu tư nâng cấp hạ tầng cơ sở là một ưu tiên nhưng rồi không còn mấy ai nhắc đến mục tiêu này nữa. Chính quyền Trump đã đề ra mục tiêu này, nhưng rốt cuộc lại không làm gì hết."
* Năng lượng hóa thạch và nông nghiệp: Thiếu vắng thành tích. "Một thất bại khác cũng ê chề không kém là tham vọng của Donald Trump làm sống lại nền công nghiệp than đá của Hoa Kỳ và phát triển năng lượng dầu khí của Mỹ. Vì hai mục tiêu này, Nhà Trắng đã không ngần ngại bội ước với thế giới về những cam kết bảo vệ môi trường. Có điều tham vọng về năng lượng của ông Trump đã vấp phải thực tế phũ phàng: về giá cả, than đá càng lúc càng bị năng lượng sạch cạnh tranh, trong khi giới kinh doanh ngành than đá nếu muốn làm sống lại các nhà máy, cần bảo đảm thu hồi được vốn đầu tư trong ít nhất 30 năm. Đó là điều nằm ngoài tầm kiểm soát của chính quyền Trump". Tóm lược trích đoạn theo RFI Pháp quốc ngày 19.01.2021.
** Bức tường biên giới của ông Trump giờ ra sao
Theo RFI Pháp quốc: "Ông đã đưa ra ba lời hứa: Bức tường sẽ chạy dài dọc theo suốt 3.144 km biên giới, từ Thái Bình Dương đến tận Vịnh Mêhicô; chi phí xây dựng sẽ là 8 tỷ đô la (tối đa là 12 tỷ đô la); Bốn năm sau, bức tường nổi tiếng có hình thù ra sao?
Trước tiên, đó không phải là tường bê tông, bức tường chủ yếu vẫn là một loại hàng rào làm bằng cột cao, hoặc tấm thép, được gia cố ở những vị trí chiến lược nhất định bằng giàn kẽm, dây thép gai, camera giám sát, thiết bị cảm biến phát hiện sự chuyển động…
Trong số 727 km hàng rào bổ sung mà ông Donald Trump nói rằng đã xây dựng xong, chỉ có 76 km hoàn toàn mới, được dựng lên ở những nơi trước đây không có hàng rào nào, và những đoạn còn lại khác đều là phần củng cố thêm các cấu trúc đã có sẵn, nhưng đã lỗi thời.
Cuối cùng, về chi phí, khoản này đã tăng lên thành 15 tỷ đô la cho đến nay. Và như mọi người theo dõi, Mêhicô đã không tài trợ một xu nào". Trích đoạn theo Điểm báo của RFI Pháp quốc ngày 19.01.2021.
Theo RFI Pháp quốc: "Ông đã đưa ra ba lời hứa: Bức tường sẽ chạy dài dọc theo suốt 3.144 km biên giới, từ Thái Bình Dương đến tận Vịnh Mêhicô; chi phí xây dựng sẽ là 8 tỷ đô la (tối đa là 12 tỷ đô la); Bốn năm sau, bức tường nổi tiếng có hình thù ra sao?
Trước tiên, đó không phải là tường bê tông, bức tường chủ yếu vẫn là một loại hàng rào làm bằng cột cao, hoặc tấm thép, được gia cố ở những vị trí chiến lược nhất định bằng giàn kẽm, dây thép gai, camera giám sát, thiết bị cảm biến phát hiện sự chuyển động…
Trong số 727 km hàng rào bổ sung mà ông Donald Trump nói rằng đã xây dựng xong, chỉ có 76 km hoàn toàn mới, được dựng lên ở những nơi trước đây không có hàng rào nào, và những đoạn còn lại khác đều là phần củng cố thêm các cấu trúc đã có sẵn, nhưng đã lỗi thời.
Cuối cùng, về chi phí, khoản này đã tăng lên thành 15 tỷ đô la cho đến nay. Và như mọi người theo dõi, Mêhicô đã không tài trợ một xu nào". Trích đoạn theo Điểm báo của RFI Pháp quốc ngày 19.01.2021.
Đào Văn
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình