Hôm nay,  

Trân Trọng giới thiệu: Sách Mới /Anh Ngữ Xuất bản lần đầu 2021 Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam: Lịch Sử, Phát Triển và Di Sản Của Nguyễn Thúy Loan

31/01/202113:21:00(Xem: 10007)

Cambridge Scholars Publishing

  

Trân Trọng giới thiệu: Sách Mới /Anh Ngữ

Xuất bản lần đầu 2021

  

Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam:

Lịch Sử, Phát Triển và Di Sản
 

Của Nguyễn Thúy Loan

 blank

  

Phật Giáo Trúc Lâm được vua Trần Nhân Tông thành lập vào thế kỷ 13, đánh dấu một giai đoạn hoàng kim của Phật giáo Việt Nam. Truyền thống này kéo dài qua ba Tổ rồi lặng lẽ ẩn tàng theo thế sự đổi thay. Mãi đến thế kỷ 20, Trúc Lâm được trùng hưng và phát triển mạnh với hàng ngàn tu sĩ trong cũng như ngoài nước. Trúc Lâm ngày nay khác với Phật giáo Trúc Lâm ngày xưa như thế nào trên phương diện giáo lý cũng như thực hành? Trúc Lâm ngày nay có chịu ảnh hưởng của Tây Phương không, và ảnh hưởng như thế nào trong quá trình ảnh hưởng toàn cầu hóa sau Thế Chiến thứ II?
 

Hãy đọc Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam của Nguyễn Thúy Loan, một công trình nghiên cứu tỹ mỹ dựa vào những tài liệu đầy giá trị học thuật cùng với những cuộc phỏng vấn một số các bậc tu sĩ hàng đầu và những cư sĩ kỳ cựu của Trúc Lâm ngày nay. Nội dung quyển sách là một phiên bản được trích ra và hiệu đính từ luận án Tiến Sĩ Phật Học của tác giả.
 

***** Vài đoạn trích trong sách
 

Từ lúc gia nhập vào Việt Nam, Phật Giáo đi sâu vào lòng dân tộc. Sự phát triển của Phật giáo thường gắn liền với vận mệnh của đất nước qua nhiều giai đoạn lịch sử. Hơn thế nữa, Phật giáo luôn đóng một vai trò quan trọng trong đời sống chính trị cũng như văn hóa của đất nước, đặc biệt là các triều đại Lý (1009–1225) và Trần (1225–1400).

(Trích sách: Since Buddhism arrived in Vietnam; it has been deeply rooted in the hearts of the Vietnamese people. Buddhism’s development is often associated with the destiny of the country through many historical periods.  Furthermore, Buddhism always played a significant role in the country's political and cultural life, especially the Lý (1009–1225) and Trần (1225–1400) dynasties. 
 

Phật Giáo Trúc Lâm của Trần Nhân Tông

Là Tổ thứ 6 của môn phái Thiền Yên Tử, Vua Trần Nhân Tông sáng lập và phát triển dòng Thiền Trúc Lâm mang nhiều sắc thái của dân tộc Việt Nam thay vì tiếp tục rập khuông theo văn hóa Trung Hoa.
 

Sau những cuộc xâm lăng của Mông-Nguyên từ phương bắc, trên cương vị một ông Vua và một thiền sư ngộ đạo Trần Nhân Tông đã làm gì để giữ và xây dựng lại đất nước trước những tan hoang cùng lúc với việc chấn hưng Phật giáo?

(Trích sách: As king, Trần Nhân Tông faced two problems: how to rebuild the war-shattered country while at the same time protecting it from future invasions. The commingling of nationalism and Buddhism was part of the Trần dynasty’s movement in response to the rise of nationalist tendencies.)
 

Đời Trần có thể được gọi là thời đại Phật Giáo Nhất Tông, tức là thời đại của một phái Phật Giáo duy nhất. Trần Nhân Tông đã để lại hậu thế: “Phật giáo Việt Nam đã đào tạo nên một tầng lớp trí thức dân tộc đóng góp vào sự hình thành một nước Đại Việt độc lập.”

(Trích sách: The Trần dynasty (1225–1400) marked the “one Buddhist sect” era. Vietnamese Buddhism at the time had already produced a class of nationalist intellectuals ready to contribute to the independent Đại Việt.)
 

Phật giáo của Trần Nhân Tông ảnh hưởng từ ai? Hãy chiêm nghiệm bài thơ của ngài khi nói về sư phụ Thiền của ngài:

“Càng nhắm càng cao,
Càng duì càng cứng,
Bổng nhiên vừa phía hậu,
Nhìn lại đã mặt tiền,
Ôi đó mới thật là,
Thiền của Thượng sĩ!”

(Trích sách: The more you look up, the higher it becomes
The more you drill, the more solid it turns
Having just seen it in the back
You suddenly find it in the front
That’s Thiền of Thượng sĩ!)
 

Hãy nhìn sự thực chứng của Trần Nhân Tông:

“Mình ngồi thành thị,
Nết dùng sơn lâm,
Muôn nghiệp lặng, an nhàn thể tính,
Nửa ngày rồi tự tại thân tâm.”

(Trích sách:

The body in the city,
The mind in the mountain,
The past all quiet and self-nature at rest,
Already half a day in full tranquility.)
 

Tư tưởng Phật Giáo Trần Nhân Tông rõ nhất trong Cư Trần Lạc Đạo:

“Vậy mới hay!
Bụt ở cong nhà,
Chẳng phải tìm xa,
Nhân khuấy bổn nên ta tìm bụt,
Đến cốc hay chỉn bụt là ta.”

(Trích sách: Trần Nhân Tông expressed the ideology in The Joy of Đạo Anywhere on Earth.

And then we know!
Buddha is in the house, no need to search afar;
Being ignorant, we keep looking for Buddha,
Until awakening, then we realize that Buddha has been in ourselves. 

  

Trùng Hưng Phật giáo Trúc Lâm vào Thế Kỷ 20
 

Có thịnh phải có suy. Thời Phật giáo vàng son đó chỉ kéo dài qua ba Tổ rồi lặng lẽ ẩn tàng theo thế sự đổi thay. Đến cuối thế kỷ 20, Trúc Lâm lại được trùng hưng. Tại sao Hòa Thượng Thích Thanh Từ trùng hưng dòng thiền Trúc Lâm? Mục đích chính trong việc trùng hưng dòng Thiền Trúc Lâm để làm gì? Ảnh hưởng của Phật giáo hiện đại Tây Phương lên dòng Thiền Trúc Lâm như thế nào? Hòa Thượng đã lèo lái con thuyền Trúc Lâm trong thế kỷ 20 ra sao mà có thể thu hút hàng ngàn tu sĩ và cư sĩ trong cũng như ngoài nước?

(Trích sách: In 1994 Thích Thanh Từ officially merged his organization with the Trúc Lâm lineage and turned his attention to reviving the sect. At the turn of the twenty-first century, the new Trúc Lâm became a large international Buddhist sect with more than two dozen new monasteries crowded with hundreds of monks and nuns.)


 

Đọc để hiểu rõ khi Thích Thanh Từ nói: “Chỉ có phái thiền Trúc Lâm Yên Tử mới có ông Sơ Tổ Trúc Lâm Đại Đầu Đà là người Việt Nam và cũng là một ông vua. Ông Tổ Việt Nam mới thông cảm tâm tư nguyện vọng phong tục tập quán của người Việt Nam, mới có cách giáo hóa thích ứng nhất với nhu cầu người Phật tử Việt Nam.”

(Trích sách: Among all Thiền sects in Vietnam, Trúc Lâm is the only Thiền sect founded by a Vietnamese person who happened to also be a king. The Vietnamese founding patriarch understood the best Vietnamese customs, habits, and aspirations, thus [it] was the best to understand the needs of Vietnamese Buddhists and effectively help them.)
 

Thích Thanh Từ có giống Trần Nhân Tông không khi giảng rằng:

“Nguyện vọng của tôi là muốn làm sao cho đất nước Việt Nam được độc lập, vững bền, lâu dài. Và muốn làm sao cho Phật giáo Việt Nam cũng có những nét độc lập của Phật giáo Việt Nam.”

(Trích sách: Thích Thanh Từ’s lifelong aspiration is to see not only an independent and stable Vietnam but also a uniquely Vietnamese Buddhism, not just an imitation of Chinese Buddhism.)
 

Thích Thanh Từ khâm phục cách sống “đạo đời là một” của Trần Nhân Tông: “Mà đạo Phật chỉ có ở trong tâm của các Ngài. Còn hành động chống ngoại xâm, là trách nhiệm của một công dân, của người lãnh đạo đất nước. Chớ không đem đạo Phật vào việc chiến tranh để làm hoen ố đạo.

(Trích sách: In all three Mongol invasions that century, they vigorously fought in defense neither as Buddhists nor in the name of Buddhism, but as citizens and country leaders obligated to act for the sovereignty of their borders and people)

  

Trúc Lâm Ảnh hưởng Tây Phương Theo Toàn Cầu Hóa

Quá trình hiện đại hóa đã đưa khoa học và lý luận lên hàng đầu của đời sống nhân loại, khác hẳn với thời vua chúa và đầy huyền bí. Nhà xã hội học Agnes Heller đã tóm lược điều này một cách khá sâu sắc khi nói về thế kỷ 20: “mọi thứ đều phải được đem ra để truy vấn và thử nghiệm; mọi thứ đều phải chịu sự xem xét của lý trí và bác bỏ bằng lập luận.”

(Trích sách:  As Agnes Heller puts it, “everything is open to query and to testing; everything is subject to rational scrutiny and refuted by argument.”)
 

Quá trình toàn cầu hóa đã làm cho Phật giáo cũng như các tôn giáo khác đều chịu ảnh hưởng của thế giới. Thích Thanh Từ đã nhận ra sự hiện đại hóa của xã hội và cho rằng, những ý tưởng trừu tượng và những hành vi huyền bí trong Phật giáo truyền thống Việt Nam sẽ không còn chấp nhận được đối với quần chúng trong một xã hội đã được khoa học hóa với tính hợp lý và sự thật được đề cao.

 (Trích Sách: According to Thích Thanh Từ, abstract languages and mystical acts in traditional Vietnamese Buddhism would be unacceptable to the public in this scientific era that emphasizes rationality and facts.)
 

Nhà nghiên cứu Phật giáo hàng đầu David McMahan cho rằng tính hợp lý là một động lực chính của tiến trình hiện đại hóa. Đi xa hơn nữa, Pippa Norris và Ronald Inglehart còn kết luận rằng tính hợp lý và tính khoa học của hiện đại hóa đã làm suy yếu các yếu tố siêu nhiên, huyền bí và ma thuật của tôn giáo truyền thống.

(Trích sách: According to David McMahan, rationality is a driving force.  As argued by Norris and Inglehart, the rationality and scientific feature of modernity weaken the supernatural, the mysterious, and the magical elements of the traditional religion.
 

Thích Thanh Từ đã cố gắng không ngừng trong nỗ lực hợp lý hóa kinh sách Phật giáo để làm chúng dễ hiểu hơn cùng với việc thay thế phương pháp dùng công án truyền thống của Thiền bằng 4 phương pháp thực hành cụ thể để làm cho giáo lý Phật giáo không còn huyền bí.

(Trích sách: His efforts of rationalizing Buddhist scriptures to make the texts more comprehensible and replacing the traditional Chan/Thiền’s secretive and outside-of-scripture koan practice with the self-explanatory four-path meditation method to make Buddhism no longer mysterious…)
 

Những ảnh hưởng của phong trào Phật Giáo Hiện Đại cũng được phân tích trong Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam của Nguyễn Thúy Loan. Đây là một công trình nghiên cứu tỹ mỹ dựa vào những tài liệu đầy giá trị học thuật cùng với những cuộc phỏng vấn một số các bậc tu sĩ hàng đầu và những cư sĩ kỳ cựu của Trúc Lâm ngày nay. Nội dung quyển sách là một phiên bản được trích ra và hiệu đính từ luận án Tiến Sĩ Phật Học của tác giả.

Sách có thể mua trên Amazon

https://www.amzn.com/1527562859

 (The Amazon introduction contains many errors in the Vietnamese names and words. My publisher has submitted a request for corrections, which should be implemented soon.)

  

About the author – Tác giả
 blank

Nguyễn Thúy Loan
tốt nghiệp Tiến Sĩ Phật Học
 
tại University of the West, USA, in 2019.
Chuyên môn nghiên cứu về Phật Giáo Việt Nam,
Phật Giáo Việt Nam ở Hoa Kỳ và Phật Giáo Hiện Đại.
 

Laura Thuy-Loan Nguyen received her Ph.D. in Religious Studies
from the University of the West, USA, in 2019 and her research
interests are in Buddhism in Vietnam, Vietnamese Buddhism
in America, and Buddhist modernism.

 

 

 



Báo TQ: Các hãng kỹ thuật Mỹ (có Tesla, Meta, OpneAI, Claude...) hối thúc Trump dựng rào cản các công ty kỹ thuật TQ để giữ thị trường với cớ an ninh - Chạy đua với TQ, Eric Trump cố vấn công ty Mỹ chuyên sản xuất lính robot mang súng chuẩn bị cho cuộc chiến tương lai
- Tiểu bang Washington cháy rừng: 65.000 người di tản, 700 ngôi nhà ra tro. - Nếu bạn là cử tri ở 5 tiểu bang Kansas, Michigan, Missouri, Virginia và Washington, xin nhớ đi bầu sơ bộ vào ngày mai, Thứ Ba, ngày 4 tháng 8/2026 - Đảng Dân Chủ rạn nứt: Cố vấn kỳ cựu James Carville nói sẽ bỏ đảng Dân Chủ nếu nghiêng về xã hội chủ nghĩa - Tranh ghế Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ: Cộng Hòa Texas đòi khám "nam tính" của ứng cử viên Dân Chủ James Talarico vì ăn chay trường, sống độc thân. - Dân Chủ gây quỹ kém hiệu quả. - Đô đốc Samuel Paparo (Tư lệnh quân Mỹ Ấn Độ-Thái Bình Dương) cảnh báo TQ đang gây bất ổn Biển Đông. - Joe Kent (Cộng Hòa, nguyên giữ chức Giám đốc Sở Chống Khủng Bố Quốc Gia 2025-2026 trong chính phủ Trump) kêu gọi Trump hãy tuyên bố Mỹ đã thắng vì đã phá hủy khả năng Iran vể hạt nhân rồi rút quân Mỹ khỏi Trung Đông - Gianni Infantino thuyết phục Mỹ về quyền lực mềm của bóng đá, xin cứu ghế Chủ tịch FIFA - Liên đoàn bóng đá Châu âu UEFA thư gửi Chủ tịch FIFA Gianni Infantino và
Cuối cùng, sau thời gian nhẫn nhịn im lặng, xem như không chuyện gì xảy ra, dù con gái và cháu nội bị bạo hành, ngược đại, Thượng nghị sĩ Bernie Moreno, đảng Cộng Hòa, Ohio cũng lên tiếng. Bernie Moreno là cha của cô Emily Moreno, người cáo buộc chồng cũ là Dân biểu Max Miller, đảng Cộng Hòa, Ohio, có hành vi bạo hành gia đình và ngược đãi trẻ em, hôm Chủ Nhật đã lần đầu tiên lên tiếng chỉ trích gay gắt con rể (cũ) và kêu gọi Miller từ nhiệm.
Trump giờ chót hủy bỏ kế hoạch tấn công Iran, vì các nước đồng minh Mỹ ở Trung Đông xin can và vì Trump muốn có một "nước Iran thành công và thịnh vượng". - Bộ Ngoại Giao Mỹ hối thúc công dân Mỹ ra khỏi các nước Trung Đông vì Iran chuẩn bị tấn công mục tiêu Mỹ toàn cầu. - Iran hăm dọa các nước trong khu vực: quý vị sẽ thê thảm nếu giúp Mỹ và Israel tấn công Iran. - Saudi Arabia (cũng như Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan) xin Trump đừng tấn công Iran vì sẽ bùng nổ cuộc chiến khắp vùng Vịnh. - Sau khi Trump đổi ý, không muốn giao tên lửa Patriot cho Ukraine sản xuất, Zelensky hối thúc xin Mỹ đưa Patriot để cứu mạng dân, chứ đừng để hứng bụi trong kho. - FIFA thông báo hủy kế hoạch bán cổ phần giải bóng đá World Cup cho tư nhân (kiểu các Giải Hoa Hậu) sau khi 6 liên đoàn châu lục phản đối và đòi Infantino từ chức vì dính tới tiền gia đình xui gia của Trump đầu tư.
Nhà chức trách miền nam tiểu bang Idaho vừa lên tiếng yêu cầu dân chúng tránh xa khu vực Twin Falls, sau khi một vụ nổ súng xảy ra chiều thứ Bảy tại một trong những khu thương mại sầm uất nhất thành phố này, khiến nhiều người thiệt mạng và ít nhất hai người khác bị thương.
- Mỹ và Israel chuẩn bị không kích nhắm vào hạ tầng năng lượng Iran. - FIFA hủy kế hoạch bán cổ phần World Cup. UEFA chỉ trích Infantino - Xưởng bia ở Wisconsin bị thu hồi giấy phép sau khi hứa tặng bia miễn phí lúc Trump qua đời. - SpaceX sắp đâm vào mặt trăng. - Ghi chú của Bộ trưởng Tài chính Mỹ hé lộ đề xuất mua 5-10 tỷ USD yen Nhật. - Làn sóng di cư Ceuta, Tây Ban Nha: 48000 người quay về Morocco. - Sông Danube cạn nước, lần đầu tiên Hungary đóng nhà máy điện hạt nhân.
Bản tin độc quyền của Radar Online cho biết một hiện tượng mới: công ty Mỹ rủ nhau sang trở lại Trung Quốc bất kể thuế quan của Trump đánh lên hàng xuất xứ từ TQ quá cao. Bản tin độc quyền của Radar hôm 31/7/2026 viết: Các mức thuế quan 'khắc nghiệt' của Donald Trump đang đẩy doanh nghiệp Mỹ quay lại Trung Quốc, làm suy yếu nỗ lực của Tổng thống nhằm buộc hoạt động sản xuất phải chuyển về Mỹ hoặc sang các thị trường châu Á khác.
Pew: Các quận hạt ủng hộ Trump nhiều nhất đã ghi nhận số ca tử vong do COVID cao hơn gần 70.000 ca so với các hạt ủng hộ Biden nhiều nhất - Tỷ lệ tử vong do COVID tại Mỹ có thể đã giảm 1/2 và hơn 300.000 sinh mạng có thể đã được cứu sống nếu cử tri Cộng Hòa chịu tin lời Biden và BS Fauci để tiêm vaccine đầy đủ - Bộ ngoại giao Mỹ: tình báo Nga loan truyền các chiến dịch thông tin sai lệch chống vaccine và quảng bá các phương pháp chữa trị lang băm như ivermectin và hydroxychloroquine - CNN đã đếm được 37 lời khen mà Trump dành cho các nhà lãnh đạo TQ trong những tháng đầu năm 2020 khi Trump chỉ lo chứng khoán xuống điểm thay vì lo chống COVID - Trump nói dối để trấn an dân Mỹ, nhiều lần nói về sự biến mất tự phát của virus corona, bác bỏ COVID-19, cho rằng nó ít nguy hiểm hơn nhiều so với bệnh cúm thông thường
Lời giới thiệu của Việt Báo: Tác giả bài này là Thượng Tọa Thích Thiện Trí, người từng tham dự phái đoàn Đại học University of the West ở Los Angeles trong chuyến đi ký kết hợp tác giáo dục với các cơ sở giáo dục Phật giáo tại 3 thành phố lớn ở VN. Thầy Thiện Trí cũng được Viện Trưởng University of the West đưa vào ban phỏng vấn, tuyển chọn ứng viên cho chương trình học bổng du học tại Hoa Kỳ dành cho sinh viên Học viện PGVN ở TPHCM. Bài viết này nêu lên tình hình gian lận thi cử tại Ấn Độ, và hiện tượng giá trị văn bằng nhiều nơi bị nghi vấn. Thượng Tọa Thích Thiện Trí không nêu cụ thể các trường hợp nghi vấn "văn bằng mờ ám", nhưng bài viết có thể hiểu là lời cảnh báo nhẹ nhàng để cảnh giác.
Vợ của BS Fauci bị sa thải khỏi chức Trưởng phòng Y tế Sinh học của NIH, trong khi cựu cộng sự của ông Fauci, BS David Morens, đã bị chính phủ Trump cáo buộc che giấu hồ sơ liên bang - Cộng hòa muốn có thắng lợi về mặt chính trị để giải thích những bất nhất và thất bại của Trump thời đại dịch: đó là hình ảnh ông Fauci bị còng tay và bắt giữ
• Ít Nhất 41 Người Chết Khi 60,000 Di Dân Tràn Qua Biên Giới Morocco Vào Lãnh Thổ Tây Ban Nha Trong Một Đêm • Trump Họp Nội Các Tại Trại David, Giữa Lúc Thượng Viện Chống Đối, Chiến Cuộc Iran Sôi Động, Tỷ Lệ Tín Nhiệm Xuống Thấp Kỷ Lục • Hơn 30 Hệ Thống Nước Minnesota Bị Tấn Công Mạng, Nghi Có Dấu Vết Tin Tặc Iran • Trump Loan Báo Thỏa Thuận Giải Giới Hamas, Israel Chưa Xác Nhận • Mỹ Tước Quy Chế DACA, Trục Xuất Người Mẹ Ba Con Sang Mexico, Viện Cớ “Đi Lại Không Hợp Phép” • Đối Mặt Giờ Phút Quyết Định, Đảng Dân Chủ Chia Rẽ Sâu Sắc Tại Michigan • Âm Thầm Thâu Tóm Cổ Phần Bảy Công Ty Kỹ Thuật, Bộ Thương Mại Tiếp Tục ‘Công Hữu Hóa’ Giữa Làn Sóng Chỉ Trích Từ Phe Bảo Thủ • Săn Lùng Địa Chỉ IP Cử Tri, FBI Mở Rộng Chiến Dịch Điều Tra Gian Lận Bầu Cử • Xóa Bỏ Không Gian Đa Dạng, Scouting America Nhượng Bộ Áp Lực Từ Ngũ Giác Đài Tại Đại Hội Trại Toàn Quốc • Những Thành Phố Hạnh Phúc Nhất Nước Mỹ — Nơi Bạn Sống Có Lọt Vào Danh Sách?
Ngày 17 tháng 7 năm 2026. Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang khôi phục điều luật có thể từ chối cấp Thẻ Xanh cho những người di dân sử dụng các chương trình phúc lợi công như tem phiếu thực phẩm, Medicaid, phiếu hỗ trợ nhà ở và các chương trình khác. Chính sách Gánh nặng xã hội này bắt đầu được áp dụng vào tháng 2 năm 2020. Đây là một trong những nỗ lực đầu tiên của Tổng thống Trump nhằm hạn chế nhập cư hợp pháp trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Chính sách này sau đó đã bị Tổng thống Joe Biden hủy bỏ.
Từ khi thuốc chủng ngừa ra đời, đã có người hoài nghi về khoa học và sự an toàn của nó. Ngay từ thế kỷ 19 tại Anh quốc, dân chúng từng nổi loạn chống lại luật buộc chích ngừa đậu mùa, cho rằng đó là xâm phạm quyền công dân và thân thể con người. Tại Hoa Kỳ, các hội đoàn chống chích ngừa đã có mặt từ năm 1894, khi Hội Chống Chích Ngừa Cưỡng Bách Brooklyn được thành lập.
Chính quyền Tổng Thống Donald Trump chưa ký một thỏa thuận tài trợ mới nào trong chương trình đầu tư giao thông công cộng lớn của liên bang, khiến hàng chục dự án xe điện, đường sắt và xe buýt trên toàn quốc bị đình trệ. Theo The New York Times, hơn $7 tỷ đã được Quốc Hội dành sẵn nhưng chưa được phân phối cho bất cứ dự án nào. Nhiều công trình đã trải qua nhiều năm duyệt xét, chuẩn bị thiết kế, tài chánh địa phương và các thủ tục môi trường, nay chỉ còn chờ bước chấp thuận cuối cùng.
Khi các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt ngày càng gia tăng cường độ, đe dọa các cộng đồng cư dân nghèo, các cuộc thảo luận công khai về biến đổi khí hậu gần như đã biến mất tại chính trường Mỹ. Trong khi các nhà khoa học khí hậu đang dự báo một đợt El Niño có thể mạnh nhất trong thế kỷ, chính phủ Trump và những tập đoàn dầu mỏ lại đang cắt giảm những cam kết về khí hậu. Những thông tin sai lệch về sự phát triển và chi phí của năng lượng sạch vẫn được lan truyền, cùng với luận điệu “biến đổi khí hậu là không có thật!”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.