Hôm nay,  

Trân Trọng giới thiệu: Sách Mới /Anh Ngữ Xuất bản lần đầu 2021 Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam: Lịch Sử, Phát Triển và Di Sản Của Nguyễn Thúy Loan

31/01/202113:21:00(Xem: 10589)

Cambridge Scholars Publishing

  

Trân Trọng giới thiệu: Sách Mới /Anh Ngữ

Xuất bản lần đầu 2021

  

Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam:

Lịch Sử, Phát Triển và Di Sản
 

Của Nguyễn Thúy Loan

 blank

  

Phật Giáo Trúc Lâm được vua Trần Nhân Tông thành lập vào thế kỷ 13, đánh dấu một giai đoạn hoàng kim của Phật giáo Việt Nam. Truyền thống này kéo dài qua ba Tổ rồi lặng lẽ ẩn tàng theo thế sự đổi thay. Mãi đến thế kỷ 20, Trúc Lâm được trùng hưng và phát triển mạnh với hàng ngàn tu sĩ trong cũng như ngoài nước. Trúc Lâm ngày nay khác với Phật giáo Trúc Lâm ngày xưa như thế nào trên phương diện giáo lý cũng như thực hành? Trúc Lâm ngày nay có chịu ảnh hưởng của Tây Phương không, và ảnh hưởng như thế nào trong quá trình ảnh hưởng toàn cầu hóa sau Thế Chiến thứ II?
 

Hãy đọc Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam của Nguyễn Thúy Loan, một công trình nghiên cứu tỹ mỹ dựa vào những tài liệu đầy giá trị học thuật cùng với những cuộc phỏng vấn một số các bậc tu sĩ hàng đầu và những cư sĩ kỳ cựu của Trúc Lâm ngày nay. Nội dung quyển sách là một phiên bản được trích ra và hiệu đính từ luận án Tiến Sĩ Phật Học của tác giả.
 

***** Vài đoạn trích trong sách
 

Từ lúc gia nhập vào Việt Nam, Phật Giáo đi sâu vào lòng dân tộc. Sự phát triển của Phật giáo thường gắn liền với vận mệnh của đất nước qua nhiều giai đoạn lịch sử. Hơn thế nữa, Phật giáo luôn đóng một vai trò quan trọng trong đời sống chính trị cũng như văn hóa của đất nước, đặc biệt là các triều đại Lý (1009–1225) và Trần (1225–1400).

(Trích sách: Since Buddhism arrived in Vietnam; it has been deeply rooted in the hearts of the Vietnamese people. Buddhism’s development is often associated with the destiny of the country through many historical periods.  Furthermore, Buddhism always played a significant role in the country's political and cultural life, especially the Lý (1009–1225) and Trần (1225–1400) dynasties. 
 

Phật Giáo Trúc Lâm của Trần Nhân Tông

Là Tổ thứ 6 của môn phái Thiền Yên Tử, Vua Trần Nhân Tông sáng lập và phát triển dòng Thiền Trúc Lâm mang nhiều sắc thái của dân tộc Việt Nam thay vì tiếp tục rập khuông theo văn hóa Trung Hoa.
 

Sau những cuộc xâm lăng của Mông-Nguyên từ phương bắc, trên cương vị một ông Vua và một thiền sư ngộ đạo Trần Nhân Tông đã làm gì để giữ và xây dựng lại đất nước trước những tan hoang cùng lúc với việc chấn hưng Phật giáo?

(Trích sách: As king, Trần Nhân Tông faced two problems: how to rebuild the war-shattered country while at the same time protecting it from future invasions. The commingling of nationalism and Buddhism was part of the Trần dynasty’s movement in response to the rise of nationalist tendencies.)
 

Đời Trần có thể được gọi là thời đại Phật Giáo Nhất Tông, tức là thời đại của một phái Phật Giáo duy nhất. Trần Nhân Tông đã để lại hậu thế: “Phật giáo Việt Nam đã đào tạo nên một tầng lớp trí thức dân tộc đóng góp vào sự hình thành một nước Đại Việt độc lập.”

(Trích sách: The Trần dynasty (1225–1400) marked the “one Buddhist sect” era. Vietnamese Buddhism at the time had already produced a class of nationalist intellectuals ready to contribute to the independent Đại Việt.)
 

Phật giáo của Trần Nhân Tông ảnh hưởng từ ai? Hãy chiêm nghiệm bài thơ của ngài khi nói về sư phụ Thiền của ngài:

“Càng nhắm càng cao,
Càng duì càng cứng,
Bổng nhiên vừa phía hậu,
Nhìn lại đã mặt tiền,
Ôi đó mới thật là,
Thiền của Thượng sĩ!”

(Trích sách: The more you look up, the higher it becomes
The more you drill, the more solid it turns
Having just seen it in the back
You suddenly find it in the front
That’s Thiền of Thượng sĩ!)
 

Hãy nhìn sự thực chứng của Trần Nhân Tông:

“Mình ngồi thành thị,
Nết dùng sơn lâm,
Muôn nghiệp lặng, an nhàn thể tính,
Nửa ngày rồi tự tại thân tâm.”

(Trích sách:

The body in the city,
The mind in the mountain,
The past all quiet and self-nature at rest,
Already half a day in full tranquility.)
 

Tư tưởng Phật Giáo Trần Nhân Tông rõ nhất trong Cư Trần Lạc Đạo:

“Vậy mới hay!
Bụt ở cong nhà,
Chẳng phải tìm xa,
Nhân khuấy bổn nên ta tìm bụt,
Đến cốc hay chỉn bụt là ta.”

(Trích sách: Trần Nhân Tông expressed the ideology in The Joy of Đạo Anywhere on Earth.

And then we know!
Buddha is in the house, no need to search afar;
Being ignorant, we keep looking for Buddha,
Until awakening, then we realize that Buddha has been in ourselves. 

  

Trùng Hưng Phật giáo Trúc Lâm vào Thế Kỷ 20
 

Có thịnh phải có suy. Thời Phật giáo vàng son đó chỉ kéo dài qua ba Tổ rồi lặng lẽ ẩn tàng theo thế sự đổi thay. Đến cuối thế kỷ 20, Trúc Lâm lại được trùng hưng. Tại sao Hòa Thượng Thích Thanh Từ trùng hưng dòng thiền Trúc Lâm? Mục đích chính trong việc trùng hưng dòng Thiền Trúc Lâm để làm gì? Ảnh hưởng của Phật giáo hiện đại Tây Phương lên dòng Thiền Trúc Lâm như thế nào? Hòa Thượng đã lèo lái con thuyền Trúc Lâm trong thế kỷ 20 ra sao mà có thể thu hút hàng ngàn tu sĩ và cư sĩ trong cũng như ngoài nước?

(Trích sách: In 1994 Thích Thanh Từ officially merged his organization with the Trúc Lâm lineage and turned his attention to reviving the sect. At the turn of the twenty-first century, the new Trúc Lâm became a large international Buddhist sect with more than two dozen new monasteries crowded with hundreds of monks and nuns.)


 

Đọc để hiểu rõ khi Thích Thanh Từ nói: “Chỉ có phái thiền Trúc Lâm Yên Tử mới có ông Sơ Tổ Trúc Lâm Đại Đầu Đà là người Việt Nam và cũng là một ông vua. Ông Tổ Việt Nam mới thông cảm tâm tư nguyện vọng phong tục tập quán của người Việt Nam, mới có cách giáo hóa thích ứng nhất với nhu cầu người Phật tử Việt Nam.”

(Trích sách: Among all Thiền sects in Vietnam, Trúc Lâm is the only Thiền sect founded by a Vietnamese person who happened to also be a king. The Vietnamese founding patriarch understood the best Vietnamese customs, habits, and aspirations, thus [it] was the best to understand the needs of Vietnamese Buddhists and effectively help them.)
 

Thích Thanh Từ có giống Trần Nhân Tông không khi giảng rằng:

“Nguyện vọng của tôi là muốn làm sao cho đất nước Việt Nam được độc lập, vững bền, lâu dài. Và muốn làm sao cho Phật giáo Việt Nam cũng có những nét độc lập của Phật giáo Việt Nam.”

(Trích sách: Thích Thanh Từ’s lifelong aspiration is to see not only an independent and stable Vietnam but also a uniquely Vietnamese Buddhism, not just an imitation of Chinese Buddhism.)
 

Thích Thanh Từ khâm phục cách sống “đạo đời là một” của Trần Nhân Tông: “Mà đạo Phật chỉ có ở trong tâm của các Ngài. Còn hành động chống ngoại xâm, là trách nhiệm của một công dân, của người lãnh đạo đất nước. Chớ không đem đạo Phật vào việc chiến tranh để làm hoen ố đạo.

(Trích sách: In all three Mongol invasions that century, they vigorously fought in defense neither as Buddhists nor in the name of Buddhism, but as citizens and country leaders obligated to act for the sovereignty of their borders and people)

  

Trúc Lâm Ảnh hưởng Tây Phương Theo Toàn Cầu Hóa

Quá trình hiện đại hóa đã đưa khoa học và lý luận lên hàng đầu của đời sống nhân loại, khác hẳn với thời vua chúa và đầy huyền bí. Nhà xã hội học Agnes Heller đã tóm lược điều này một cách khá sâu sắc khi nói về thế kỷ 20: “mọi thứ đều phải được đem ra để truy vấn và thử nghiệm; mọi thứ đều phải chịu sự xem xét của lý trí và bác bỏ bằng lập luận.”

(Trích sách:  As Agnes Heller puts it, “everything is open to query and to testing; everything is subject to rational scrutiny and refuted by argument.”)
 

Quá trình toàn cầu hóa đã làm cho Phật giáo cũng như các tôn giáo khác đều chịu ảnh hưởng của thế giới. Thích Thanh Từ đã nhận ra sự hiện đại hóa của xã hội và cho rằng, những ý tưởng trừu tượng và những hành vi huyền bí trong Phật giáo truyền thống Việt Nam sẽ không còn chấp nhận được đối với quần chúng trong một xã hội đã được khoa học hóa với tính hợp lý và sự thật được đề cao.

 (Trích Sách: According to Thích Thanh Từ, abstract languages and mystical acts in traditional Vietnamese Buddhism would be unacceptable to the public in this scientific era that emphasizes rationality and facts.)
 

Nhà nghiên cứu Phật giáo hàng đầu David McMahan cho rằng tính hợp lý là một động lực chính của tiến trình hiện đại hóa. Đi xa hơn nữa, Pippa Norris và Ronald Inglehart còn kết luận rằng tính hợp lý và tính khoa học của hiện đại hóa đã làm suy yếu các yếu tố siêu nhiên, huyền bí và ma thuật của tôn giáo truyền thống.

(Trích sách: According to David McMahan, rationality is a driving force.  As argued by Norris and Inglehart, the rationality and scientific feature of modernity weaken the supernatural, the mysterious, and the magical elements of the traditional religion.
 

Thích Thanh Từ đã cố gắng không ngừng trong nỗ lực hợp lý hóa kinh sách Phật giáo để làm chúng dễ hiểu hơn cùng với việc thay thế phương pháp dùng công án truyền thống của Thiền bằng 4 phương pháp thực hành cụ thể để làm cho giáo lý Phật giáo không còn huyền bí.

(Trích sách: His efforts of rationalizing Buddhist scriptures to make the texts more comprehensible and replacing the traditional Chan/Thiền’s secretive and outside-of-scripture koan practice with the self-explanatory four-path meditation method to make Buddhism no longer mysterious…)
 

Những ảnh hưởng của phong trào Phật Giáo Hiện Đại cũng được phân tích trong Phật Giáo Trúc Lâm Việt Nam của Nguyễn Thúy Loan. Đây là một công trình nghiên cứu tỹ mỹ dựa vào những tài liệu đầy giá trị học thuật cùng với những cuộc phỏng vấn một số các bậc tu sĩ hàng đầu và những cư sĩ kỳ cựu của Trúc Lâm ngày nay. Nội dung quyển sách là một phiên bản được trích ra và hiệu đính từ luận án Tiến Sĩ Phật Học của tác giả.

Sách có thể mua trên Amazon

https://www.amzn.com/1527562859

 (The Amazon introduction contains many errors in the Vietnamese names and words. My publisher has submitted a request for corrections, which should be implemented soon.)

  

About the author – Tác giả
 blank

Nguyễn Thúy Loan
tốt nghiệp Tiến Sĩ Phật Học
 
tại University of the West, USA, in 2019.
Chuyên môn nghiên cứu về Phật Giáo Việt Nam,
Phật Giáo Việt Nam ở Hoa Kỳ và Phật Giáo Hiện Đại.
 

Laura Thuy-Loan Nguyen received her Ph.D. in Religious Studies
from the University of the West, USA, in 2019 and her research
interests are in Buddhism in Vietnam, Vietnamese Buddhism
in America, and Buddhist modernism.

 

 

 



Bản tin CNN hôm Thứ Ba, 30 tháng 6 có tựa đề “69 million clues Trump is nervous about November” [69 triệu manh mối Trump đang hồi hộp về tháng 11], cho thấy TT Trump đang thực sự lo ngại sẽ bị thất cử trong cuộc bầu cử tháng 11 năm nay, vì đang bị đối thủ là cựu PTT Biden dẫn đầu. Đối diện với triển vọng bầu cử ảm đạm (hiện nay), ban vận động của Trump đang đầu tư thời gian lớn vào việc quảng cáo tại các tiểu bang chính trong mùa thu này. Ban vận động của Trump đã dự trữ 69 triệu đô la trong các quảng cáo truyền hình bắt đầu từ tháng 9 đến Ngày Bầu Cử tại 6 tiểu bang: Arizona, Florida, Ohio, North Carolina, Pennsylvania và Wisconsin.
New York – Một chánh án tại New York hôm Thứ Ba, 30 tháng 6 năm 2020 đã tạm thời chận đứng việc xuất bản của một cuốn sách nói huệch toẹt hết mọi chuyện được viết bởi người cháu gái của TT Trump mà nhà xuất bản Simon & Schuster định xuất bản vào tháng 7, theo bản tin CNN Business cho biết. Phán quyết, được đưa ra bởi Chánh Án Hal B. Greenwald của Tòa Án Tối Cao Tiểu Bang New York, là chiến thắng đầu tiên đối với Robert S. Trump, em trai của Tổng Thống. Robert Trump đã tìm cách chận đứng cuốn sách được viết bởi Mary Trump, cháu gái của Tổng Thống, cho rằng nó vi phạm sự thỏa thuận bí mật liên quan đến tài sản của người cha của Tổng Thống, là Fred Trump.
Các cuộc hẹn đã bị huỷ sẽ được tái hẹn tự động' Các cuộc hẹn mới sẽ có thể được sắp đặt muộn hơn trong mùa hè này
Angela Merkel được biết đến với việc thúc đẩy mạnh mẽ việc bảo vệ mũi - miệng trong cuộc chiến chống khủng hoảng corona - nhưng liệu thủ tướng có tự đeo mặt nạ không? Hay bà ấy đang cố tình tránh những bức ảnh với mặt nạ như Tổng thống Mỹ Donald Trump, chỉ để không cho thấy một bức tranh về sự yếu đuối? Nữ Thủ tướng Đức Merkel đã có một câu trả lời rất đơn giản và thực dụng vào thứ Hai 29.06.2020 khi bà xuất hiện tại Lâu đài Meseberg với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. "Nếu tôi tuân thủ các quy tắc về khoảng cách, tôi không cần phải đeo mặt nạ. Và nếu tôi không tuân thủ nó và tôi đi mua sắm, chẳng hạn, thì chúng ta rõ ràng sẽ không gặp nhau," bà nói với một nhà báo muốn biết tại sao không bao giờ nhìn thấy Merkel với một mặt nạ. "Nếu không bạn cũng có thể đã nhìn thấy tôi với mặt nạ. Nhưng tôi sẽ không tiết lộ cho bạn khi nào tôi sẽ đi mua sắm ở đâu," Merkel nói thêm.
Không chỉ thường xuyên xua quân đi canh cửa, an ninh Thanh Hóa còn liên tục gửi giấy mời, giấy triệu tập như là một thủ trấn áp tinh thần bà Nguyễn Thị Lành - vợ của Mục sư, TNLT Nguyễn Trung Tôn. Chồng bị bỏ tù, một mình bà Nguyễn Thị Lành phải vất vả gánh vác gia đình. Những ngày qua càng thêm vất vả bởi chăm mẹ chồng lớn tuổi mắc bệnh phải nhập viện, và con bị tật nguyền. Nhưng bà Lành vẫn liên tục bị an ninh tỉnh Thanh Hóa sách nhiễu, đe dọa…
Why do men have nipples? “Tại sao đàn ông có núm vú” là tựa đề tác phẩm do Billy Goldberg biên soạn và xuất bản năm 2005 tại Hoa Kỳ. Quyển sách này đã đạt số bán kỷ lục. Tác giả là bác sĩ làm việc tại Emergency room của một bệnh viện New York. Trong sinh hoạt hằng ngày Bs Goldberg đã chịu khó ghi nhận lại tất cả những câu hỏi ngộ nghĩnh đôi khi rất hốc búa của mọi người. Theo lời Ông ta thì đây là những câu mà mình bệnh nhân chỉ dám hỏi bác sĩ khi đầu óc họ đã ba xứa hơi men mà thôi(Hundred of questions you’d only ask a doctor after your third Martini). Sau đây là một số câu hỏi tiêu biểu đã được người gõ chọn lựa ra, và biết đâu trong số này há chẳng có những thắc mắc của chính các bạn nữa.
Cuộc tranh cử tổng thống Hoa Kỳ chính thức mở màn. Ô. Trump sẽ tổ chức lễ nhận đề cử của Đảng Cộng Hòa tại Jacksonville, Florida dự trù có sự hiện diện của cử tri. Còn Ô. Joe Biden sẽ tổ chức tại Milwaukee, Wisconsin qua hệ thống máy điện tử và không có cử tri hiện diện. Tới nay, hầu hết các cuộc thăm dò đều nói Ô. Joe Biden thắng Ô. Trump tới hai hàng số. Ngay cả đài Fox New cũng thưa nhận Ô. Biden hơn Ô. Trump 14 điểm (Poll puts Trump down 14 points to Biden in general election showdown). Thế nhưng từ nay tới ngày bầu cử còn bốn tháng nữa, biết bao biến cố có thể xảy ra khiến tác động đến cử tri. Cho nên chúng ta chưa biết ai thắng ai.
Donald Trump có thể bỏ cuộc tranh cử tổng thống năm 2020 nếu ông ấy tin là ông không có cơ hội để thắng, theo một thám tử Đảng Cộng Hòa nói với Fox News, theo bản tin của Yahoo News cho biết hôm 29 tháng 6 năm 2020. Tin này đến trong một báo cáo trong cơ quan truyền thông yêu thích của tổng thống đã trích thuật nhiều nguồn tin nội bộ của Đảng Cộng Hòa là những người quan tâm về viễn tượng tái đắc cử của Ông Trump giữa những con số thăm dò xuống dốc. Joe Biden, người nắm chắc sự đề cử của Dân Chủ, hiện dẫn đầu 9 điểm trước Trump, theo một nhà theo dõi các thăm dò năm 2020 bởi RealClearPolitics, cho biết.
Đại dịch vi khuẩn corona đang leo thang trên toàn thế giới khi nhiều quốc gia đã tái mở cửa các nền kinh tế của họ đang chứng kiến sự gia tăng trong các trường hợp bị lây, theo Tedros Adhanom Ghebreyesus, tổng giám đốc Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) cho biết hôm Thứ Hai, 29 tháng 6 năm 2020. “Dù nhiều quốc gia đã có một số tiến bộ, trên toàn cầu, đại dịch thực sự đang tăng tốc,” theo ông cho biết trong cuộc họp báo mới từ tổng hành dinh tại Geneva của tổ chức này. “Tất cả chúng ta đều muốn đại dịch qua đi. Tất cả chúng ta đều muốn tiếp tục cuộc sống, nhưng thực tế khó khăn rằng điều này không đến gần chỗ chấm dứt.”
Mục tiêu được liệt kê của Công Ty Dầu Quốc Doanh TQ (CNOOC0 cho biết hôm Thứ Hai, 29 tháng 6 năm 2020 rằng họ đã khám phá dầu và khí đốt thiên nhiên tại vùng phía đông của Biển Đông, theo bản tin của https://oilprice.com cho biết. Mỏ dầu được khám phá tại Huizhou hôm 26 tháng 6 nằm ở Pearl River Mouth Basin thuộc phía Đông Biển Đông được thử để sản xuất khoảng 2,020 thùng dầu và 15.36 triệu feet khối khí đốt mỗi ngày. CNOOC dự đoán mỏ dầu mới sẽ trở thành mỏ dầu khí ngưng tụ cỡ trung đến cỡ lớn đầu tiên ở khu vực nước cạn của Pearl River Mouth Basin.
Trong hàng trăm cú điện thoại được xếp hạng bí mật với các lãnh đạo quốc gia ngoại quốc, Tổng Thống Donald Trump đã thường xuyên bất ngờ đề cập đến những vấn đề nghiêm trọng, quá thường xuyên xuất hiện trong các cuộc trò chuyện với các nhà lãnh đạo đầy quyền lực như TT Vladimir Putin và TT Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan, và để mắng nhiếc các lãnh đạo của những đồng minh chính của Mỹ, mà những cú điện thoại giúp thuyết phục một số viên chức cao cấp Hoa Kỳ - gồm các cựu bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng, 2 cố vấn an ninh quốc gia và đổng lý văn phòng phục vụ lâu năm của ông – rằng chính Tổng Thống đã phô bày nguy hiểm đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, theo các viên chức Bạch Ốc và tình báo thông thạo với các nội dung của những cuộc trao đổi cho biết, theo CNN tường trình hôm Thứ Hai, 29 tháng 6.
Chánh Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện John Roberts đã đứng về phía các thẩm phán tự do tại Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Hai, 29 tháng 6 năm 2020 để chận đứng luật phá thai gây nhiều tranh cãi tại Louisiana mà các chỉ trích nói là sẽ đóng cửa mọi phòng mạch trong tiểu bang, theo bản tin CNN cho biết.
Bắt đầu từ thứ Hai, ngày 13 tháng 7 năm 2020, Thành phố Garden Grove sẽ chấp nhận các đề cử cho Thị trưởng và ba ghế Thành viên Hội đồng tại Quận 2, 5 và 6, cho cuộc bầu cử ngày 3 tháng 11 năm 2020. Hạn chót để nộp giấy tờ đã hoàn tất là Thứ Sáu, ngày 7 tháng 8 năm 2020, lúc 5:00 giờ chiều. Giấy tờ Đề cử Ứng viên phải được nộp cùng Văn phòng Thư ký Thành phố.
Những người Mỹ gốc Việt bênh hay chống ông là điều bình thường, vì những quyết định cũng như cách hành xử của ông sẽ ảnh hưởng lên đời sống của họ và tương lai con cháu họ, và ngược lại, là công dân HK, họ có trong tay lá phiếu để ảnh hưởng khiến ông Trump có được tiếp tục làm tổng thống nữa không. Do đó, lưu tâm và tham dự vào những đánh giá đúng sai, khen chê, tâng bốc, hay moi móc thói hư tật xấu của người đang ứng cử điều khiển vận mạng quốc gia của họ thêm 4 năm nữa (và sẽ để lại những hậu quả lâu hơn) là hiện tượng bình thường .
Thống Đốc California Gavin Newsom hôm Chủ Nhật, 28 tháng 6 năm 2020 đã ra lệnh đóng cửa các quán bars tại nhiều quận gồm Los Angeles, trong khi đề nghị đóng cửa tại một số quận khác, vì sự lây lan của vi khuẩn corona. Lệnh từ Newsom đã ảnh hưởng các quận Fresno, Imperial, Kern, Kings, San Joaquin, Tulare, và Los Angeles – dân số đông nhất Hoa Kỳ. Các viên chức tiểu bang đã yêu cầu ít nhất 8 quận khác đưa ra các lệnh sức khỏe địa phương để đóng cửa các quán bars. Các viên chức tại Texas và Florida cũng đã có hành động tương tự, chủ yếu ngưng vùng tái mở cửa kinh tế các tiểu bang vì các trường hợp lây dịch bệnh tăng cao. “Covid-19 vẫn hoành hành tại California, và một số vùng của tiểu bang, gia tăng mạnh hơn,” theo Newsom tuyên bố trong văn bản viết sẵn. “Đó là lý do tại sao rất quan trọng để chúng tôi thực hiện bước đi này để hạn chế sự lây lan của vi khuẩn tại nhiều quận đang chứng kiến sự gia tăng lớn nhất.”
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.