Hôm nay,  

Lan Man Giáp Tết

11/02/202123:59:00(Xem: 10009)
  
HINH CHO BAI LAN MAN GIAP TET
Hình minh họa

Đối với tôi, không có con giáp nào hợp lý trong cuộc đời mình, bởi vì sự thật chẳng ai lựa chọn được rủi may trong số phận khi sanh ra, tất cả chỉ là ngẫu nhiên, đứa trẻ ra đời năm nào thì cầm tinh con vật đó như một mặc định từ thời xa xưa của ông bà, nhưng không có nghĩa vận hạn phải bị dính dáng suốt đời tới con giáp mà không ai biết chính xác ra sao Người ta còn xem Tử Vi để đoán trước tương lai giàu nghèo của đứa bé. Sao không “tâm sinh tướng” mà phải phụ thuộc ‘tướng sinh tâm”?  nghĩa là dạy đứa nhỏ sống thiện lương để cuộc sống nó tốt hơn là coi bói mơ hồ gieo cho nó tánh ỷ dựa “ con vua thì được làm vua ...”

Theo phong tục Việt Nam, hay chính xác hơn là bị Hán hóa từ ngàn năm Bắc thuộc mà ngày Tết dân mình hay theo cách tính 12 con giáp, Tý Sửu Dần Mẹo….kèm theo can chi Giáp Ẩt Bính Đinh...Cứ thế mà thay đổi hàng năm theo vòng tròn bất tận, Và mỗi năm người ta nhắc đến tên một con vật trong 12 con giáp đó, Người Mỹ thực tế hơn, họ chỉ biết có Birthday để kỷ niệm ngày sinh của mình, họ coi Lunar  New Year như Tết của Tàu và Chinese zodiac animal như con vật biểu tượng trong con giáp của năm đó, người Việt ở khắp nơi ăn Tết âm lịch cũng bị đánh đồng như người Tàu, thậm chí ra đường đôi khi cũng bị Mỹ hỏi “ Bộ mày là người Tàu hả? “ họ không phân biệt được Nhật ,Hàn , Việt, Miên, nếu không nghe tiếng nói khác nhau, cứ dân Châu Á da vàng mũi tẹt là Tàu tuốt. Thật tình cũng thấy khó chịu khi bị gom chung như vậy.

Năm nay Tết Tân Sửu, tôi sẽ không để ý tới nó nếu chẳng tình cờ thấy hình con trâu vẽ bằng bút chì mà anh bạn đưa lên Facebook, ánh mắt nó buồn hiu hắt y như con trâu bị bắn chết trong trại tù Huy Khiêm hơn 30 năm trước, ánh mắt tuyệt vọng thất thần của nó khi ngã xuống đã ám ảnh tôi tới bây giờ, nhắc lại vẫn thấy nao lòng

Trước Tết mấy ngày, người ta cột con trâu trong khu nhà bếp dự định sẽ làm thịt cho tù nhân ăn, có “chất tươi” bồi dưỡng sau cả năm chỉ toàn cơm rau muối như sự đãi ngộ của trại giam.

Khi nhát chém dứt dạt vào chân trước của con trâu gần lặt lìa thì nó rống lên dữ dội và bứt dây bỏ chạy vòng vòng trong sân trại với sự đau đớn tột cùng, cả đám người hò hét đuổi theo, nhưng không ai dám đến gần khi nhìn cặp sừng hung hăng của nó, trâu và người đều mệt mỏi sau gần cả giờ chạy đuổi, nó lết vào khu nhà nữ ờ góc cuối cùng của khu trại thì tất cả chúng tôi đều vào nhà đóng cửa lại vì sợ nó nổi điên mà báng bậy, tôi ôm thằng con lại cửa sổ nhìn ra sân sau, chúng tôi được phép “ cải thiện” trồng chút ít rau ở bên hè, đang mùa cải ngọt xanh mơn mởn, tôi than thầm khi thấy con trâu lừng lững đi vòng phía sau,”thôi rồi phen này tan nát mấy luống rau,” bây giờ tôi mới nhìn rõ hơn, con vật khốn khổ với cái chân trước gãy lặt lìa ròng ròng máu chảy,  cặp mắt nó như rướm lệ, con trai tôi mếu máo và tôi sắp khóc tới nơi, chúng tôi đều cảm nhận sự thất vọng tận cùng trong cái nhìn của nó, khi tiếng hò hét ngưng lại và khẩu súng được lên cò, ngay giây phút ấy tôi đã vội che mặt thằng bé không cho nó nhìn thấy cảnh tên quản giáo bắn vào đầu con vật đáng thương, nhưng mấy phát đạn khô khốc đó vẫn cứ mãi âm vang trong trái tim đau đớn của chúng tôi, thằng bé ám ảnh cái chết của con vật vì tấm lòng thiện lương trẻ nhỏ, còn tôi bị ám ảnh đau đớn vì hình dung bọn họ cũng đã bắn vào đầu chồng tôi giống y như vậy khi tuyên án tử hình. Sự liên tưởng làm trái tim tôi tan nát.

Đêm hôm đó hai mẹ con đều trằn trọc, thỉnh thoảng thằng bé lại mớ khóc, sự nhạy cảm của đứa trẻ 8 tuổi lớn lên trong tù, lần đầu tiên biết về con Trâu không phải bằng hình ảnh nó đứng trên cánh đồng bát ngát thanh bình có cánh cò thong dong trên lưng trong ánh chiều tà như mẹ thường tả cho nghe, mà lại chứng kiến hình ảnh con trâu thật thê thảm, đi có ba chân và một chân lủng lẳng máu me, điều này thật kinh khủng khi tôi đã vô tình tạo dấu ấn khắc nghiệt trong tâm trí non nớt của con trai tôi, chúng tôi sẽ không bao giờ quên được cảnh đau thương này trong buổi chiều ba mươi Tết.

Năm đó trại đã đón Xuân tưng bừng với món thịt trâu hầm, ai cũng hăm hở với phần chia trong bữa cơm là miếng thịt khiêm tốn chừng 3 ngón tay trong cái thau lõng bõng nước đen thùi ,chúng tôi cũng được chia phần nhưng nhỉnh hơn mọi người một chút vì ai cũng thương tên tù nhân nhỏ nhất mà cũng duy nhất có mặt trong trại này

Thương con ốm yếu thiếu ăn, tôi xé nhỏ miếng thịt ra ép nó nhưng thằng bé nhất định ngậm miệng lại quay mặt đi, dỗ dành cách nào nó cũng không ăn, cứ đưa mắt nhìn ra cửa sổ sau hè rưng rưng,làm tôi cũng xót xa hết sức.Cuối cùng tôi phải đổi 2 phần thịt trâu lấy nhúm thịt chà bông của ai đó mới được thăm nuôi để cho thằng bé ăn cơm.

Chúng tôi đã trải qua mấy cái Tết trong thiếu thốn và cô đơn vì không có người thăm nuôi, nhưng có lẽ cái Tết đó là đau buồn nhất khi tận mắt nhìn con Trâu bị bắn vào đầu và ngã vật ra đất máu me lênh láng, lạ một điều trước khi chết con vật không hề làm dập một ngọn rau cọng cỏ sau vườn, dù người ta đã rượt đuổi dồn nó đến bước đường cùng. Một con vật dũng cảm, tôi đã nói với thằng bé như vậy.

Ngày Tết người Việt mình hay kiêng cữ đủ thứ, không được khóc lóc, không được than vãn, kẻo xui cả năm, nhà phải gạo muối đủ đầy để được sung túc suốt 12 tháng v.v Xin lỗi đã nhắc câu chuyện không vui trong mấy ngày này, nhưng con trâu đã làm tôi ám ảnh và tôi muốn chia sẻ với bạn, để mình hạn chế những món ăn ngon không cần thiết khi phải sát hại quá nhiều con vật đáng thương

Thật ra con vật nào cũng tội nghiệp khi bị giết mổ, đừng nói nó vô tri vô hồn, nó cũng biết sợ hãi, đau buồn và vùng vẫy trong tuyệt vọng, nhỏ nhoi như con chim con ếch hay lớn xác như con bò con voi thì sự dã man rùng rợn của con người khi ra tay cũng giống như nhau.Người ta cứ đổ thừa “vật dưỡng nhơn” , cảnh lột da xẻ thịt khuất mắt thì ăn vẫn thấy ngon, nhưng nếu có dịp bước vào lò giết mổ rồi thì tôi chắc rằng bạn sẽ không còn cảm thấy hứng thú với dĩa thịt rất hấp dẫn thơm lừng

Hồi nhỏ ở quê , tôi thấy người ta nhậu với đặc sản miền sông nước như rùa rắn lươn ếch được chế biến rất điệu nghệ, những con vật nhỏ nhoi vùng vẫy đến tội nghiệp, con rùa còn sống họ bỏ vào nồi đầy muối hột đậy kín nắp lại, lúc đầu còn nghe tiếng rồn rột cào cấu hốt hoảng trong đó rồi im dần, tôi la như cháy nhà “ con rùa tắt thở rồi” Ai cũng cười đứa trẻ con ngây ngô, nhưng từ đó về sau,tôi không còn thích món trứng rùa béo bổ, không bao giờ lân la tới chỗ sàng nước, nơi người ta giết những con vật đáng thương, sau này họ còn làm thịt chó, mèo, khỉ hay bất cứ con gì mà họ cho là bổ dưỡng, nhậu được.Tôi đã thấy cái hủ ngâm hàng trăm mật rắn trong đó, bạn có tin loại rượu thuốc cải lão hoàn đồng này không?

Hình như sự tàn nhẫn đã tinh vi chuyên nghiệp hơn khi nó trở thành món ngon vật lạ cho rất nhiều người và sự mua bán này ngày càng phát đạt từ thôn quê đến thành thị khi món ăn đó trờ thành “ đặc sản “ trong các nhà hàng sang trọng

Ơn Trời, qua Mỹ tôi không còn thấy những loại thịt đặc sản trời thần này khi có hội PETA( People for the Ethical Treatment of Animals) của Mỹ và xa hơn nữa có WSPA của Quốc Tế. Ít ra chúng cũng được bảo vệ, được quan tâm chăm sóc và tôi nghĩ người Mỹ không bao giờ chấp nhận “ vật dưỡng nhơn” với món “hot dog giả cầy” đáng lên án này. Chó mèo là loại thú cưng của họ.

Thêm cái Tết ta ở bên Mỹ, người Việt  người Tàu dù dịch bệnh tùm lum nhưng vẫn um sùm đón Xuân trong mấy khu chợ Á Châu, tuy không rình rang như mấy năm trước nhưng vẫn có chợ hoa đầy màu sắc đào mai lan cúc chưng đầy, kẹo mứt, bánh chưng, bánh tét rộn ràng nhưng người đi chợ cũng còn thưa thớt và dĩ nhiên ai cũng đeo khẩu trang kín mít, nên khó mà biết được dung nhan các nàng Xuân dạo phố Bolsa.

Nhớ bài hát xưa " Nếu mai không nở, anh đâu biết Xuân về hay chưa".Trên vùng tôi ở, kiếm hoa mai vàng cũng hiếm như tìm lá diêu bông, được bạn gởi tặng tấm thiệp kiểu dáng rất Sài Gòn với dòng chữ mềm mại văn phong phương Nam một thời đã làm tôi cảm xúc.

 Mãi quanh quẩn trong nhà cả năm nay vì dịch COVID với nhiều lo âu, buồn chán, nên tôi lại càng không biết Xuân về hay chưa, nhưng những cánh thiệp Xuân đã làm tôi ấm áp biết bao trong cái giá lạnh của mùa Đông nước Mỹ

Cám ơn chị bạn phương xa nhắc thơ Đông Hồ

" Cánh Thiệp hoa tiên nắn nót? Giữ lòng Nguyên Đán băng trinh"

Cám ơn đòn bánh tét cô học trò vói của thầy Sâm gởi tặng . Cám ơn đã nhắc Tết quê nhà

Một năm qua với bao biến động kinh hồn, nước Mỹ chông chênh như tòa nhà cao tầng trong cơn địa chấn dữ dội,có lúc tưởng như sắp sập tới nơi. Nhưng may mắn thay người dân Mỹ có một niềm tin mạnh mẽ để bước tới, dù bạn là ai, thuộc sắc dân nào, dù bạn theo đảng phái chính trị nào đi nữa thì bạn cũng là công dân Mỹ ( trừ khi bạn từ bỏ quốc tịch để trở về nơi bạn đã ra đi) thì bạn nên yêu đất nước mà bạn và gia đình đang sinh sống ở đó, nên đặt niềm tin vào sự thật khó tin, nên hy vọng dù đã từng thất vọng, cứ nghĩ như vậy đi bạn mới cảm thấy nhẹ nhàng hơn khi hoà nhập vào cuộc sống này. Người Việt ở Mỹ hay dùng từ “ đi cày” để chỉ công việc mưu sinh, dù lao động chân tay hay CEO trong văn phòng máy lạnh, họ vẫn tự nhận mình cực như Trâu khi cố gắng làm việc hết sức để vươn lên thành đạt, nhưng so ra đi cày ở Mỹ vẫn cơm no áo ấm hơn nhiều, bạn có than van cày 2-3 job cũng không đủ, bởi vì bạn cần tiền để trang trải cho gia đình bên này bên kia, bạn chấp nhận cày để có cuộc sống sung túc hơn khi được ở Mỹ, dù bạn không phải tuổi con Trâu.

Nước Mỹ sẽ qua mùa Đông ảm đạm, nắng ấm sẽ trở về, cây xanh hoa trái sẽ đâm chồi non, mầm sống sẽ hồi sinh sau một năm nghiệt ngã
Xuân Tân Sửu, Mọi người sẽ phải vất vả cày để vực dậy nền kinh tế Mỹ đang lao đao vì dịch bệnh. Tôi đặt niềm tin vào tương lai.
 
Ngọc Ánh 2/2021 
 

Tân Tây Lan (New Zealand) có vẻ đã hoàn toàn xóa sạch vi khuẩn corona – ít nhất cho đến nay – sau khi các viên chức y tế cho biết hôm Thứ Hai, 8 tháng 6 rằng người bị truyền nhiễm được biết sau cùng đã bình phục. Tuyên bố đã được chào đón với niềm vui cả nước và có nghĩa là quốc gia 5 triệu dân này sẽ nằm trong số nước đầu tiên chào đón mọi người trở lại trong các sân vận động, các buổi hòa nhạc đông người và gỡ bỏ các hạn chế chỗ ngồi trên các chuyến bay. Đó là 17 ngày kể từ trường hợp bị lây mới nhất được báo cáo, trong thời gian có thêm 40,000 người đã được thử nghiệm, nâng tổng số người được thử nghiệm lên 300,000. Hôm Thứ Hai đánh dấu lần đầu tiên kể từ cuối tháng 2 không có trường hợp lây bệnh nào nữa.
Quốc Hội CSVN đã thông qua Hiệp Định Mậu Dịch Tự Do Liên Âu-VN (EVFTA) và Hiệp Định Bảo Hộ Đầu Tư (EVIPA) hôm 8 tháng 6 năm 2020 để thúc đẩy thương mại song phương, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm Thứ Hai.
Xét nghiệm này miễn phí, dành cho những người làm việc thiết yếu trong lĩnh vực thương mại, nhà hàng, giáo dục và phục vụ cộng đồng xã hội. Thứ Năm, ngày 11 tháng 6/2020, từ 12 giờ trưa tới 6 giờ chiều. Tại Vietnamese Taekwondo Center, 14891 Moran St., Westminster, CA 92683
Có vài kinh điển đã nói đến chiến tranh và dùng bạo lực để trừng phạt, nhưng tìm cách biến đổi quan điểm thông thường của thế gian là bạo lực cũng đôi khi cần thiết bằng cách là đối thoại với một lý tưởng không dùng bạo lực. Về điểm này, Phật có nói đến mình như một người xuất thân từ giai cấp lãnh chuá. Trong hai bài pháp ngắn, Phật có bình luận về hai cuộc chiến xảy ra khi ác vương A Xà Thế, Ajàtasattu, tấn công vào lãnh thỗ của chú mình là vua Ba Tư Nặc, Pasenadi, cũng là một tín đồ của Ngài, và được coi như là người luôn làm việc thiện. Trong cuộc chiến đấu tiên, vua Pasenadi bị đánh bại và rút lui. Đức Phật có suy nghĩ về sự bất hạnh này và ngài nói rằng: “Chiến thắng gieo thêm hận thù, người bại trận sống trong đau khổ. Hạnh phúc thay cho một đời sống an hoà, từ bỏ đưọc mọi chuyện thắng thua. Điều này cho thấy rõ rằng sự chinh phục đem lại bi đát cho người thua cuộc mà chỉ đưa tới thù hận và dường như chỉ muốn chinh phục lại kẻ chinh phục.”
Chúng con Chư Ni Chùa Hương Sen và học trò nhỏ của Ôn từ Mỹ Quốc vừa hay tin Hòa thượng giáo sư đã viên tịch, quãy dép về Tây vào lúc 3h15 phút sáng nay 16/4/ Canh Tý, Chủ Nhật ngày 07 tháng 06 năm 2020 tại Sài Gòn, Việt Nam. Chúng con thật vô cùng bồi hồi kính tiếc.
Chiều ngày 29/5 sau phiên xử phúc thẩm, một người dân ở xã Bình Phước, ông Lương Hữu Phước, đã trở lại toà án và nhảy từ lầu hai của toà để tự sát. Hình ảnh ông nằm chết, co quắp ngay trước sân toà nói lên nỗi tuyệt vọng, sự cô đơn cùng cực của người dân VN trước các phán quyết của toà án. Tôi chạnh nhớ đến câu nói của thầy giáo Nguyễn Năng Tĩnh trong phiên phúc thẩm của anh: “một lũ bất nhân đã làm ra phiên toà bất công”.
Ôi, tưởng gì chớ tật xấu của đàn ông (nói chung) và đàn ông Việt Nam (nói riêng) thì e đám đàn bà phải càm ràm cho tới… chết – hay ngược lại. Không mắc mớ gì mà tôi lại xía vô mấy chuyện lằng nhằng (và bà rằn) cỡ đó. Nhưng riêng hai chữ “cái làn” trong câu nói (“Lắm đấng ông chồng vui vẻ xách làn đi chợ…”) của Phạm Thị Hoài thì khiến tôi bần thần, cả buổi! Năm 1954, cái làn (cùng nhiều cái khác: cái bàn là, cái bát, cái cốc, cái ô, cái môi, cái thìa…) đã theo chân mẹ tôi di cư từ Bắc vào Nam. Cuộc chung sống giữa cái bàn là với cái bàn ủi, cái bát với cái chén, cái cốc với cái ly, cái ô với cái dù, cái môi với cái vá, cái thìa với cái muỗm… tuy không toàn hảo nhưng (tương đối) thuận thảo và tốt đẹp.
Bênh liệt kháng Sida mèo do virus FIV(Feline immunodeficiency virus)gây ra và không ảnh hưởng đến người và các thú vật khác. Các nhà khoa học ước lượng tại Bắc Mỹ có thể có vào khoảng từ 1% đến 5% mèo nhà, có tiềm năng bị nhiễm bệnh liệt kháng.
Bắt đầu từ Thứ Hai, 8 tháng Sáu, 2020 đến tháng Mười Một, 2020, một số khu vực trong Thành phố sẽ được sửa chữa và có thể gây chậm trễ giao thông tạm thời. Các đường phố đang được sửa chữa bao gồm: Lampson Avenue, từ Brookhurst Street đến Nelson Street; Magnolia Street, từ Shelley Drive đến Katella Avenue; đường Brookhurst Street, từ Lampson Avenue đến Chapman Avenue; Euclid Street, từ Lampson Avenue đến Chapman Avenue; và La Vaughn Drive, Russel Avenue, và Earle Drive tại Imperial Avenue.
Chiều Chủ nhật ngày 7/6/2020, Cộng Đồng Người Việt Tự Do tổ chức một cuộc biểu tình phản đối Chính phủ tiểu bang Victoria âm thầm ký kết những hợp đồng với Trung cộng đi ngược lại lợi ích nước Úc. Cuộc biểu tình diễn ra trước Quốc Hội Victoria với sự tham dự của đại diện các sắc tộc Trung Hoa lục địa, Đài Loan, Tây Tạng, Uyghur (Duy Ngô Nhĩ), Hong Kong và một số người Úc.
Đại dịch COVID-19 nhắc nhở chúng ta phải quan tâm hơn đến vấn đề sức khoẻ, các biện pháp phòng tránh lây nhiễm, và những việc cần làm ngay để tăng khả năng đề kháng nếu như bị lây nhiễm. Trong buổi trình bày trực tuyến tới đây, chúng tôi giới thiệu một đề tài mà có lẽ có ảnh hưởng sâu rộng trong cộng đồng người Việt không riêng ở Hoa Kỳ mà còn ở mọi nơi, kể cả Việt Nam: Nguy cơ của hút thuốc lá đối với người nhiễm bệnh COVID-19. Hút thuốc làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Hút thuốc làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh nặng hơn từ COVID-19.
Cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Đảng Viên Cộng Hòa Colin Powell hôm Chủ Nhật nói rằng Tổng Thống Donald Trump đã “rời xa” Hiến Pháp, thêm vào danh sách ngày càng tăng các cựu viên chức quân đội hàng đầu là những người chỉ trích mạnh mẽ phản ứng của Tổng Thống đối với những người biểu tình trên toàn quốc chung quanh việc cảnh sát giết chết George Floyd, theo CNN cho biết hôm Chủ Nhật, 7 tháng 6. “Chúng ta có Hiến Pháp. Và chúng ta phải tuân theo Hiến Pháp đó. Và Tổng Thống đã rời xa nó,” Powell, vị đại tướng về hưu là người đã phục vụ dưới thời Tổng Thống George W. Bush, nói với Jake Tapper trong chương trình “State of the Union” của CNN.
Vào xế chiều Chủ Nhật, 7 tháng 6 năm 2020 đám đông người biểu tình tại Thủ Đô Washington đã tụ họp từ DuPont Circle tới đường 16th Street mà hiện có hàng chữ vĩ đại “Black Lives Matter” sơn dưới đường. Ở đó, những người biểu tình tham dự cùng nhau hô to khẩu hiệu, “Tôi không thể thở” – là những lời mà Floyd nói khi cảnh sát Minneapolis dè cổ ông ấy. Những người biểu tình tại Nam California, nhiều người trong số đó là gốc La Tinh, đã đi bộ từ thành phố Compton tới trụ sở của Sở Cảnh Sát Los Angeles. Một nhà tổ chức cho biết cuộc diễu hành trong trật tự và giữ khoảng cách xã hội.
• Cựu Tổng thống George W. Bush và Thượng nghị sĩ Mitt Romney của tiểu bang Utah sẽ không ủng hộ việc tái cử của Tổng thống Donald Trump và các nhân vật Cộng Hoà khác hiện đang suy tính việc bỏ phiếu cho Joe Biden - tờ New York Times tường thuật. • Tờ Times cho rằng Trump thất bại do việc xử lý các cuộc biểu tình phản đối sự tàn bạo của cảnh sát và việc xử lý không đúng về đại dịch coronavirus. • Một số nhân vật Cộng Hoà đã công khai bộc lộ tình trạng tiến thoái lưỡng nan của họ, trong khi cố gắng cân bằng lương tâm, ý thức hệ và sự rủi ro cho chính họ và chương trình nghị sự của họ.
Các viên chức y tế Quận Los Angeles báo báo 1,523 trường hợp mới bị lây vi khuẩn corona và 25 người thiệt mạng hôm Chủ Nhật, 7 tháng 6 năm 2020, nâng tổng số trường hợp bị lây lên 63,844 và 2,645 người thiệt mạng. Phần trăm người chết vì tình trạng sức khỏe tiềm ẩn vẫn ở mức cao, 93%, khiến bà Ferrer cảnh báo những người dân dễ bị tổn thương tiếp tục ở trong nhà ngay cả khi nhiều cơ sở kinh doanh bắt đầu mở và gọi bác sĩ lúc dấu hiệu đầu tiên của các triệu chứng. - Tính tới Chủ Nhật, trên toàn cầu có 6,799,713 trường hợp bị lây, với 397,388 người thiệt mạng. - Tại Hoa Kỳ hiện có 1,977,899 trường hợp bị lây, với 112,054 người thiệt mạng. - Tại California có 128,812 trường hợp bị lây, với 4,626 người thiệt mạng. - Tại Quận Cam thuộc miền Nam California có 7,440 trường hợp bị lây, với 177 người thiệt mạng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.