TỐNG BIỆT
Thơ: Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu Nhạc: Võ Đức Thu
Thơ của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu, sáng tác năm 1922, được phổ nhạc năm 1968 bởi nhạc sĩ Võ Đức Thu ở miền nam Việt Nam.
Bài thơ nói về hai chàng Lưu Thần và Nguyễn Triệu, hay gọi là Lưu Nguyễn đời Hán bên Trung Hoa đi hái thuốc trên núi Thiên Thai ở tỉnh Triết Giang, lạc lối về và gặp tiên nữ, họ kết làm vợ chồng.
Sống với nhau hơn nửa năm thì Lưu Nguyễn nhớ nhà ở trần gian, muốn trở về thăm. Tiên nữ cho biết đây là cõi tiên, nếu về trần thì sẽ không trở lại được nhưng vẫn không giữ lại được Lưu Nguyễn.
Lưu Nguyễn đi xuống núi quay về làng cũ thì quang cảnh khác xa ngày xưa. Thì ra đã xa nhà đến 7 đời. Buồn bã, Lưu Nguyên trở về núi Thiên Thai thì không còn thấy các tiên nữ đâu nữa.
Kể từ đấy, hai chàng đi đâu mất tích.
=========
Hưởng thọ :97 tuổi
Cụ Nguyễn Danh Kế đỗ cử nhân làm tới chức Án Sát ( Quan tòa) ngự sử thời vua Tự Đức năm (1848-1883) va mất ơ tỉnh Ninh Bình trong thời gian đời vua Hàm Nghi năm (1884-1885)
Cụ Nguyễn Dank Kế có 12 người con với ba bà vợ.
Người con thứ 10 tên là Nguyễn Lục Mạn, có 5 người con trai, tất cả tên đều vần T là:
- Nguyễn Tố ( người duy nhất trong 5 anh em đã trở thành nhà báo và nhà thơ nổi tiếng thời 1950 ở Hanoi) – Nguyễn Tiêm – Nguyễn Tuất- Nguyễn Thanh chỉ trừ người con thứ 4 là Nguyễn Hồng, vần H.
Người con thứ 12 là cụ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu.
Hai người con thứ 10 va 12 ông Nguyễn Lục Mạn và Nguyễn Khắc Hiếu là con bà vợ thứ 3 của cụ Nguyễn Danh Kế.
===================
Như vậy, hai ông Nguyễn Lục Mạn và Nguyễn Khắc Hiếu là 2 anh em ruột. Ông Nguyễn Hồng gọi cụ Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu là chú ruột.
Ông Nguyễn Hồng khi ra đi, ông đã để lại cho con cháu một tập tập thơ văn but ký thời trai trẻ của ông.
Trong tập bút ký đó, khi đọc lại, con cháu mới hiểu ông cũng được thừa hưởng dòng máu thơ văn của người chú ruột là cụ Tản Đà.
Dù ông không sáng tác và làm thơ. Ngày ông biết yêu và mơ mộng, ông đã đi sưu tầm rất nhiều thơ tình của các thi sĩ thời tiền chiến như Nguyễn Bính, Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu, Xuân Diệu, Huy Cận, Lưu Trọng Lư, Hàn Mặc Tử…..
Các tuyển tập thơ và trích thơ không phải là để dành cho ông mà đã được chép bằng tay vào trong những lá thư tình ông gửi cho người ông yêu, cô Nguyễn Thị Tân.
Chính những lá thư xanh đó đã biến đổi được tình yêu của cô Nguyễn Thị Tân thành bà Nguyễn Hồng năm 1944. nhưng cuối cùng, tập thư xanh đó cũng được gói lại vĩnh viễn vào ngày 20 tháng 3 năm 2016, sau 72 năm chia sẻ cuộc đời, cô Nguyễn Thị Tân nhủ danh bà Nguyễn Hồng đã buông tay để lại và đi theo:
“ Cánh Hạc bay lên vút tận trời “
Và từ đó:
“ Trời đất từ đây xa cách mãi ”
Để ông ở lại cõi trần:
“ Nghìn năm thơ thẩn bóng trăng chơi ”
Trong tập thơ ngày biết yêu, nếu có, bài thơ Tống Biệt của ông chú ruột Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu chắc chắn sẽ là một bài thơ làm xúc động người ông yêu nhất.
Và giờ đây, tôi mới khám phá ra được, người chị ruột thứ tư của tôi, chị Nguyễn Thị Tân, không phải là một người đàn bà không lãng mạn như tôi vẫn nghĩ với 12 người con sinh ra bởi tôi chưa bao giờ được nghe chị tôi cất lên một tiếng hát vu vơ nào hay ngâm nga một lời thơ lãng mạn nào nhưng khi được biết đến tập thơ ngày biết yêu một di sản của anh Nguyễn Hồng đã viết cho chị thì chị chắc chắn ngày còn trẻ, là một cô gái yêu văn thơ nhiều lắm.
Trước năm 1944 lúc ngoài Bắc đã làm quen nhau, bởi gia đình người yêu qua Vạn Tượng bên Lào lập nghiệp, anh Nguyễn Hồng đã theo tiếng gọi của trái tim chạy sang Lào gặp người yêu để cuối cùng lập gia đình với nhau và sau đó, trở về Hanoi rồi di cư vào Nam năm 1954.
Một lần nữa, tập thơ đã được ông trân quý gói vào trong hành lý ly hương đến vùng đất hứa Hoa Kỳ năm 1990, Cho đến hôm nay ngày 8 tháng 5 năm 2021, thì quả thật, tình yêu của ông có một tuổi đời thật dài 77 năm cả một đời người và con đường mưa nho nhỏ cũng thật thênh thang hàng vạn dặm từ Việt Nam sang Lào về Bắc vào Nam và cuối cùng vượt Thái Bình Dương để dừng chân ở Hoa Kỳ.
Hôm nay, ông đã rũ áo trần để theo cánh hạc trở về:
“Cửa Động
Đầu non
Đường lối cũ “
Ông đã mang theo cái gì:
- 77 năm yêu thương và thủy chung
và để lại di sản gì cho con cháu?
- Tình yêu trong tập thơ ngày biết yêu.
Người cháu ngoại được may mắn trao lại và gin giữ Tình Yêu này là cháu Đỗ Mạnh Quân, con trai duy nhất của con gái thứ hai của ông: Nguyễn Thơ Thơ.
Một gia tài thấy rất gọn nhưng muốn giữ được không phải là chuyện dễ.
Hành trang mang theo và hành lý để lại như vậy thật đơn giản và thật nhẹ gánh nhưng quý báu vô cùng của một hành trình 77 năm đời người gìn giữ.
Anh Hồng, xin Anh yên tâm ra đi.
Em rể của anh: Nguyễn Ngọc Phúc.
Ngày 8 tháng 5 năm 2021.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình