Hôm nay,  

Giới thiệu sách mới: Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

02/06/202115:56:00(Xem: 18115)

Giới thiệu sách mới:
 
Văn-Học Quốc-Ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh

qua vài nhận định, biên khảo của
Nguyễn Vy Khanh

.
nhà Nhân Ảnh xuất bản tháng 5-2021
.
Amazon.com và lulu.com phát hành


blank  
Buổi bình-minh của văn-học chữ Quốc-ngữ đã bừng lên từ nửa cuối của thế-kỷ XIX, nay đã trở thành quá khứ nhưng đã là sỏi đá nền móng! Hơn 150 năm sau, đất nước cũng như con người Việt-Nam đã trải qua biết bao dâu bể, biến suy, chưa biết bao giờ sẽ có thể sống hòa hợp lại được như thời thịnh trị và an bình như tổ tiên xưa. Chúng tôi thiển nghĩ cần có một cái nhìn lại, "ôn cố tri tân" như thường nghe, việc vốn không dễ vì dù chấp nhận hậu sinh là kẻ "phê bình" tối hậu của mọi nền văn học đã qua, nhưng chúng ta hôm nay không thể đọc lại các tác phẩm văn học các thời trước như người thời đó. Các thời đại văn chương đã qua đi và chúng ta có nhìn lại thì mới thấy chúng chỉ là những hiện tượng xuất hiện một thời nhưng không chết, không mất, vì chúng đắp lối, dọn ngõ cho các thế hệ đến sau.
.
Văn-học Miền Nam trong tuyển tập này một phần được giới hạn ở tính "miền Nam lục-tỉnh". Tìm hiểu và nêu lên những đặc-tính nhưng không so sánh và xếp loại theo nghĩa địa phương. Với biên khảo này, chúng tôi có một số nhận định như sau:
 
- Văn-học chữ quốc-ngữ đã khởi đầu từ Miền Nam Lục-tỉnh (Nam kỳ, Cochinchine), từ 1869 với Gia Định Báo - là tờ báo chữ Quốc-ngữ đầu tiên ở Việt-Nam, từ ngày 15-4-1865.
- Nền văn-học chữ quốc-ngữ này xuất hành từ báo chí: các truyện kể, truyện ngắn, thơ, vè, bút ký, nghị luận đã xuất hiện trên các báo thời đầu này trước khi được xuất bản và được gọi là tác phẩm văn học:
- Tác phẩm văn xuôi mang tính văn học đầu tiên được xuất bản là Chuyện Đời Xưa của Trương Vĩnh Ký năm 1866, 74 văn bản bằng chữ Quốc-ngữ, sau đó đến tác phẩm của Trương Minh Ký và Huình Tịnh Của;
- Tiểu-thuyết chữ Quốc-ngữ đầu tiên được xuất bản là truyện Thầy Lazaro Phiền của tác giả tiên phong Nguyễn Trọng Quản vào năm 1887;
- Văn bản kịch nói đầu tiên được xuất bản là Tuồng Joseph của Trương Minh Ký, vào năm 1887;
- Thể loại tự truyện xuất phát với Chơn Cáo Tự Sự (1910) của Michel Tinh.
  
Nhân đây cũng xin xác nhận chúng tôi không phân biệt Nam Bắc vì quan niệm muốn thông-cảm và giải quyết một số vấn nạn lịch-sử, sự hiểu biết tường tận là điểm khởi đầu thiết yếu. Văn-học là một phần quan trọng của văn-hóa và lịch sử một dân tộc và phê bình, nghiên cứu đặc tính địa lý được nhiều nhà phê bình văn học Âu Mỹ xem trọng. Cho nên khi nói đến một số nhà văn thơ – mà không là tất cả những vị đã nổi tiếng, chúng tôi làm công việc văn-học sử, mục-đích phân tích và nhận định, chớ không nhắm kỳ thị địa phương hay đề cao, hạ giá tác-giả nào cả! Tất cả các nhà văn thơ đều thuộc văn-học sử Việt-Nam.
 


Mặt khác, những ảnh-hưởng lên văn-học Việt-Nam nếu có cũng cần được nghiên cứu, ví dụ như nếu Anh quốc hay Tây-ban-nha, Bồ-đào-nha xâm chiếm, đô hộ miền Nam rồi cả nước thay vì thực dân Pháp, thì sinh hoạt văn-hóa và việc nghiên cứu văn-học đã khác chăng? Văn-học dân gian (folklore/oral literature) sẽ được chú tâm hơn? Và ảnh-hưởng trên văn-học bác học?
 
Những bài viết trong tập sách đánh dấu một quãng thời gian viết của chúng tôi. Một cố gắng chủ quan, rời rạc, về một số vấn đề của văn-học bầng chữ Quốc-ngữ thời đầu và miền Nam lục-tỉnh, không hẳn có tính cách hệ thống. Bài Miền Nam Khai Phóng là bài đầu tiên đánh dấu sự quan tâm và nghiên cứu của chúng tôi với quan niệm “Kiến thức cũng như nghề nghiệp chính thức và nghiệp dư, sau nhiều thập niên hoạt động, cho chúng tôi tâm niệm và ý chí, trong khả năng khiêm tốn và khả thể, đi tìm sự thực và ghi lại cho các thế hệ sau, với hy vọng rằng chỉ có thống nhất nhân tâm và địa lý khi nào những khúc mắc và vấn nạn lịch sử đã được nhìn nhận và giải tỏa”. Bài đã gây tiếng vang về vấn đề, từ khi được xuất hiện trong tuyển tập 1 Văn-Học Nghệ-Thuật Liên Mạng (1996). Một số bài trong tập đã được in trong các tuyển tập biên khảo và một số đã được phổ biến trên các tạp chí cũng như các trang liên-mạng internet. Chúng tôi giới hạn thời gian văn học từ năm 1865 đến 1954, tuy trong vài bài, vì mạch văn hoặc muốn đầy đủ, chúng tôi đi qua lằn ranh thời gian đó, hoặc lặp lại một số chi tiết, sự kiện.
 
Chúng tôi quyết định xuất-bản tuyển tập biên-khảo vào lúc này, dù chúng tôi vẫn muốn cập nhật và đặt lại một số vấn-đề, nguồn cơn. Trong thời gian biên soạn, tập nhận định và biên khảo này, đã được quí thân hữu và văn hữu góp ý và phê phán. Chúng tôi mong tiếp tục được quí độc giả chỉ giáo những sai lầm và thiếu sót cũng như sẵn sàng thảo luận về những quan điểm đưa ra trong tập sách. (NVK)
.
Sách gồm 20 tiểu luận và biên khảo mới hoặc đã được cập nhật:
- Văn-Học chữ quốc-ngữ thời đầu
- Miền Nam khai phóng
- Miền Nam đạo lý
- Văn-học yêu nước
- Tiếng Việt qua một số tác-phẩm chữ quốc-ngữ thời đầu
- Báo-chí từ thời bình minh văn-học chữ quốc-ngữ đến buổi qua phân 1954
- Về Nguyễn Đình Chiểu và lý-luận văn-học
- Trương Vĩnh Ký và các tác-phẩm văn xuôi tiền-phong
- Huình Tịnh Paulus Của
- Trương Minh Ký
- Nguyễn Trọng Quản, Hồ Biểu-Chánh và Ảnh hưởng Âu-Tây trong thể-loại tiểu-thuyết thời đầu
- Thể-loại Tự truyện với Chơn Cáo Tự Sự
- Lê Hoằng Mưu, nhà tiểu-thuyết tiền phong
- Nhìn lại sự-nghiệp hiện-đại hóa của Nguyễn Văn Vĩnh
- Nỗ lực hiện đại hóa tiểu-thuyết của Hồ Biểu-Chánh
- Ngôn-ngữ của tiểu-thuyết Hồ Biểu Chánh
- Nguyễn Thị Manh-Manh
- Hồ Văn Hảo và Thơ Mới hiện-thực
- Thi ca yêu nước của Vũ Anh Khanh
- Đôi nét về Văn-học Công Giáo Việt Nam ​
. ​
Mua sách, liên lạc NXB Nhân Ảnh: Ông Lê Hân
[email protected] - (408) 722-5626
.
Mua online qua Amazon bìa mềm $40:
https://www.amzn.com/1667100106 
.
bìa cứng $45:
https://www.amzn.com/1483499448 



Thực tế: kinh tế Mỹ đã mất trung bình 27.000 việc làm/tháng trong suốt 9 tháng tính đến tháng 3/2026 - Trong khi lạm phát giá thực phẩm sẽ chạm mốc 5% trong nửa đầu năm 2027, gần gấp đôi so với mức 1/2 đầu năm 2026, Trump vẫn đổ tội Biden
Bạn còn nhớ gì về những ngày thơ ấu, khi được mẹ dẫn vào ngôi chùa nơi đầu xóm để lễ Phật trong những ngày đầu năm? Bạn còn nhớ gì về tượng hai vị thần khổng lồ, một ông ngó mặt hiền lành và một ông có vẻ hung dữ, đang đứng hay bên cửa chính điện, như dường để hù dọa những đứa con nít như chúng ta đang đi lúp xúp bước theo mẹ? Và chúng ta đã vào chùa, lễ Phật, thắp hương, cúng dường trong khi chúng ta không hiểu gì về Đạo Phật, và rồi chúng ta nghe tụng kinh mà không hiểu bao nhiêu. Phải tới khi lớn lên kha khá, các cô các cậu như chúng ta mới nghe tới những chữ như Thiền tập, Chánh niệm, tỉnh thức... mà rất là sương khói mơ hồ, để rồi cho tới khi vào đại học, nơi chúng ta được đọc sách (và may mắn, vài bạn còn được học) một cách chính quy về Phật Giáo, một tôn giáo ngấm vào chúng ta như sương sớm, như mưa bụi.
• USPS Theo Lệnh Trump Sử Dụng Hệ Thống Có Thể Phá Hoại Bầu Cử Giữa Kỳ • Tối Cao Pháp Viện Mở Đường Cho Trump Tiếp Tục Xây Phòng Khiêu Vũ • Thượng Đỉnh Với Nga, Ấn Và Iran Cho Thấy Tập Cận Bình Đang Hưởng Lợi Từ Các Cuộc Chiến • Bộ Trưởng Lục Quân Hoa Kỳ Từ Chức • Đơn Xin Trợ Cấp Thất Nghiệp Tăng, Nhưng Sa Thải Vẫn Thấp • Lũ Ở Grand Canyon, 2 Người Chết, Cuộc Tìm Kiếm Vẫn Tiếp Tục • Bão Nhiệt Đới Edouard Có Thể Mạnh Thành Siêu Bão Cuồng Trước Khi Đổ Bộ • Trump Yêu Cầu TCPV Cho Phép Sa Thải Ngay Lập Tức 29 Quân Nhân Chuyển Giới • CDC Không Đưa 2 Ca Tử Vong Ở PA Và Dữ Liệu Bệnh Sởi Quốc Gia • Tấn Công Bằng Dao Tại Times Square, Một Người Chết, Một Bị Thương
- Họa sĩ Phượng Hồng (1949-2026) ra đi - Báo SCMN: Công an VN phong tỏa 1 cội cây, thú nhận là nơi 1 quan chức đụng xe chết người và được miễn tố. Nhà nước bịt miệng toàn dân. Giới trẻ VN nổi giận vì bất công, vì dân quá nghèo và quan quá giàu. - Nhật Bản: bố ráp hộp đêm người Việt phê thuốc, bắt 9 người. - GIỜ CHÓT: Cách góp tiền giúp Tram Nguyen ở https://www.tramforcongress.com/. Ngày mai là bầu cử sơ bộ ở Massachusetts, nếu bạn ở khu vực 6, xin bầu cho ứng cử viên Tram Nguyen vào đề cử Dân Chủ Hạ Viện Hoa Kỳ. - TNS Warren: 6 đại công ty được ưu đãi thuế 83 tỷ USD trong năm 2025, trong khi dân Mỹ thê thảm vì giá thực phẩm và y tế tăng.
VN thặng dư thương mại lớn nhất đối với Mỹ: 114 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm 2026, vì nhiều công ty quốc tế dọnt ừ TQ sang VN - Massachusetts: bầu sơ bộ vào ngày mốt, Thứ Ba 1/9/2026, cử tri Dân Chủ hãy bầu cho Tram Nguyen (con H.O., chống MAGA) vào đề cử tranh chức Dân Biểu liên bang. Lancaster rút lui, kêu gọi dồn phiếu cho Tram Nguyen. - GS Zimmerman: Mỹ nên khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự; nếu Mỹ cưỡng bách quân dịch, sinh viên sẽ biểu tình khi Trump gây chiến vô lý ở Iran, và sẽ chống Mỹ giúp thảm sát Palestine vì sợ bị Trump bắt lính đi Trung Đông. - Cuba đổi mới, mời kiều bào: hãng tư trực tiếp giao thương với quốc tế không cần qua nhà nước, hãng ngoại vào Cuba tuyển dụng không cần qua nhà nước, ngoại kiểu có nhiều quyền hơn trong xây dựng bất động sản. Mỹ: cốt tủy là cần Cuba sửa Hiến pháp. - Báo Washington Times: Iran mất 300 tỷ USD vì Mỹ siết kinh tế.// Tướng Iran: Hải quân Iran vẫn đang hoạt động mạnh mẽ // Đời sống dân Iran thê thảm. - Iran và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thành l
TQ biến dầu mỏ từ điểm yếu thành vũ khí, tích trữ dầu từ 2014 trong khi tăng điện gió, điện mặt trời - Từ năm 2022 đến năm 2025, TQ nhập cảng dầu thô từ Nga tăng 26% và nhập từ Iran tăng hơn gấp 2, bây giờ dư để chiến tranh - Kéo dài cuộc chiến Iran sẽ làm tăng giá dầu, làm hại kinh tế Mỹ, Iran, TQ và toàn cầu
Tác phẩm mới ấn hành của nhà văn Ngọc Ánh, và sẽ có buổi ra mắt sách vào ba tuần lễ nữa, là tập hồi ký song ngữ “Con Dế Mèn Của Mẹ” (The Criket of Mom). Tập sách này có tiểu đề là “Câu chuyện của VyDan, tù nhân một tuổi” (The story of Vydan, a one-year old prisoner.” Đây không phải là một hồi ký rất khác lạ, không thường gặp. Đây là lời người mẹ viết xuống những lời thương con rất giản dị, chân thật, và một giọng kể như đang thì thầm từ ký ức.
Những vụ cháy có thể nhanh chóng đe dọa các cộng đồng, gây áp lực lên nguồn lực địa phương, đòi hỏi có hành động nhanh chóng, phối hợp chặt chẽ. Cần chuẩn bị sẵn sàng trước khi cháy rừng bùng phát. California ngày càng chú trọng đầu tư nguồn lực không chỉ vào công tác chữa cháy, mà còn vào việc ngăn ngừa cháy rừng từ sớm.
- Trump: Mỹ đạt thỏa thuận với Venezuela về 65 tỷ thùng dầu. - Phi trường Nashville có thể mang tên Dolly Parton. - Thẩm phán bác bỏ lời thú tội của nghi phạm chủ mưu vụ 11/9. - ICE bắt giữ nhà bình luận cánh hữu Milo Yiannopoulos, xếp ông vào diện “di dân bất hợp pháp”. - Chiến sự Trung Đông: Iran kiên định chống trừng phạt Mỹ khi cuộc chiến bước sang tháng thứ 7. - Áo: trang sức cổ nạm 673 viên kim cương bị cướp giữa ban ngày. - Na Uy: Haakon kế vị vua cha Harald V. - Lũ quét Tây Tạng, Nepal: Hình ảnh thảm họa bị hạn chế tại Trung Quốc. - Cụ bà 97 tuổi được cứu sống sau lũ ở Nepal. - Hà Nội phạt người đăng văn bản giả về vụ nữ sinh tử vong vì tai nạn giao thông
Từ dạo bỏ Huế ra đi, vào một buổi chớm thu, dưới bầu trời mây xám giăng phủ khắp sân bay Phú Bài, Huế trong tôi chỉ còn là hình ảnh của một người yêu với dáng phong trần ra đi trong một chiều lộng gió, khuất dần dưới làn mưa bụi chập chùng, để lại những hụt hẩng chơi vơi, những nhớ thương quay quắt.
• Trump Tự Xếp Mình Là Tổng Thống Vĩ Đại Nhất Nước Mỹ. Giới Sử Học Xếp Ông Hạng Chót. • Trump Nói Chiến Tranh Iran Chỉ Kéo Dài “4-5 Tuần.” Sáu Tháng Sau, Người Mỹ Trả Giá Từ Chợ Đến Cây Xăng. • 31% Cử Tri Gen Z Từng Bầu Trump Nay Hối Tiếc; 93% Giới Trẻ Dự Tính Đi Bầu Giữa Nhiệm Kỳ. • Đại Bồi Thẩm Đoàn: $10 Triệu Tiền Thuế Bị Chuyển Qua Quỹ Gắn Với Vợ DeSantis Để Làm Chính Trị. • FDA Chấp Thuận Thuốc Chủng Ngừa Covid Mới, Sắp Có Tại Các Nhà Thuốc. • Trump Ký Lệnh Đổi Hồ Ontario Thành “Hồ America.” Canada Không Cần Theo. • Tòa Phán Ngũ Giác Đài Trừng Phạt Anthropic Là “Bất Hợp Pháp, Vô Căn Cứ.” • Texas Tạm Ngưng Ghi Danh Hơn 1.2 Triệu Cử Tri Trước Ngày Bầu Cử. • Thẩm Phán Liên Bang Lại Chặn Bưu Điện Siết Phiếu Bầu Qua Thư. • Cựu Tư Lệnh Biên Phòng Của Trump Nói Chính Quyền Trump Muốn Ông Chết. Bạch Ốc Chối.
Chiến dịch ‘ABCs for School Zone Safety’ – Các quy tắc an toàn căn bản cho khu vực trường học – nhấn mạnh những quy tắc lái xe giúp bảo vệ trẻ em khi lái xe hàng ngày. Hãy nhớ luôn chú ý quan sát người đi xe đạp và trẻ em băng qua đường, luôn nhường đường cho các em băng qua đường. (ABC: Alert for Bicyclists and Children crossing)
Tối Thứ Bảy 22-8-2026 tại rạp hát Louis B. Mayer của Đại học Santa Clara University, kế cận thành phố San Jose California, 500 khán giả ngồi kín, yên lặng thưởng thức chương trình nhạc giao hưởng kỷ niệm 70 năm Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn và cũng kỷ niệm 30 Năm Dàn Nhạc Thính Phòng Sài Gòn ở Thung Lũng Hoa Vàng San Jose. Dàn nhạc giao hưởng thính phòng Sài Gòn gồm những cựu học viên môn vĩ cầm, dương cầm, Tây ban cầm, kèn, sáo... của trường nhạc Sài Gòn năm xưa lưu lạc tới tận Mỹ Quốc và một vài nhạc sĩ Hoa Kỳ.
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã chính thức áp dụng lâu dài chương trình ký quỹ chiếu khán (Visa Bond Program). Theo chương trình này, người xin chiếu khán B1 và B2 đến từ 50 quốc gia, chủ yếu là ở châu Phi, sẽ phải nộp khoản tiền ký quỹ lên đến 20,000 Mỹ kim.
Nợ công của Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD lần đầu tiên trong tuần qua — cao hơn gấp đôi so với một thập kỷ trước. Cột mốc này đến chỉ vài tháng sau khi chính phủ công bố hồi tháng 3 rằng tổng nợ công đã chạm mốc 39.000 tỷ USD, nghĩa là con số này đã tăng thêm 1.000 tỷ USD trong chưa đầy nửa năm. Trước đó, vào tháng 10, nợ công ở mức 38.000 tỷ USD. Nước Mỹ cũng đạt mốc 40.000 tỷ USD sớm hơn dự báo: năm 2023, Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) từng dự đoán phải đến năm 2028 nợ công mới chạm mức này.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.