Lâu lắm rồi, người Mỹ cũng như người Việt, không ai muốn nghe lại những chuyện buồn về cuộc chiến đã lùi xa hơn 45 năm về trước. Chiến Tranh Việt Nam, ‘Vietnam War’, với người Việt và người Mỹ, từ ấy nghe thật ám ảnh, khơi dậy một quá khứ sai lầm, những trang sử đẫm máu của hai dân tộc Việt Mỹ. Ai cũng muốn quên đi quá khứ đau thương đó. Nhưng, thường tình con người khó quên được những kỷ niệm làm cho ta đau buồn. Trái lại nó thường xuyên làm cho ta trăn trở, thường xuyên réo gọi ta, lúc ầm ỉ, lúc bùng phát có lúc nguôi đi rồi lại cháy lên, như hỏa châu làm hực sáng một góc trời quá khứ. Cũng vì nỗi ám ảnh đó của hai dân tộc, cho nên thỉnh thoảng chúng ta lại tìm thấy trên mạng của các bloggers Việt, Mỹ, họ nhắc lại những mẩu chuyện ngắn buồn liên quan đến Chiến tranh ViệtNam-VietNam War- Một người bạn vừa chuyển tải đến tôi một chuyện cực ngắn anh tìm thấy trên mạng của Blogger Mỹ. Theo anh ấy nghĩ, truyện ấy thuộc loại Chuyện Buồn Thời Chiến Tranh-Emotional Stories-từ một tác giả không tên.
Tôi xin mạn phép, phóng dịch truyện ngắn đó để cống hiến bạn đọc. Sở dĩ tôi làm việc này là vì tôi nhớ lại câu nói thời danh của TNS Barack Obama trong bài diễn từ-Keynotes Speech- ông đọc tại Đại Hội Đảng Dân Chủ tại Fleet Center-Boston ngày 27-7-2004:
“…in a dangerous world, war must be an option sometimes but it should be never the first option- trong một thế giới đầy bất trắc, chiến tranh đôi khi cũng là một cách lựa chọn để giải quyết, nhưng chiến tranh không bao giờ được coi như cách lựa chọn tốt nhất ưu tiên hàng đầu…”. Và sau đó ông tiếp tục lên án chiến tranh. Chiến tranh chỉ gây ra tang tóc, đổ nát, nghèo đói, lạc hậu. Chiến tranh gây thêm hận thù và ngộ nhận. Trong chiến tranh không có kẻ chiến thắng. Tất cả đều là nạn nhân của chiến tranh.
Nếu quí vị đọc bài viết thấy có gì khó hiểu, vụng về trong phần diễn đạt tư tưởng, thì mong quí vị hiểu cho đấy là lỗi của người dịch chứ không phải lỗi của tác giả.
Và chuyện được phóng dịch như sau:
Chuyện kể về một chiến binh Mỹ chiến đấu tại Việt Nam, và cuối cùng anh cũng đã trở về với nước Mỹ. Từ San Francisco, anh gọi bố mẹ:
- Thưa ba mẹ, con đang trên đường trở về nhà. Con xin ba mẹ cho con được phép mang một người bạn về nhà với con.
Và anh nghe bên kia đầu dây, ba mẹ anh trả lời:
- Như vậy thì quí hóa quá, ba mẹ cũng rất sung sướng được gặp người bạn của con.
- Nhưng, thưa ba mẹ, người bạn con bị thương khá nặng trên chiến trận, anh đạp phải bãi mìn, anh mất một cánh tay và một cẳng chân. Người bạn con không nơi nương tựa vì thế con muốn anh ấy về sống chung với gia đình mình.
- Con, ba mẹ thật hối tiếc khi biết chuyện như vậy. Có thể chúng ta sẽ tìm giúp cho anh bạn con một nơi nào đó cho anh ấy sống sau này.
- Không, thưa ba mẹ, con muốn anh ấy về sống chung với gia đình mình.
- Này con! Cha anh trả lời, con có hiểu những gì con đang đòi hỏi ba mẹ. Thật là một gánh nặng cho ba mẹ khi để một người tàn phế như vậy sống chung trong gia đình. Chúng ta có cuộc sống riêng để sống, chúng ta không thể nào để một người tàn phế như vậy sống chung, cuộc sống của chúng ta sẽ bị phiền nhiễu. Ba nghĩ con nên về nhà một mình và hãy quên người bạn ấy đi. Anh ta sẽ tự tìm được nơi để sống.
Nghe đến đây, người chiến binh gác điện thoại. Sau đó, ba mẹ anh không hay biết tin tức gì về anh nữa.
Tuy vậy, sau đó mươi hôm, ba mẹ anh nhận được điện thoại gọi từ sở cảnh sát San Francisco báo cho ông bà hay là người chiến binh, con trai của ông bà đã chết vì rơi từ một cao ốc mà theo cảnh sát họ tin là người con trai của ông bà đã nhảy lầu tự vận.
Vô cùng đau đớn trước hung tin như vậy, ba mẹ người chiến binh liền bay sang San Francisco và họ được đưa đến nhà xác để nhìn xác con mình. Đúng là xác của người chiến binh, con trai của họ. Nhưng hỡi ôi, ba mẹ người chiến binh vừa biết được sự thật mà bấy lâu nay ông bà không ngờ là người con trai của ông bà chỉ còn có một cánh tay và một cẳng chân…/.
Đào Như
phóng dịch
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình