Phóng sự ngày Tết
Các chuyên viên địa ốc Ana Real Estate: Christina Kim Lê, Hương Đỗ, Thu Anh Cahill,
và Kiều Mỹ Duyên đi thăm các chùa. (Kiều Mỹ Duyên chụp tại chùa Quan Âm).
Một phái đoàn nhỏ đi thăm các chùa ngày 30 Tết là Christina Kim Lê, Thu Anh, Hương Đỗ và Kiều Mỹ Duyên. Lòng rộn rã, reo vui, vui như vui ngày Tết, vui như đại hội. Christina có tài lái xe nhanh, an toàn, trong xe các cô nói chuyện như pháo nổ. Người nào cũng mặc áo dài, màu sắc tươi vui. Chùa đầu tiên chúng tôi đến thăm là chùa Giác Lý, thành phố Garden Grove của cố Hòa Thượng Thích Giác Sỹ vừa viên tịch không bao lâu. Hoa lá rực rỡ chào mừng quan khách đến thăm chùa. Sư cô ân cần niềm nở với tất cả mọi người. Sau chùa đất rộng hoa nở rực rỡ, trong chánh điện hoa tươi rực rỡ, bàn thờ cố Hòa Thượng Thích Giác Sỹ với hình của thầy rất tươi, đâu ai nghĩ thầy đã viên tịch. Lúc còn sinh tiền, Hòa Thượng rất hiền lành, không bao giờ nói tiếng lớn với bất cứ người nào. Lúc còn ở chùa nhỏ đường Harzard và Magnolia, thầy ân cần niềm nở với tất cả mọi Phật tử. Khi thầy cần các nhà truyền thông thông tin dùm ngày lễ Phật Đản, Vu Lan, ngày Tết, thầy tận tay mang thông báo đến tận văn phòng của đài truyền hình, đài phát thanh chứ không bao giờ nhờ đệ tử đem thế cho thầy.
Chùa Giác Lý, thành phố Garden Grove.
Thầy đã viên tịch, hình như không khí ở chùa buồn buồn, hay là Phật tử buồn, chúng tôi không hiểu được. Hoa vẫn tươi, chánh điện vẫn sạch sẽ, trái cây để trên bàn thờ cúng Phật vẫn tươi, nhưng thầy trụ trì vắng bóng. Đến chùa Giác Lý lễ xong, chúng tôi giã từ sư cô, sư cô mời chúng tôi trở lại ngày mùng 1 Tết.
Rời chùa Giác Lý, chúng tôi đến chùa Quan Âm ở đường Chapman, thành phố Garden Grove. Chùa lớn, nhiều chỗ đậu xe. Thầy Thích Phước Hội quê ở Bắc Ninh, chắc đồng hương đã từng nghe Quan Họ Bắc Ninh, ai đến Bắc Ninh không biết lối về vì bài Quan Họ Bắc Ninh này:
Người ơi, người ở, đừng về.
Người ơi, người ở, người ở đừng về.
Người về, em vẫn (í i i ì)
Có mấy khóc (i) thầm
Đôi (í a) bên là bên song như vạt áo
Mà này cũng có (a) ướt đầm
Ướt đầm như mưa
Người ơi, người ở đừng về.
Tôi đã từng đến Bắc Ninh năm 2005 thăm giám mục Nguyễn Quang Tuyên, giáo phận Bắc Ninh. Trong lúc ăn cơm mà nghe các cô thiểu số ca bài Quan Họ, tôi cũng không muốn về. Âm thanh ảo não, mời mọc làm cho tôi nhớ mãi cho đến bây giờ.
Kiều Mỹ Duyên phỏng vấn Thượng Tọa Thích Phước Hội.
Thượng Tọa Thích Phước Hội năm nay 90 tuổi, nhưng sức khỏe tốt, trí nhớ tốt. Thầy nhắc đến những người bạn cũ trong Liên 5 Công Binh Kiến Tạo.Thượng Tọa Thích Phước Hội trước đây là trung úy của Liên 5 Công Binh Kiến Tạo ở Hóc Môn. Sau khi ra tù, thầy đi tu và định cư ở Hoa Kỳ theo diện H.O năm 1996. Bây giờ, những người bạn cũ người còn, người mất. Quan niệm sống của thầy là an nhiên tự tại. Thầy nói quận Hóc Môn nhiều người tài lắm như tướng Lê Văn Hưng cũng là người Hóc Môn. Thầy nhắc đến nhiều người đã ra đi không bao giờ trở lại. Thượng Tọa đã từng ở nhiều chùa: Pháp Hoa ở El Monte, Vĩnh Nghiêm, Lạc Việt, Tổ Đình Khánh An, Bảo Quang ở Texas và sau này thầy về chùa Quan Âm, Garden Grove.
Chùa Quan Âm có nhiều hoa tươi khắp nơi, chỗ nào cũng thấy hoa. Hoa trong chánh điện, hai bên lối đi, hoa ở nhà bếp, hoa trên lối đi vào phòng ăn. Nói chung chỗ nào cũng có hoa, hoa trước chùa, hoa sau chùa, hoa nở đúng mùa dù trời lạnh vào mùa Đông. Phật tử nào thích hoa vào chùa chụp hình, nhưng phải mặc áo dài mới có vẻ Tết. Tết ở quê nhà hay Tết ở quê người đều phải có hoa. Thượng Tọa Thích Phước Hội ân cần mời các đệ tử dùng cơm trưa. Cửa chùa mở rộng bất cứ lúc nào ai đến cũng được mời cơm.
Chùa Khánh Hỷ, thành phố Garden Grove.
Chùa Khánh Hỷ trụ trì là Thượng Tọa Thích Pháp Tánh. Chùa Khánh Hỷ ở đường Orangewood, thành phố Garden Grove lúc nào cũng đông Phật tử thập phương tìm tới, vì chùa có nhiều sinh hoạt Phật sự như các lớp học, lớp thiền. Thầy Pháp Tánh đang xây chùa Từ Ân để làm nơi tu học cho Phật tử, thành phố Wildoma, Riverside. Thầy tổ chức tiệc chay gây quỹ ngày 27 tháng 3 năm 2022, với nhiều các ca sĩ nổi tiếng như Nguyễn Hồng Nhung, MC Hoài Tâm.
Tôi hỏi: "Thầy mơ ước gì cho năm mới?"
Thầy Thích Pháp Tánh trả lời: "Covid đe dọa sinh hoạt và đời sống của con người, mong sinh hoạt trở lại bình thường. Mọi người qua đại dịch mới thấy đời sống có giá trị hơn, cố gắng làm việc tốt, thương nhau hơn."
Thầy Pháp Tánh mong hoàn tất chùa Từ Ân để mở những khóa tu học.
Chùa Dược Sư, thành phố Garden Grove rộng, sạch sẽ, chánh điện tràn ngập hoa tươi. Chùa Dược Sư nổi tiếng vì thức ăn chay rất ngon. Phật tử về chùa sau khi lễ Phật, ai cũng quan tâm đến thức ăn chay của chùa. Đây là ngôi chùa nữ lớn nhất của miền Nam California. Các nữ Phật tử chịu khó làm thức ăn chay cho chùa. Chùa phát triển rất nhanh, mới ngày nào còn là rừng cam, bây giờ là ngôi chùa nguy nga tráng lệ. Sư bà trụ trì Thích Nữ Như Hòa và các ni sư, ni cô là những tu sĩ rất chịu khó làm việc Phật sự.
Chùa Dược Sư, thành phố Garden Grove.
Tu viện Sùng Nghiêm do các sư cô tu thiền, tu sĩ Thích Nữ Chân Thiền, Thích Nữ Chân Diệu. Chùa có ấn tống nhiều sách thiền và CD. Hoa mai, hoa đào rực rỡ ở chánh điện, CD và sách để đầy trên bàn, thiền viện Sùng Nghiêm có nhiều sách Phật phát miễn phí, nhưng Phật tử vào cúng đường tùy hỷ. Mặc dù tiền in giấy và nhân công bây giờ rất đắt. Các sư cô ân cần niềm nở với tất cả mọi người đến chùa, không phân biệt tôn giáo, sắc tộc. Các sư cô của Thiền Viện Sùng Nghiêm tiếp khách rất ân cần niềm nở. Chùa không có chỗ đậu xe, có nhiều Phật tử phải đậu xe thật xa để đi bộ tới chùa, nhưng họ rất vui vẻ vì được sự tiếp đón ân cần của các sư cô bù lại sự đi bộ một đoạn đường khá dài. Phật tử từ xa đến đây như như Los Angeles, San Diego, nấu thức ăn đem đến. Họ rất vui vì làm được những gì mình thích làm. Khi chúng tôi đến, một Phật tử đang cắm hoa, một Phật tử đang trông coi gian hàng đầy đủ quà lưu niệm, sách kinh, thiền, nhạc nhiều lắm. Cách tiếp khách vui vẻ của các sư cô làm cho nhiều người ấm lòng.
Tu viện Sùng Nghiêm, thành phố Garden Grove.
Đêm Giao Thừa các chùa có ca sĩ hát, có âm nhạc, có trực tiếp truyền hình thì đồng bào đến đông lắm như chùa Điều Ngự thì có đài truyền hình 57.19 ở thành phố Westminster, và chùa Huệ Quang có đài truyền hình 57. 3, đồng hương đến nhiều lắm. Lễ phật, nghe thuyết pháp, nghe nhạc, gặp gỡ các ca sĩ, tiếng đàn, tiếng hát thu hút đồng hương.
Chùa Bảo Quang thầy trụ trì đã viên tịch nhưng Phật tử vẫn đến lễ Phật, viếng thăm chùa vì nhiều Phật tử có ông bà cha mẹ đã qua đời để thờ trong chùa, nên ngày 30 Tết về chùa lễ Phật và thăm viếng người thân của mình.
Ngày mùng 1 Tết, chúng tôi đi thăm chùa Huệ Nghiêm, vị trụ trì là Hòa Thượng Thích Minh Trí, ở đường West, thành phố Garden Grove. Đó là một ngôi nhà nhỏ đất rộng, nhiều tượng Phật. Thầy Minh Trí đi tu hồi nhỏ. Thầy chống gậy ra sân tiếp khách, hoa rực rỡ trong chánh điện. Thầy mời chúng tôi dùng cơm trưa, chùa lúc nào cũng có thức ăn để sẵn để mời khách ăn, nếu khách thập phương thích ăn chay.
Sư cô ân cần mời khách, ăn xong cho thức ăn đem về, giống như ở Việt Nam. Chúng tôi vô cùng cảm động vì sự chăm sóc của sư cô và thầy trụ trì.
Chúng tôi còn nhớ lâu lắm rồi khi thầy còn khỏe mạnh, một hôm chúng tôi thăm bệnh nhân ở nhà thương, một bệnh nhân quen với chúng tôi, vị đồng hương này có 2 vườn lan, hễ chậu lan nào đẹp nhất thì đến bán cho chúng tôi. Tôi hỏi vị đồng hương này: "Em có muốn tôi rước thầy đến để tụng niệm cho em mau hết bệnh không?"
Bệnh nhân gật đầu, ánh mắt chớp chớp có vẻ cảm động.
Thế rồi tôi thỉnh cầu thầy Minh Trí tụng niệm, cầu an cho Long, chủ vườn lan. Thầy vào nhà thương với một thầy trẻ. Hai thầy tụng niệm, bệnh nhân nằm im lặng nghe kinh kệ. Tôi biết anh ruột và chị dâu cho mượn tiền để làm vườn lan thứ 2, tiền nợ chưa trả hết. Người bệnh thì sắp ra đi, tôi nói với chị dâu của Long:
"Em nên nói với Long, em và ông xã cho mượn thì cho luôn không đòi lại. Sau này 2 vườn lan để cho mẹ của Long hay để cho anh chị em cũng thế."
Chị dâu của Long rất biết điều gì nên hay không, sau đó anh chị của Long nói trong giờ hấp hối của em mình rằng nói cho luôn không đòi nữa. Người bệnh ra đi một cách êm ả, nhờ thầy Minh Trí tụng niệm và nhờ anh chị của Long bỏ món nợ đó.
Có một lần, tôi đến chùa Huệ Nghiêm để phỏng vấn Đại Lão Hòa Thượng Thích Tâm Châu. Đang trong lúc phỏng vấn thì có một phái đoàn Phật tử từ chùa Hương Tích đến thăm. Vừa bước vào cửa thì họ quỳ ngay trước mặt Hòa Thượng mà lạy. Tôi vội vàng tránh ra chưa kịp tắt máy thu âm.
Chùa Huệ Nghiêm là ngôi chùa nhỏ ở thành phố Garden Grove nhưng rất ấm cúng vì Phật tử đến tấp nập, có sinh khí. Xin thầy trụ trì sức khỏe dồi dào để lo Phật sự.
Niềm tin tôn giáo càng ngày càng mạnh mẽ. Ở tất cả các nẻo đường đều có chùa, chùa nhỏ, chùa lớn vẫn có Phật tử đến thăm viếng. Càng ngày chùa được thành lập nhiều hơn. Các con đường có nhiều chùa như đường Westminter, Harzard, Trask, First, Magnolia, Chestnut, Newhope, v.v.
Mong những cơ sở tôn giáo được thành lập càng ngày càng nhiều, và mong nhà tù càng ngày càng đóng cửa, vì nếu không còn tội nhân thì nhà tù đâu cần thiết nữa.
Tôi thích nhất khi chúng tôi thăm viếng Costa Rica, một quốc gia nhỏ bé chỉ có 4 triệu dân, bằng Orange County. Quốc gia này không có cảnh sát, cũng không có một nhà tù nào mà cứ mỗi đoạn đường đều có cây thánh giá và có nhà thờ.
Đêm nay đồng hương Phật tử ở chùa nhiều hơn ở nhà. Chúc đồng hương có một mùa Xuân tràn đầy sức khỏe, vui vẻ, hạnh phúc với người thân yêu. Lạc quan, yêu đời, yêu người mà sống.
-- Kiều Mỹ Duyên
(Orange County, 1/2/2022)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình