Hướng dương: Quốc hoa của Ukraine.
Đúng vào ngày quân Nga bắt đầu xâm lăng Ukraine, Yaryna Arieva và Svyatoslav Fursin làm đám cưới chớp nhoáng. Lẽ ra đám cưới của họ sẽ được tổ chức vào tháng Năm. Nhưng trước hoàn cảnh đất nước lâm nguy, họ đã đổi ý. Vài giờ sau lễ cưới, chú rể Fursin gia nhập đoàn quân kháng chiến Ukraine. Cô dâu Arieva mong đợi được gieo hạt hướng dương trong những ngày đầu xuân này – hướng dương, quốc hoa của Ukraine. Cô quả quyết:
“Tôi sẽ làm việc và đợi chồng về. Chúng tôi sẽ chiến thắng. Chúng tôi muốn tự do.”
Còn Fursin, anh nói:
“Mọi người đều muốn sống trong tự do. Tôi muốn mọi người, kể cả nhân dân Nga, hiểu rằng chúng tôi chiến đấu cho tự do của thế giới này.”
Ngôi sao quần vợt người Ukraine, Sergiy Stakhovsky, trong lúc đang đi du lịch cùng gia đình ở Dubai, thì nghe tin quân đội Nga xâm lược quê hương anh. Sergiy đã có một quyết định khó khăn khi để vợ và ba đứa con nhỏ tại nhà của họ ở Hungary và trở về Ukraine để cùng chiến đấu. Anh trở thành thành viên của quân đội dự bị có nhiệm vụ bảo vệ thủ đô Kiev của Ukraine.
Stakhovsky nói: “Tôi sinh ra ở đây, ông bà tôi được chôn cất ở đây, và tôi muốn có một lịch sử để kể cho các con tôi nghe. Không ai ở đây mong Nga “giải phóng” họ. Chúng tôi có tự do và dân chủ, nhưng Nga muốn mang đến sự tuyệt vọng và nghèo đói.”
Không phải chỉ có những người trưởng thành khỏe mạnh đứng lên bảo vệ đất nước, mà trong lực lượng chiến đấu còn có những thiếu niên, những phụ nữ, và cả những người già. Họ là những người chưa bao giờ cầm vũ khí, thế mà trong phút chốc họ trở thành những chiến binh biết sử dụng súng, biết chế tạo bom. Họ đứng xếp hàng dài trong giá lạnh để nhận vũ khí. Một người phụ nữ lớn tuổi bày tỏ:
“Tôi không biết bắn súng, nhưng tôi có thể giúp việc, như dọn dẹp vệ sinh…”
Cả đời họ chưa hề muốn giết một ai. Nhưng giờ đây, họ nói rằng họ sẵn sàng giết giặc.
Một em bé gái 6 tuổi được đưa tới bệnh viện ở Mariupol. Gia đình em đang ở trong một siêu thị khi quân Nga pháo kích. Các bác sĩ cố gắng cứu chữa nhưng em không qua khỏi. Cha mẹ em khóc gào. Một bác sĩ, người đã tận lực bơm dưỡng khí cho em, nhìn vào ống kính của một phóng viên AP và nói: “Hãy cho Putin thấy, đôi mắt của em bé này và của những bác sĩ đang khóc.”
Còn nhiều, nhiều nữa… Và đó là bức tranh của một đất nước hiền hòa bỗng chốc biến thành chiến trường.
Đất nước Ukraine đau khổ nhưng may mắn. May mắn vì họ có một nhà lãnh đạo tuyệt vời, vị Tổng thống trẻ tuổi Volodymyr Zelenskyy! Tôi đang gõ tên ông thật cẩn thận, kẻo sai chính tả! Tên của ông là lời hiệu triệu không những cho người dân Ukraine, mà là cho toàn thế giới, cho những người đang được sống trong tự do và quyết bảo vệ tự do, và nhất là cho những người đang sống trong các chế độ độc tài, đang rất khao khát tự do.
Đất nước Việt Nam thân yêu của chúng tôi cũng đã từng hãnh diện có những nhà lãnh đạo can trường. Tuổi học trò của chúng tôi từng say mê những bài Việt Sử, từng ngưỡng mộ Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Nguyễn Thái Học… Và trong những ngày cuối cùng của nền dân chủ non trẻ nhưng quý giá của chúng tôi, chúng tôi có những bậc anh hùng sẵn sàng hy sinh để bảo vệ quê hương.
Có lần được nghe bản Quốc thiều Việt Nam Cộng Hòa do một dàn nhạc giao hưởng Ukraine trình tấu, tôi xúc động rơi nước mắt. Qua lời giới thiệu của Nhạc sư Lê Văn Khoa, người nghe được biết National Presidential Orchestra of Ukraine, gồm những nhạc sĩ lỗi lạc, trình bày bản Quốc thiều VNCH do chính Nhạc sư Lê Văn Khoa soạn hòa âm phối khí, nghe sao mà quen thuộc như đã từng nghe trong sân trường mỗi buổi chào cờ khi mình còn có nền độc lập, dân chủ trên đất nước của mình. Lạ lùng thay! Lòng yêu mến của tôi dành cho chữ Ukraine tự nhiên cũng hóa đậm đà! Có phải vì đất nước Ukraine cũng đã từng bị sống trong chế độ cộng sản, bị áp bức, bị đè nén, và rồi họ đã thoát ra được, cho nên họ yêu sự tự do và quyết bảo vệ nó?
Tổng thống Nga Putin đã đánh giá sai về Ukraine, dù đem quân đội hùng hậu, khí giới tối tân để cày nát đất nước Ukraine, nhưng không bao giờ giết được lòng yêu nước của người dân Ukraine. Chiến tranh do Putin mang đến, không chỉ nhắm vào các cơ sở quân sự, mà còn nhắm cả vào khu dân cư, trường học, siêu thị, chợ, bệnh viện… Đó là cuộc chiến hủy diệt, là tội ác chống nhân loại! Nhưng, tôi tin:
Vinh quang và tự do của Ukraine không bao giờ mất,
Số phận sẽ vẫn mỉm cười với chúng ta, những người Ukraine
Kẻ thù của chúng ta rồi sẽ chết, như sương sớm phải tan dưới ánh mặt trời;
Hỡi anh em, chúng ta sẽ sống hạnh phúc trên mảnh đất của chúng ta…”
(Trích lời bài Quốc ca Ukraine).
Giữa những ngày Ukraine oằn mình trong bom đạn, tôi dâng lời cầu nguyện hiệp thông cùng mọi người yêu tự do, mong cho chiến tranh chấm dứt, trả lại sự yên bình cho người dân Ukraine. Và trên thế giới này, cái thiện sẽ thắng cái ác.
– Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh
(4/3/2022)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình