Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4308)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Buổi ra mắt sách "Mai Áo Dài" không tổ chức ở khu hội chợ Tết ở Phước Lộc Thọ. Không pháo, không múa lân, không thức ăn, nhưng vẫn thu hút hàng trăm người đến dự...
Tổng thống Nam Hàn Yoon Suk-yeol đã bị các công tố viên truy tố hôm Chủ Nhật về tội nổi loạn sau khi ông áp đặt thiết quân luật trong thời gian ngắn vào đầu tháng 12 năm 2024. Ông là tổng thống Nam Hàn đầu tiên bị truy tố trong khi bị bắt, theo hãng thông tấn Yonhap đưa tin.
- Putin hài lòng, VN nhức nhối: Mỹ ngưng viện trợ toàn cầu trong 90 ngày, chỉ miễn trừ viện trợ cho Israel và Ai Cập. - Mỹ viện trợ VN về phi quân sự: trong năm 2024 tổng cộng 25 triệu đô và hứa giúp VN năm 2025 tới 30 triệu đô. Không công bố số liệu nhưng về viện trợ quân sự, Mỹ giúp VN an ninh hàng hải, chuyển giao và tân trang các tàu tuần tra biển
Phố Hoa bắt đầu từ 7AM đến 11PM trong hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật, 25 – 26 Tháng Giêng, 2025. Nhiều sinh hoạt sống động, như: • Trang trí hoa truyền thống tái hiện cảnh sắc quê hương. • Các hoạt động biểu diễn như múa lân, nhạc Acoustic, nhảy bao bố, chơi lô tô, cuộc thi áo dài. • Cuộc thi Áo Dài dành cho nam, nữ và trẻ em, và nhiều hoạt động khác. Đặc biệt, năm nay có một Ông Đồ từ Việt Nam qua viết thư pháp phục vụ tại chỗ cho người du Xuân. Đó là Thượng Tọa Thích Nhuận Tâm, trụ trì Chùa Lá Gò Vấp
- Bất kể Trump ra lệnh hạ giá, trứng gà vẫn tăng giá tới kỷ lục mọi thời đại. - Bất kể Trump và MAGA nổi giận, Giám mục Budde nói không xin lỗi, và kinh ngạc vì sao họ từ chối lời Chúa dạy. Fox News kinh ngạc vì sao Trump chưa mắng Giám mục là bà già xấu xí
Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Miền Nam California (THSV) xin trân trọng thông báo về Hội Tết Sinh Viên lần thứ 43, năm 2025, với chủ đề “Mùa Xuân Hoài Niệm” để tôn vinh những nỗ lực của cộng đồng Việt Nam trong việc xây dựng một mái ấm xa xứ tại Sài Gòn Nhỏ của Quận Cam, CA. Hội Tết Sinh Viên vui mừng chào đón hơn 50,000 khách đến tham dự để đón chào năm mới, năm Ất Tỵ, và nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Tháng Tư Đen, hay còn gọi là ngày Sài Gòn thất thủ. Hội Tết Sinh Viên tự hào là cầu nối gắn kết cộng đồng người Việt thông qua các tiết mục sôi động tôn vinh di sản Việt Nam như là làng văn hoá, trình diễn nghệ thuật, cuộc thi Hoa Khôi Liên Trường Miền Nam California, các trò chơi dân gian giải trí, các cuộc thi lôi cuốn như thi ăn phở, thi nhảy hiphop, và nhiều gian hàng ẩm thực hấp dẫn kèm theo một màn trình diễn đốt pháo rực rỡ chào đón năm mới.
Trong một cuộc họp báo qua zoom do Tổ Chức Phục Vụ Truyền Thông Sắc Tộc (EMS) tổ chức vào ngày 10/01/2025, nhiều chuyên gia y tế lo ngại rằng Hoa Kỳ, trước đây từng là nước đi đầu trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng toàn cầu, có thể không đủ khả năng đối phó với nhiều mối đe dọa y tế cộng đồng. Tỉ lệ chích ngừa ở Hoa Kỳ đang giảm mạnh trong những năm gần đây, khi khuynh hướng chống lại tiêm chủng đang có chiều hướng tăng trong giới chính khách. Thêm nữa, Hoa Kỳ có khả năng rút khỏi cộng đồng y tế toàn cầu dưới thời Tổng Thống Donald Trump nhiệm kỳ hai. Ông đã rút Hoa Kỳ khỏi Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) trong nhiệm kỳ đầu.
Một nghiên cứu gần đây do Viện Karolinska, Thụy điển thực hiện đã chỉ ra rằng những cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp không chỉ có khả năng thể chất vượt trội mà còn sở hữu những đặc điểm tính cách và kỹ năng nhận thức đặc biệt. Nghiên cứu này đã khám phá các yếu tố quan trọng giúp các cầu thủ đạt được thành công trong môi trường thi đấu khắc nghiệt, như khả năng lập kế hoạch, giải quyết vấn đề nhanh chóng và đưa ra quyết định chính xác
Một nghiên cứu mới đã phát hiện ra một hồ chứa nước ngầm khổng lồ, chứa lượng nước nhiều gấp đôi Hồ Mead, nằm ẩn sâu dưới Oregon Cascades. Theo các khoa học gia, tầng ngậm nước này chứa ít nhất 19.4 cubic miles (khoảng 81 km khối) nước trong các lớp đá dưới bề mặt dãy núi. Phát hiện này không chỉ có ý nghĩa đối với việc sử dụng nước, mà còn giúp các khoa học gia hiểu rõ hơn về những hoạt động và hiện tượng liên quan đến núi lửa trong khu vực.
Donald Trump có tài gây hấn, làm cho TQ khó chịu và hoang mang. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên, ông từng cáo buộc TQ “cưỡng đoạt” Hoa Kỳ thông qua các thủ đoạn mậu dịch không công bằng. Nhưng sau đó, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, cũng chính Trump đã gọi Tập Cận Bình là một “hảo bằng hữu.” Trong suốt chiến dịch tranh cử năm 2024, Trump thường nhấn mạnh rằng ông sẽ cứng rắn với TQ trong nhiệm kỳ thứ hai. Và đến khi sắp nhậm chức, không có dấu hiệu nào cho thấy quan điểm này sẽ thay đổi.
Trong Thiền Tông thường nói rằng khi ngọn đèn sáng thắp lên, thì bóng tối của vô lượng kiếp sẽ biến mất. Hình ảnh đó còn được giải thích là, khi người tu thấy được ánh sáng của bản tâm, nơi không có gì được bám víu, thì vô lượng nghiệp xấu đều biến mất. Kinh điển giải thích điểm này thế nào? / In Zen Buddhism, it is often stated that when a bright lamp is lit, the darkness of countless eons vanishes. This metaphor is further elucidated by the idea that when a practitioner perceives the light of the original mind—where there is nothing to cling to—countless negative karmas dissipate. How do the scriptures articulate this concept?
Đừng nói tự hào Châu Á nữa... Trump chỉ thị công chức liên bang phải theo dõi lẫn nhau và phải chỉ điểm về DEI để có điểm - Lễ hội cúng bà bất tận: chính phủ Ukraine suy tính bơm tiền vào cuốn sách của Melania Trump
NEW YORK – Hôm thứ Tư (22/1), một số người dùng mạng xã hội Meta phàn nàn rằng tài khoản của họ tự động theo dõi (follow) lại các tài khoản chính thức của Tổng thống Donald Trump, Phó Tổng thống JD Vance và Đệ nhất Phu nhân Melania Trump, mặc dù trước đó họ đã ngừng follow những tài khoản này sau khi Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, theo Reuters.
Thành phố Westminster sẽ phân phối Thẻ Thực Phẩm $150 cho các vị cao niên và các cựu quân nhân vào ngày Thứ Sáu 21 tháng 2, tại khu vực tòa thị chính thành phố Westminster. Thẻ Thực Phẩm chỉ được phân phối cho các vị cao niên 65 tuổi trở lên. Các cựu quân nhân không giới hạn tuổi nhưng cần phải có thẻ chứng minh. Cả hai thành phần nêu trên đều phải chứng minh là cư dân thành phố.
(WASHINGTON, ngày 22 tháng 1, APNews) – Trước khi chương trình tái định cư người tỵ nạn của Hoa Kỳ chính thức bị đình chỉ vào tuần tới, chính quyền Trump đã hủy bỏ lịch trình nhập cảnh của hàng ngàn người tỵ nạn, dù họ đã được chuẩn thuận đến Hoa Kỳ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.