Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4453)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Ban tranh cử của Trump đã thu về khoảng 35 triệu đô la sau khi Trump bị kết tội 34 trọng tội trong một phiên tòa xét xử Trump ngụy tạo hồ sơ kế toán để che giấu các khoản tiền bịt miệng nữ nhơn ở New York, và ban tranh cử của ông lập luận rằng phán quyết này đã tăng cường sự ủng hộ của các nhà tài trợ cấp cơ sở.
Cuối tuần trước, thống đốc bang Louisiana đã ký thành luật một dự luật đánh dấu lần đầu tiên trong cuộc chiến về quyền sinh sản ở Mỹ, một tiểu bang Hoa Kỳ đã phân loại thuốc mifepristone và misoprostol, những loại thuốc thường được sử dụng phá thai vào danh mục Tố chất schedule 4” (Schedule IV) – danh mục các chất có thể bị lạm dụng và gây nghiện, cùng nhóm này có các loại thuốc như Ambien, Valium và Xanax, các Chất Phải Kiểm Soát Đặc Biệt (Controlled Substances). Sở hữu ma túy mà không có đơn thuốc hợp lệ sẽ là tội hình sự có thể phải ngồi tù tới 10 năm. Các thuốc này ở Louisiana hiện được xếp cùng loại với các loại thuốc phiện, như opioid và Xanax—các loại thuốc được cho là có nguy cơ bị lạm dụng—mặc dù cộng đồng y tế và FDA coi mifepristone và misoprostol là an toàn. Theo luật này, việc sở hữu thuốc phá thai mà không có toa thuốc ở Louisiana sẽ là hành vi phạm pháp, có thể bị phạt tù hình sự và phạt tiền lên đến hàng ngàn Mỹ Kim.
Sinh ra với mẹ là người Canada và cha là người Mỹ, James Klass đã sống ở Hoa Kỳ kể từ khi ông di dân từ Canada khi mới hai tuổi. Hiện nay ông đã 66 tuổi và ông chưa bao giờ gặp bất kỳ vấn đề gì về quyền công dân Hoa Kỳ cho đến khi nộp đơn xin trợ cấp An sinh xã hội. Bây giờ ông cảm thấy rằng chính phủ Hoa Kỳ đang ăn cướp của ông. Klass luôn luôn đóng thuế An sinh xã hội, nhưng khi nộp đơn xin trợ cấp hưu trí, ông được thông báo rằng mình không phải là công dân Hoa Kỳ.
Khi mở vòi nước hứng nước để uống hoặc đánh răng, rửa mặt, quý vị thường chỉ nghĩ đơn giản là mình đang lấy nước và chẳng mấy khi quan tâm đến những ‘thứ’ có trong nước. Chất lượng nước có thể thay đổi tùy thuộc vào nơi quý vị đang sống và liệu khu vực đó có hệ thống lọc kim loại làm mềm dung dịch nước cứng đi (water-softening system) hay không. Nếu quý vị sống ở một khu vực có ‘nước cứng’ (hard water) và không có hệ thống lọc làm mềm nước cứng, nguồn nước mà quý vị sử dụng có thể chứa nhiều tạp chất như canxi (calci) và ma-giê (magnesium). Và sự hiện diện của các tạp chất này có thể ảnh hưởng đến việc làm sạch nước và giữ cho nước không bị ô nhiễm bởi các chất độc hại như chì (lead).
Theo bản tin của NPR News, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra lời xin lỗi vì sử dụng thuật ngữ xúc phạm đề cập đến người đồng tính nam trong một cuộc thảo luận kín giữa các giám mục hồi đầu tháng này. Truyền thông Ý trong tuần qua đã đưa tin rằng nhiều người có mặt tại cuộc họp kín đã tiết lộ rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong cuộc hội thoại về vấn đề đồng tính đã nói rằng đã có quá nhiều “frociaggine” trong các chủng viện. Frociaggine là một thuật ngữ tiếng lóng mang tính xúc phạm cao trong tiếng Ý để chỉ những người đồng tính nam và văn hóa đồng tính nam.
WASHINGTON – Hôm thứ Năm (30/5), cơ quan tình báo của Ngũ Giác Đài cho biết, sau khi phân tích hình ảnh mảnh vỡ của xác hỏa tiễn, có thể kết luận rằng Nga đã sử dụng hỏa tiễn của Bắc Hàn trong cuộc chiến ở Ukraine, theo Reuters.
WASHINGTON/PRAGUE – Hôm thứ Năm (30/5), bốn viên chức ẩn danh của Hoa Kỳ cho biết, Tổng thống Joe Biden đã âm thầm nới lỏng các hạn chế, cho phép Kyiv sử dụng các vũ khí do Hoa Kỳ viện trợ để tấn công các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ nước Nga, vốn đang tiếp tay cho cuộc tấn công vào thành phố Kharkiv ở đông bắc Ukraine, theo Reuters.
HOA KỲ - Hôm thứ Năm (30/5), Donald Trump, cựu Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên bị kết án hình sự trong trong vụ cố ý gian lận hồ sơ kinh doanh, liên quan đến khoản thanh toán tiền bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels. Trump vẫn sẽ được tự do trong khi chờ tuyên án, và có nhiều khả năng sẽ tránh được hình phạt tù giam, thay vào đó sẽ là các hình phạt khác, chẳng hạn như án treo, quản thúc tại gia, hoặc phạt tiền, theo Reuters.
Donald J. Trump, cựu tổng thống và ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa năm 2024, đã bị kết án về 34 tội nghiêm trọng trong vụ cố ý gian lận hồ sơ kinh doanh trong vụ án xuất phát từ khoản thanh toán tiền bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels.
Báo Dân Việt ghi nhận: Tối 30/5, ông Lương Thanh S (47 tuổi) được cho là sốc nhiệt, dẫn đến tử vong. Được biết, ông S là Việt kiều Mỹ mới đi theo ông Minh Tuệ được 3 ngày, khi đến thị trấn Ái Tử, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị, người này bị sốc nhiệt và được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.
Westminster, CA – Học Khu Westminster hân hoan tổ chức mừng lễ tốt nghiệp của các học sinh đầu tiên trong chương trình Song Ngữ Tiếng Việt (VDLI) tiên phong của học khu. Đây là khóa học sinh đầu tiên ra trường và các em sẽ được ghi nhận tại buổi lễ tốt nghiệp đặc biệt được tổ chức vào thứ Ba, ngày 28 tháng Năm, lúc 6:00 giờ chiều tại phòng Gymnasium của Trường Trung Cấp Warner (14171 Newland St, Westminster, CA 92683).
Câu Chuyện Thật Cảm Động Nhân Lễ Chiến Sĩ Trận Vong Mỹ (Bài viết kể về một câu chuyện Người Lính Mỹ Gốc Việt hoàn toàn có thật). -Có bà mẹ Việt Nam, gốc Long An, sinh quán Sài Gòn, lớp ngoài 50, đến Mỹ diện đoàn tụ. Sở di trú hỏi rằng: - Đoàn tụ với ai? - Đoàn tụ với con trai. - Con trai đâu rồi? - Chết rồi. - Chết ở đâu? - Chết ở Iraq.
BRUSSELS – Hôm thứ Tư (29/5), Hoa Kỳ cáo buộc lãnh đạo TQ đã hỗ trợ cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine, và cảnh cáo rằng Bắc Kinh có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt từ Hoa Kỳ và các quốc gia khác trong NATO, theo Reuters.
LHQ – Hôm thứ Tư (29/5), một viên chức ẩn danh cho biết Hoa Kỳ sẽ tẩy chay lễ tưởng niệm Tổng thống Iran Ebrahim Raisi, được tổ chức tại Liên Hiệp Quốc (LHQ) vào thứ Năm, theo Reuters.
Cúm gia cầm và biến thể mới của Covid-FLiRT là hai loại dịch bệnh có khả năng lây lan đang được các chuyên gia y tế quan tâm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.