Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4158)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Gần một năm nay, chính quyền Hà Nội đã cố gắng dẹp “Phố Đường Tàu” (Train Street), một trong những điểm tham quan không chính thức nổi tiếng nhất của Hà Nội. Nơi này còn được dân địa phương gọi là ‘Xóm đường tàu,’ vì có nhà cửa và một dãy các quán cà phê nằm sát đường rầy hỏa xa.
Cựu Tổng thống Donald J. Trump đã được đưa vào nhà tù Atlanta để lấy dấu vân tay và chụp hình, một quy trình của vụ án hình sự cáo buộc ông và các đồng minh âm mưu lật ngược thất bại trong cuộc bầu cử năm 2020 ở Georgia theo tin từ New York Times
TOKYO Nhật Bản bắt đầu xả nước nhiễm phóng xạ đã được biến chế từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima vào Thái Bình Dương; hành động này đã khiến Trung Quốc tuyên bố lệnh cấm ngay lập tức đối với tất cả hải sản từ Nhật Bản, theo tin Reuters.
Tại Garden Grove Community Meeting Center 11300 Stanford Ave vào lúc 10 giờ sáng Chủ Nhật ngày 19 tháng 8 năm 2023, Cựu Phó Thị Trưởng Garden Grove Diedre Thu Hà Nguyễn đã tổ chức buổi hội thảo về “housing” với sự tham gia của đại diện bốn cơ quan “housing” là Orange County, Anaheim, Garden Grove và Santa Ana.
Vào sáng thứ Hai ngày 21 tháng 8 năm 2023 tại phòng East Room, Nixon Library, một phái đoàn thuộc các cơ quan truyền thông Việt ngữ Nam California đã đến thăm Thư Viện & Bảo Tàng Viện Tổng Thống Richard Nixon.
Quận Cam: nổ súng trong quán rượu những người đi xe môtô, 4 người chết kể cả tay súng, 5 người khác bị thương. Cảnh sát Quận Cam cho biết 4 người đã chết và 5 người khác bị thương trong vụ nổ súng đêm thứ Tư tại một quán bar dành cho người đi xe môtô ở Nam California. Tay súng đã bị cảnh sát bắn hạ.
Tin nóng: Thủ lĩnh tập đoàn lính đánh thuê Wagner của Nga, ông Yevgeny Prigozhin, nằm trong danh sách 10 hành khách tử nạn trên chiếc máy bay tư nhân bị rớt ở phía Bắc Moscow hôm 23/8, TASS dẫn nguồn tin từ cơ quan thẩm quyền hàng không Nga, Rosaviatsia, loan báo.
For some people, love may come in the form of four seasons, but for me, my father is the whole sky of unconditional love. Because my father gave me life and wonderful childhood and continues to make sacrifices for me. He is a guardian of the Dharma and a dedicated supporter of my studies and spiritual practice. My debt to my father is profound and burdensome; when will I be able to repay it? / Đối với ai đó là bốn mùa yêu thương, nhưng với con: ba là cả trời yêu thương. Vì ba đã cho con hình hài, lại cho con cả một tuổi thơ đẹp; và rồi giờ đây, ba vẫn đang tiếp tục hy sinh cho con, là hộ pháp – ông thí chủ ủng hộ hết lòng cho sự tu học của con. Ơn sâu đậm như vậy, khi nào con mới trả hết đây?
Đêm nay, Thứ Tư 23/8/2023, là cuộc tranh luận vòng đầu của ít nhất 8 ứng cử viên Tồng Thống Cộng Hòa. Trump sẽ vắng mặt. Các đối thủ của Trump đang hy vọng cuộc tranh luận này sẽ giúp họ tạo dựng được tên tuổi khi cân bằng việc cố gắng tách mình khỏi Trump mà không quay lưng lại với những người ủng hộ Trump.
Theo phán quyết của một tòa án ở Washington, D.C., một tác phẩm nghệ thuật được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI) mà không có bất kỳ sự can thiệp nào của con người thì sẽ không thể ghi danh bản quyền theo luật Hoa Kỳ, theo tin từ Reuters.
Theo một nghiên cứu mới được công bố bởi tổ chức American Academy of Pediatrics (AAP), số trẻ em chết do súng đạn ở Hoa Kỳ đã tăng cao kỷ lục. Sử dụng cơ sở dữ liệu về tỷ lệ tử vong của Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC), nghiên cứu mới được công bố hôm thứ Hai trên tạp chí Nhi khoa của AAP, cho thấy có 4,752 trẻ em chết vì các thương tích liên quan đến súng đạn vào năm 2021 (năm gần nhất có dữ liệu), tăng từ 4,368 trẻ vào năm 2020 và 3,390 vào năm 2019.
Với sự hưởng ứng nồng nhiệt của các nhà bảo trợ qua lời kêu gọi của ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken. Hôm nay, Thứ Sáu tuần qua, 18 tháng 8, 2023, cơ quan Welcome Corps vừa đưa ra một bản Thông Báo ngắn để cập nhật cũng như hướng dẫn một cách rõ ràng đến các nhà bảo trợ tương lai, đặc biệt là quý vị có ý định tham gia Phase 2, tức là bảo lãnh những người mà mình quen biết hoặc tự chọn, dự trù sẽ được thực hiện vào thời điểm cuối năm 2023. Mục đích của Thông Báo hôm nay là để cung cấp tin tức, giúp các nhà bảo trợ có đủ thời gian chuẩn bị cũng như thu thập tài liệu hầu có thể gửi đơn xin bảo lãnh một cách đầy đủ và hoàn chỉnh ngay khi cơ quan Welcome Corps bắt đầu nhận đơn. Ngoài ra Welcome Corps cho biết là họ cũng đang nỗ lực chuẩn bị để phổ biến và hướng dẫn các điều lệ của quy trình tái định cư cho người tị nạn, đặc biệt là những người mà quý vị tự chọn để bảo lãnh.
Cựu Chánh văn phòng Bạch Ốc Mark Meadows được cho là đã viết trong bản thảo cuốn hồi ký rằng ông chủ cũ của ông, cựu Tổng thống Donald Trump, đã để lại một kế hoạch chiến tranh chống Iran tối mật trên chiếc ghế dài tại khu nghỉ dưỡng chơi gôn ở New Jersey của Trump trong cuộc phỏng vấn với một nhà văn viết thuê hồi ký.
HOA KỲ – Một thẩm phán ở Atlanta đã yêu cầu cựu Tổng thống Donald J. Trump nộp số tiền thế chân 200,000 MK để được tại ngoại ở bang Georgia, và cảnh báo ông không được đăng các nội dung đe dọa các nhân chứng hoặc đồng phạm lên mạng xã hội, theo tin từ NYTimes.
Các viên chức cho biết, tàu vũ trụ không người lái Luna-25 của Nga đã bị mất kiểm soát và lao xuống Mặt trăng. Đây là sứ mệnh Mặt trăng đầu tiên của Nga sau gần 50 năm, theo tin từ BBC.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.