Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4071)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Công tố đặc biệt Jack Smith đã tìm thấy bằng chứng cho thấy Trump cố tình lấy các tài liệu mật sau khi rời Bạch Ốc và cất giữ hoặc chia sẻ chúng một cách bừa bãi với bạn bè và cộng sự chính trị.
✱ BNG: Việc thành lập Welcome Corps-Tổ hợp Bảo Trợ , một chương trình tài trợ tư nhân mới trao quyền cho những người Mỹ đóng vai trò hàng đầu trong việc đón nhận những người tị nạn đến Mỹ qua Chương trình Tiếp nhận Người tị nạn của Hoa Kỳ ✱ BNG: Welcome Corps tạo cơ hội mới cho người Mỹ tham gia trực tiếp vào việc tái định cư cho người tị nạn thông qua tài trợ tư nhân ✱ BNG: Mỗi nhóm gồm ít nhất 5 công dân Mỹ hoặc người trưởng thành là thường trú nhân có thể nộp đơn vào Tổ hợp Bảo Trợ để tài trợ tư nhân cho việc tái định cư người tị nạn tại Hoa Kỳ...
Trump la hoảng vì bị truy tố, tuyên bố vô tội. Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Kevin McCarthy: truy tố Trump là một ngày đen tối đối với Hoa Kỳ. Thống đốc Florida: Bộ Tư Pháp không nên truy tố Trump. Asa Hutchinson, cựu thống đốc Cộng Hòa Arkansas, ứng cử viên 2024: Trump bị truy tố thì nên tự giác rút lui.
Bài viết sau đây của Jeffrey D. Sachs đã bị công luận khắp nơi phản ứng dữ dội khi ca ngợi các thành tựu kinh tế của Trung Quốc, mà không đề cập đến các tham vọng bá chủ thế giới của Bắc Kinh. Trong khi trào lưu toàn cầu hóa sẽ còn được tiếp tục thúc đẩy bởi những thay đổi ngoạn mục trong những canh tân trong công nghệ, Jeffrey D. Sachs không lên án Trung Quốc có các thủ đoạn bất hảo khi tận dụng trào lưu này. Jeffrey D. Sach không đề cập đến các nguy cơ về an ninh phương Tây khi các doanh nghiệp Trung Quốc như Huawei sẽ chiếm lĩnh thị trường công nghệ thông tin với các mạng viễn thông 5G. Việc Trung Quốc phát khí thải với hiệu ứng nhà kính có thể dẫn đến mực nước biển dâng lên, làm xáo trộn thời tiết ở Mỹ hoặc châu Âu. Trung Quốc không bày tỏ thiện chí hợp tác với Mỹ về các đối sách cho đại dịch COVID-19 mà hậu quả là cả hai phải chịu chung cảnh gây ra hơn một triệu ca tử vong.
BRUSSELS – Các bộ trưởng của Liên minh Châu Âu đã thống nhất về cách chia sẻ trách nhiệm chăm sóc di dân và người tị nạn; sau 12 giờ đàm phán, Ý và Hy Lạp đã đồng ý ký một thỏa thuận mà khối này đã né tránh suốt một thập niên, theo tin Reuters. Các bộ trưởng nội vụ của khối 27 thành viên đã ký kết thỏa thuận, với hy vọng chấm dứt những chia rẽ kể từ năm 2015, khi Thổ Nhĩ Kỳ cho phép hơn 1 triệu người tị nạn từ cuộc chiến Syria đến Châu Âu. Các quốc gia như Tây Ban Nha, Italy, Hy Lạp và Bulgary, nằm trên biên giới trên biển và đất liền của EU, đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi làn sóng di dân. Nancy Faeser, Bộ trưởng nội vụ của Đức, ca ngợi thỏa thuận này là thỏa thuận “lịch sử.” Bà cho biết đây là một tình huống “các bên cùng có lợi” cho tất cả các quốc gia thành viên EU. Ủy viên phụ trách vấn đề nội vụ Ylva Johansson cho biết: “Đây là một thành tích vô cùng tuyệt vời, cho thấy việc hợp tác cùng giải quyết vấn đề di dân là hoàn toàn khả thi.
GENEVA – Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) đang gấp rút cung cấp cứu trợ khẩn cấp cho các vùng bị lũ lụt ở Ukraine, và đang chuẩn bị ứng phó với một loạt rủi ro về sức khỏe sau vụ vỡ đập, bao gồm thương vong và các loại bệnh dịch như dịch tả, theo tin Reuters.
Bộ Tư Pháp hôm nay đã thực hiện một bước quan trọng về mặt pháp lý và chính trị, chính thức truy tố cáo buộc cựu Tổng thống Donald J. Trump trong vụ xử lý hồ sơ mật, sau một cuộc điều tra kéo dài về việc ông mang theo các tài liệu mật quốc gia khi rời Bạch Ốc và sau đó cản trở những nỗ lực của chính phủ để thu hồi chúng, tờ New York Times đưa tin chiều nay, thứ Năm. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, một cựu tổng thống phải đối mặt với các cáo buộc hình sự liên bang. Cựu tổng thống Trump đã đăng trên mạng xã hội rằng ông phải hầu tòa ở Miami vào thứ Ba.
Một luật sư giấu tên làm việc cho cựu Tổng thống Donald Trump đã tiết lộ một số điều xấu về khách hàng của mình cho Ankush Khardori của Tạp chí New York Magazine -- và ông nói rằng tuân theo mệnh lệnh của Trump là một cách chắc chắn để kết thúc sự nghiệp luật sư của bạn.
Con đập Kakhovka đã bị vỡ vào ngày 6 tháng 6 năm 2023. Đây là con đập cung cấp nước uống cho hàng ngàn người dân Ukraine cũng như nước làm mát cho các lò phản ứng tại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Kiyv đổ lỗi cho Moscow về vụ vỡ đập này, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy chỉ trích “đám khủng bố Nga” đã phá hủy đập Kakhovka và nhà máy thủy điện gần đó trên sông Dnepr. Trong khi đó, Điện Kremlin cáo buộc Ukraine “cố tình phá hoại,” vì hồ chứa này là nguồn tài nguyên quan trọng đối với người dân Crimea, đã được Nga sáp nhập vào năm 2014.
KHERSON – Người dân Ukraine đã phải rời bỏ nhà cửa do bị ngập nước khi lũ lụt tràn qua miền nam, phá hủy một đập thủy điện khổng lồ trên tiền tuyến giữa Nga và Ukraine, theo tin Reuters.
Trung Quốc bắt đầu khoan một trong những hố sâu nhất thế giới, tạo điều kiện cho các nhà nghiên cứu xem xét bên trong Trái đất theo báo DN, Thụy Điển.
NEW YORK – Các trường học trên khắp Bờ Đông Hoa Kỳ đã hủy bỏ các hoạt động ngoài trời, giao thông hàng không thương mại bị chậm trễ, và hàng triệu người dân được khuyến cáo hạn chế ra ngoài vì khói từ các đám cháy rừng ở Canada trôi về phía nam, bao phủ các thành phố với làn khói mù mịt, vàng vọt, theo tin Reuters.
ANKENY, Iowa (AP) — Cựu Phó Tổng Thống Mike Pence đã mở đầu cuộc vận động tranh cử tổng thống của đảng Cộng Hòa của ông hôm nay, Thứ Tư, với lời tố cáo gay gắt dành cho cựu Tổng Thống Donald Trump, cáo buộc người đồng hành đồng nhiệm của mình đã từ bỏ các nguyên tắc bảo thủ và phạm tội làm ngơ nhiệm vụ, vào ngày 6 tháng 1 năm 2021. “Người dân Mỹ xứng đáng được biết vào cái ngày định mệnh đó, Tổng thống Trump cũng đã yêu cầu tôi lựa chọn giữa ông ấy và Hiến Pháp của chúng ta,” Pence nói. “Bây giờ, các cử tri sẽ phải đối mặt với sự lựa chọn tương tự. Tôi đã chọn Hiến pháp, và tôi sẽ luôn làm như thế.” Ông nói thêm: "Tôi tin rằng BẤT KỲ AI ĐẶT MÌNH TRÊN HIẾN PHÁP KHÔNG BAO GIỜ NÊN LÀ TỔNG THỐNG HOA KỲ, và bất kỳ ai yêu cầu người khác đạp lên Hiến Pháp đều không nên là tổng thống một lần nữa."
Trên đường về nhà, tôi nghe tiếng hát nỉ non của ca sĩ Diệu Hiền ca bài "Khi con tim không còn ai để nhớ", thơ của Hồ Triều Lam, nhạc của Vĩnh Điện. Tiếng hát truyền cảm làm cho người nghe muốn dừng lại ở công viên Mile Square để nghe tiếp...
Hội Dân Chủ Việt Mỹ (VADC) xin mời quí vị cư dân gốc Việt vùng Little Saigon ghi danh tham dự miễn phí ngày thực tập phỏng vấn thi quốc tịch 22 Tháng 06 2023
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.