Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3907)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Trong cuộc phỏng vấn truyền hình của MSNBC vào ngày 20-12-2022, GS Laurence Tribe của Harvard Law School đã trình bầy một số quan điểm của ông liên quan đến khuyến cáo của Ủy Ban Hạ Viện điều tra về vụ phản loạn 6/1/2021 mà ông cho là một báo cáo tuyệt vời...
Ủy ban Hoạch Định Thuế Vụ Hạ Viện Hoa Kỳ (House Committee on Ways and Means ) đã quyết định sẽ công bố hồ sơ thuế vụ của cựu tổng thống Donald Trump trong vài ngày tới. Trong khi có thể xem được chi tiết hơn về các hồ sơ này, bên dưới là vài nét chính của hồ sơ thuế vụ hai vợ chồng Trump và Melania trong vòng sáu năm, từ 2015 đến 2020 mà các cơ quan truyền thông đã có được.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky sẽ có chuyến thăm bất ngờ tới Bạch Ốc vào hôm nay, Thứ Tư 21/12/2022, khi Tổng thống Joe Biden dự kiến sẽ công bố khoản viện trợ quân sự bổ sung trị giá 2 tỷ USD cho Ukraine.
Trong một bài phát biểu gần đây, Bộ trưởng Thương Mại Gina Raimondo đã đề nghị thay đổi dần trong cách Hoa Kỳ tiếp cận với “năng lực cạnh tranh và thách thức từ Trung Quốc.” Bà đã nhận ra mối đe dọa nghiêm trọng từ Trung Quốc, giải thích rằng Hoa Kỳ “sẽ tiếp tục gây sức ép buộc Trung Quốc phải giải quyết các hoạt động kinh tế phi thị trường dẫn đến một sân chơi không bình đẳng.” Tuy nhiên, bà lưu ý rằng đó “không phải là chúng ta sẽ tìm cách tách rời (decoupling) nền kinh tế Hoa Kỳ ra khỏi nền kinh tế Trung Quốc.”
Hơn 100 hình vẽ mới đã được phát hiện trong vùng đồng bằng cổ đại Nazca và các vùng lân cận ở Peru. Những phát hiện mới này hy vọng sẽ mang lại sự rõ ràng cho nguồn gốc của các tác phẩm nghệ thuật bí ẩn, theo tin từ báo DN, Thụy điển ngày 20 tháng 12 năm 2022.
WASHINGTON – Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy dự kiến sẽ tới Washington, gặp Tổng thống Joe Biden và thăm Quốc Hội vào Thứ Tư, 21 tháng 12; Đây sẽ là chuyến công du nước ngoài đầu tiên được biết đến của ông kể từ khi cuộc chiến Ukraine bắt đầu vào ngày 24 tháng 2, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Ba, 20 tháng 12 năm 2022.
Sau 18 tháng điều tra, Ủy Ban Đặc Biệt Hạ Viện J6, điều tra vụ bạo loạn Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 năm 2021, đã có cuộc họp công khai cuối cùng vào ngày 19 tháng 12 năm 2022. Trong đó, Ủy Ban 6 Tháng 1 đã đề nghị Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ truy tố hình sự cựu Tổng thống Donald Trump vì những âm mưu lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020. Ủy ban đề nghị Bộ Tư Pháp truy tố Trump với bốn cáo buộc chính, bao gồm tội cản trở công việc của Quốc Hội, âm mưu lừa gạt chính quyền liên bang, âm mưu đưa ra tuyên bố sai sự thật và kích động hoặc hỗ trợ bạo loạn. Ủy ban cũng đề nghị Ủy Ban Đạo Đức (Ethics Committee) Hạ Viện xử phạt bốn thành viên Quốc Hội thuộc Đảng Cộng Hòa vì đã không tuân theo trát đòi của Ủy ban, yêu cầu họ cung cấp thông tin về các sự kiện ngày 6 tháng 1.
Ủy ban Ways and Means của Hạ viện đã bỏ phiếu hôm nay thứ Ba để công khai bản khai thuế của cựu Tổng thống Donald J. Trump, kết cuộc của cuộc chiến kéo dài nhiều năm, trong đó ông Trump bất chấp truyền thống bằng cách giữ bí mật tài chính của mình trong chiến dịch tranh cử và khi còn đương chức.
Một ngày đầu mùa Đông (khác với thông lệ mùa hè), đội Argentina của Nam Mỹ và đội Pháp của Châu Âu chơi trận cuối cùng của World Cup ở Lusail Stadium, Doha, Qatar. Hai đội đều đã hai lần đem được huy chương vàng của World Cup FIFA về cho quê nhà trong quá khứ. Cả hai đội đều mang khát vọng chạm tay vào cúp vàng vô địch của môn Soccer lần thứ ba. Cả hai đội đều có những cầu thủ giỏi nhất được cả thế giới biết đến...
Một trận động đất mạnh 6,4 độ richter đã xảy ra ở miền bắc California vào sáng sớm thứ Ba, làm mất điện, phá hỏng đường xá và nhà cửa, đồng thời gây ra một số dư chấn. Trận động đất xảy ra 7,5 dặm về phía tây nam của thị trấn Ferndale lúc 2:34 giờ sáng, theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ.
Nếu có một điều mà thế giới nên học được từ Ukraine, thì đó là nghiêm túc xem xét các mối đe dọa và cảnh báo từ các nhà lãnh đạo độc tài. Những bạo chúa như Putin và Tập biết họ muốn gì. Họ không ngần ngại bành trướng quyền lực của mình khi họ thấy thời điểm thích hợp. Chẳng có gì để nghi ngờ nữa, rằng Trung Quốc muốn sát nhập Đài Loan vào hệ thống toàn trị của mình. Chế độ ở Bắc Kinh chỉ chờ thời cơ thích hợp.
KYIV – Tổng thống Vladimir Putin cho biết tình hình tại 4 khu vực là lãnh thổ của Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập đang “cực kỳ khó khăn,” ra lệnh cho các cơ quan an ninh tăng cường giám sát để đảm bảo an ninh biên giới và chống lại các mối đe dọa mới, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Hai, 19 tháng 12 năm 2022.
Các khoa học gia vừa mới hồi sinh một số loại vi rút lớn bị chôn vùi trong lớp băng vĩnh cửu (permafrost) ở Siberia suốt hàng chục ngàn năm. Trong đó, vi rút ‘trẻ’ nhất có tuổi đời là 27,000 tuổi. Còn loại ‘già’ nhất – Pandoravirus – là khoảng 48,500 năm tuổi. Đây cũng là loại vi rút lâu đời nhất từng được hồi sinh. Khi Trái Đất ngày càng ấm lên, lớp băng vĩnh cửu tan chảy, giải phóng các chất hữu cơ đã bị đóng băng suốt hàng thiên niên kỷ, bao gồm cả vi khuẩn (bacteria) và vi rút (virus) – một số loại vẫn có khả năng sinh sôi Trong bản in trước (preprint) của một nghiên cứu vẫn chưa được bình duyệt, các tác giả tuyên bố rằng “việc suy xét về nguy cơ các mẫu vi rút cổ đại vẫn có thể lây nhiễm và lưu hành trở lại do sự tan băng của các lớp băng vĩnh cửu là điều đúng đắn.” Vậy, cho đến nay, chúng ta đã biết gì về nguy cơ của “vi rút thây ma” (zombie viruses) này?.
WASHINGTON – TNS Jim Risch, thành viên hàng đầu của Đảng Cộng Hòa trong Ủy Ban Ngoại Giao Thượng Viện (U.S. Senate Foreign Relations Committee), đã yêu cầu xem xét lại các chương trình hợp tác và hỗ trợ an ninh của Hoa Kỳ tại Nigeria sau khi có thông tin về chương trình phá thai bất hợp pháp và sát hại trẻ em được thực hiện bởi quân lính Nigeria, theo Reuters đưa tin ngày Thứ Hai, 19 tháng 12 năm 2022.
Tại buổi họp công khai cuối cùng vào ngày hôm nay, 19/12/2022, toàn thể Ủy Ban Hạ Viện 6/1 đã chấp thuận danh sách bốn tội hình sự sau đây của Trump liên quan đến việc chuyển giao quyền hành tổng thống. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, Quốc Hội đã khuyến cáo Bộ Tư Pháp truy tố một cựu tổng thống vi phạm tội hình sự. (1) Cản trợ công việc của Quốc Hội. (2) Âm mưu lừa gạt chính quyền Liên Bang. (3) Âm mưu đưa ra tuyên bố sai sự thật. (4) Kích động cuộc nổi loạn hoặc phản loạn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.