Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3606)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Bao giờ mà kẻ thống trị còn giữ được quyền bính thì họ chả cần đến sự “tha thứ” của bất cứ ai. Câu hỏi đặt ra là cái đạo quân chiếm đóng hiện nay sẽ còn tiếp tục duy trì được quyền lực ở Việt Nam thêm bao lâu nữa, và chuyện gì sẽ xảy ra sau đó?
Việc Nga sử dụng vũ khí hạt nhân chắc chắn sẽ là một sự kiện lớn tái định hướng lại địa lý chính trị toàn thế giới. Bất kỳ quốc gia nào chọn giữ mối quan hệ với Nga sau một sự kiện gây phẫn nộ như vậy, cũng sẽ trở thành một kẻ thù chung của cả thế giới. Một số hoặc tất cả nền kinh tế đó sẽ bị cắt đứt khỏi nền kinh tế của Hoa Kỳ và các đồng minh của chúng ta. Ngày nay, phương Tây đại diện cho hơn một nửa số tổng sản lượng trên toàn cầu. Bất kỳ quốc gia nào bị cô lập ra khỏi các nền kinh tế của chúng ta đều có thể bị tàn phá nặng nề. Tác động đối với các nền kinh tế phương Tây có thể là đáng kể, nhưng tác động đối với các nền kinh tế của Nga và các nước theo Nga sẽ còn tệ hại hơn nhiều. Cuối cùng, nó có thể là Armageddon** kinh tế, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với Armageddon hạt nhân.
“Thật là bệnh hoạn,” Ông nói, ám chỉ các loại vũ khí dễ dàng đến tay người dân Hoa Kỳ. Tổng Thống Biden chỉ nói trong bảy phút, thể hiện sự đau buồn, tức giận và thất vọng của nhiều người Mỹ, hỏi: “Tại sao? Tại sao chúng ta sẵn sàng sống với cuộc tàn sát này? Tại sao chúng ta cứ để chuyện này xảy ra? ” Tổng thống nhắm thẳng vào các nhà sản xuất súng và đại diện của họ ở Washington, kêu gọi các chính trị gia đứng lên chống lại quyền lực mà họ nắm giữ. Nhưng ông không đưa ra đề xuất kiểm soát súng cụ thể cũng như kêu gọi Quốc hội bỏ phiếu ngay lập tức về luật.
Trong Tuần Lễ Chuẩn Bị Phòng Chống Cháy Rừng ở California từ ngày 1-7 tháng 5 năm 2022, Công ty Pacific Gas and Electric (PG&E) và Quỹ Phòng cháy Chữa cháy California (CFF) đã công bố tiếp tục sự hợp tác của đôi bên để hỗ trợ an toàn và chuẩn bị phòng cháy rừng.
Ngày 24 tháng 5 năm 2022, 4:17 chiều ET, 14 trẻ em và một thầy giáo đã thiệt mạng trong một vụ xả súng tại một trường tiểu học ở Uvalde, Texas, vào chiều thứ Ba, khi tay súng xả súng vào lớp học ở trường trung học Uvalde High School. Hung thủ được xác nhận là Salvador Romas, là học sinh của trường trước đây, đã bị giết chết. Thống đốc Abbott cho biết hung thủ Romas bắn bà của mình trước khi hắn vào trường trung học Robb Elementary School bắn giết hàng loạt.
Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergey Shoygu cho biết hôm thứ Ba rằng có "một mối đe dọa thực sự rằng Ukraine sẽ tạo ra vũ khí hạt nhân và các phương tiện để vũ khí hạt nhân xuât hiện. Ukraine đã trở thành một quốc gia thù địch với chúng tôi và được sử dụng như một công cụ gây áp lực lên Nga."
ếu Tối Cao Pháp Viện thông qua việc lật lại kết quả vụ án Roe v. Wade, quyền được phá thai có thể sẽ bị cấm hoặc bị hạn chế nghiêm ngặt ở khoảng một nửa số tiểu bang của Hoa Kỳ. Nhưng các chuyên gia và những người ủng hộ lo ngại hậu quả có thể còn lan rộng hơn nữa, ảnh hưởng đến việc chăm sóc sức khỏe cho phụ nữ bị sẩy thai, các cặp vợ chồng đang tìm kiếm phương pháp điều trị sinh sản và các phương pháp tránh thai, theo trang APnews đưa tin ngày Thứ Hai, 23 tháng 5 năm 2022.
Rất nhiều di dân trên khắp miền bắc Mexico đã bày tỏ sự thất vọng và tuyệt vọng vì chính phủ Hoa Kỳ không gỡ bỏ chính sách ngăn chặn di dân vào Hoa Kỳ trong hơn 2 năm qua, theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Hai, 23 tháng 5 năm 2022. Quyết định của thẩm phán liên bang Louisiana Robert Summerhays vào Thứ Sáu, 20 tháng 5 năm 2022, đã khiến Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC) không thể gỡ bỏ Title 42 vào Thứ Hai, 23 tháng 5 năm 2022.
Ước tính có khoảng 250,000 người trong độ tuổi từ 17 đến 34 ở Anh bị di chứng COVID kéo dài. Đáng chú ý, nhiều người trẻ tuổi khi bị di chứng COVID có thể sẽ gặp khó khăn do không quen với việc điều chỉnh lại thói quen chăm sóc sức khỏe. Dipesh Gopal, nghiên cứu gia của Trường Queen Mary ở London và là một bác sĩ gia đình, đã đưa ra 5 mẹo dành cho những người nghĩ rằng mình có thể mắc di chứng COVID, đăng trên trang TheConversation.
Người Việt tị nạn thành công rất nhanh so với cộng đồng bạn ở Hoa Kỳ hay ở các quốc gia khác. Người Việt Nam thành công về mọi mặt: học vấn, buôn bán làm ăn, vào dòng chánh như hành pháp, lập pháp và tư pháp. Khu vực Việt Nam được thành lập khắp nơi, bảng hiệu những cơ sở thương mại bằng tiếng Việt ở California hay các tiểu bang khác, nơi nào có người Việt thì nơi đó có khu vực với bảng hiệu của những cửa hàng mang tên tiếng Việt...
GENEVA – Một nhà ngoại giao thuộc phái bộ Nga tại Liên Hiệp Quốc đã từ chức vì “bất bình” về cuộc chiến ở Ukraine, cho biết chưa bao giờ ông thấy “xấu hổ” tới như vậy về đất nước của mình, theo trang WashingtonPost đưa tin ngày Thứ Hai, 23 tháng 5 năm 2022. Trong một lá thư được gửi cho các đồng nghiệp ở Geneva và được đăng trên tài khoản LinkedIn và Facebook mang tên ông, Boris Bondarev, cố vấn thuộc Phái bộ thường trực của Liên bang Nga tại Liên Hiệp Quốc, cho biết ông đã rời chức vụ công chức của mình.
Sau tất cả những nỗ lực của Nga nhằm gây bất ổn, xâm nhập và sát nhập Ukraine đã ít nhiều thất bại, Moscow phát động một cuộc chiến tranh xâm lược quy mô. Do đó, cuộc xung đột địa chính trị giữa Nga và phương Tây về trật tự an ninh châu Âu bước vào một giai đoạn mới...
HOA KỲ – Một người đàn ông 48 tuổi đã bị bắn chết trong một toa xe điện ngầm ở New York, đây là vụ mới nhất trong một loạt các vụ tấn công ngẫu nhiên vào hệ thống giao thông của thành phố, theo trang Reuters đưa tin ngày Chủ Nhật, 22 tháng 5 năm 2022.
INDIANAPOLIS – Chiếc máy bay quân sự chở chuyến hàng sữa bột trẻ em đầu tiên ​​từ Châu Âu đã đến Indianapolis, theo trang APnews đưa tin ngày Chủ Nhật, 22 tháng 5 năm 2022. Tổng thống Joe Biden đã ủy quyền cho phép sử dụng các máy bay của Lực lượng Không quân cho “Chiến Dịch Không Vận Sữa Bột” (Operation Fly Formula). Trưởng Phòng Báo Chí Bạch Ốc Karine Jean-Pierre cho biết, chuyến hàng đầu tiên chở 78,000 pound (khoảng 35,380kg) sữa bột.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.