Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3530)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Jay Chen khuyến khích người Mỹ gốc Việt tham gia ngành quân đội tình báo để phục vụ quốc gia, và để được trang bị những kỹ năng quí báu hữu dụng cho bản thân trong suốt cả cuộc đời.
Bài diễn văn Tình Hình Đất Nước đầu tiên của Tổng Thống Biden đọc đêm Thứ ba 1/3/2022 đã tập trung vào chủ đề Ukraine, và được các dân cử cả 2 đảng đứng lên vỗ tay khi Biden lên án cuộc xâm lăng của Putin vào Ukraine.
UKRAINE Theo SVT Thụy điển, các cuộc giao tranh dữ dội vẫn đang diễn ra tại các thành phố ở Ukraine, đặc biệt là ở Kharkhiv, nơi Nga đặt hết các nỗ lực để chiếm cho được thành phố này.
✱ NY Post: Luật sư của TT Trump khai trước UB quốc hội: Trump Org định giá các tài sản cao để nhận các khoản vay và định giá thấp các tài sản này vào mục đích khai thuế. Căn cứ vào lời khai này bà James Bộ Tư Pháp NY mở cuộc điều tra ✱ Hồ sơ tòa án NY: Cựu TT Trump nạp đơn kiện bà BT Tư Pháp James để ngăn chặn cuộc điều tra “ săn lùng phù thủy” ✱ Hồ sơ tòa án NY: Khi phát hiện ra nhiều bằng chứng về sự gian lận tài chính và đòi hỏi các sở hữu chủ phải hữu thệ cung khai.... Bà ta rõ ràng có quyền để làm như vậy ✱ Hồ sơ tòa án về vụ Jan.6, 2021: Qui trách nhiệm cho Trump đã chỉ đạo / hỗ trợ và tiếp tay vào cuộc tấn công, vi phạm các quy định về an toàn công cộng. Cố ý gây đau khổ về mặt tinh thần, bồi thường thiệt hại... ✱ Tối cao Pháp Viện: Y án theo phán quyết của tòa Liên Bang hạt DC về hồ sơ vụ bạo động 6.1.2021 cho dù cựu TT Trump viện dẫn đặc quyền hành pháp.
KYIV – Các binh lính Nga tiếp tục tấn công vào các khu vực dân cư đông đúc, bắn phá quảng trường trung tâm ở thành phố lớn thứ hai của Ukraine và tháp truyền hình chính của Kyiv, trong một chiến dịch mà tổng thống Zelensky gọi là khủng bố trắng trợn, theo APnews đưa tin ngày Thứ Ba, 1 tháng 3 năm 2022.
HOA KỲ – Các quan chức y tế Hoa Kỳ cho biết, vắc xin COVID-19 của Pfizer đã giúp bảo vệ trẻ em từ 5 tuổi trở lên khỏi bị bệnh trở nặng, phải vào bệnh viện hay thậm chí là tử vong, ngay cả khi đợt tăng Omicron đặc biệt tấn công vào trẻ em, theo tin APnews ngày Thứ Ba, 1 tháng 3 năm 2022.
HOA KỲ – Ủy ban Đặc biệt Hạ viện điều tra vụ bạo loạn Điện Capitol vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 đã gửi trát đòi cho Cleta Mitchell và 5 người khác, với cáo buộc đã quảng bá những tuyên bố vô căn cứ về gian lận bầu cử và các nỗ lực khác nhằm lật ngược thất bại năm 2020 của cựu Tổng thống Trump, theo TheHill đưa tin ngày Thứ Ba, 1 tháng 3 năm 2022.
HOA KỲ – Tòa Bạch Ốc cùng các nhà quan sát khác đang ngày càng lo ngại về sự ổn định trong tư duy của Tổng thống Nga Vladimir Putin, dường như ông sẵn sàng leo thang tới cùng trong cuộc chiến với Ukraine, theo TheHill đưa tin ngày Thứ Ba, 1 tháng 3 năm 2022.
Báo chí Pháp, như tuần báo Le Point, có mục «Tháng này những người từ giã chúng ta» loan tin những người được dư luận ít nhiều biết vừa qua đời. Vậy mà Giáo sư Y khoa Luc Montagnier, giải Nobel Y khoa năm 2008 cùng với Giáo sư Françoise Barré-Sinoussi khám phá ra bịnh Sida, huân chương Bắc đẩu Bội tinh, mất hôm 8 tháng 2/2022, có mặt các con của ông, tại nhà thương Huê Kỳ ở thành phố Neuilly sur Seine ngoại ô phía Tây Paris, đã không được báo chí và TV loan tin như thông thường. Một điều khá bất thường làm cho nhiều người đặt câu hỏi lớn.
Nhà nước độc tài cộng sản Việt Nam đã đứng về phía độc tài Putin xâm lược Ukraine. Khi Việt Nam bị độc tài Tập Cận Bình xâm lược, liệu có nước dân chủ nào chung lưng đấu cật với cuộc chiến đấu chống xâm lược của nhà nước độc tài cộng sản Việt Nam? Hay chỉ có những phát ngôn suông dửng dưng của các nước: Chúng tôi hết sức quan ngại. Chúng tôi kêu gọi các bên liên quan kiềm chế, tuân thủ Hiến chương Liên Hiệp Quốc và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, không sử dụng vũ lực, Như con vẹt ở bộ Ngoại giao Việt Nam hót khi Putin xâm lược Ukraine?
Mới đấy mà đã 47 năm kể từ ngày quân Cộng sản chiếm Sài Gòn ngày 30/04/1975 để độc tài cai trị và vạch ra lằn ranh chia rẽ dân tộc giữa kẻ thắng miền Bắc và người thua miền Nam. Từ đó đến nay, chính quyền Cộng sản đã đổ hết trách nhiệm phân hóa và nuôi dưỡng thù hận lên đầu những người chống chế độ, và không muốn muốn đối thoại với họ.
Năm 480 trước công nguyên 300 chiến binh Sparta đã hy sinh thân mình trong cuộc chiến với quân Ba Tư để bảo vệ nền văn minh Hy Lạp. Hôm nay, sau hơn 2500 năm ở Ukraine, người Ukraine chiến đấu vì thế giới Tự Do, vì tự do, vì quyền tự quyết của các dân tộc nhỏ chống lại các thế lực độc tài muốn bắt dân tộc mình và cả các dân tộc khác sống theo những giá trị của họ. Hãy ủng hộ người Ucraina, những người đang đấu tranh cho hòa bình, cho Tự Do và thế giới Tự Do. Rồi bão táp sẽ nổi lên đốt cháy những kẻ xâm lược, đốt cháy những kẻ độc tài muốn mang chiến tranh đến thế giới này, muốn bắt các dân tộc nhỏ làm nô lệ.
SACRAMENTO - Các thống đốc đảng Dân chủ của California, Oregon và Washington đã cùng nhau công bố, học sinh ở cả ba tiểu bang sẽ không còn bị bắt buộc phải mang khẩu trang khi tới trường học nữa, theo APnews đưa tin ngày Thứ Hai, 28 tháng 2 năm 2022.
NEW YORK - Cựu Tổng thống Donald Trump đã nộp đơn kháng cáo lại lệnh buộc ông phải ra trả lời chất vấn trước tòa về các hoạt động kinh doanh của công ty mình trong cuộc điều tra dân sự mà tiểu bang New York đang tiến hành – hành động‘câu giờ’ dễ đoán từ trước, theo tin APnews ngày Thứ Hai, 28 tháng 2 năm 2022.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.