Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3701)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Sáng sớm Thứ Bảy, ngày 28 Tháng Hai, thế giới rúng động khi Tổng thống Donald Trump chính thức loan báo quân đội Hoa Kỳ đã bắt đầu các “chiến dịch hành quân lớn” đánh thẳng vào Iran. Phối hợp cùng lực lượng Do Thái, các đợt oanh kích dữ dội từ đường không và đường biển đã dồn dập trút xuống nhiều mục tiêu quân sự và an ninh trên khắp quốc gia Trung Đông này. Ngay lập tức, không phận Iran đã bị đóng cửa, trong khi hình ảnh từ hiện trường cho thấy khói đen đang bốc cao nghi ngút giữa thủ đô Tehran. Các viên chức Iran cho biết trường tiểu học ở huyện Minab, miền nam nước này, đã trúng đòn không kích của Israel, khiến ít nhất 51 học sinh thiệt mạng. Trong đoạn video dài tám phút phát trên mạng Truth Social, Trump khẳng định mục tiêu của chiến dịch là bảo vệ người dân Hoa Kỳ bằng cách tiêu diệt các mối đe dọa từ chế độ Tehran. Ông thừa nhận sẽ có thương vong ở phía Mỹ, nhưng nói đó là điều “thường xảy ra trong chiến tranh.” Trump cảnh cáo: "Bom sẽ rơi xuống khắp mọi nơi".
Washington, 28-2 – Tổng thống Donald Trump sáng thứ Bảy cho biết Hoa Kỳ đã mở một cuộc tấn công quân sự lớn mang tên Operation Epic Fury nhắm vào Iran, với mục tiêu đánh tê liệt quân đội, phá hủy chương trình nguyên tử và gây sức ép buộc thay đổi chế độ tại Tehran. Ngũ Giác Đài cho biết quân đội Mỹ sử dụng không quân và hỏa tiễn hành trình Tomahawk phóng đi từ các chiến hạm trong vùng để tấn công nhiều mục tiêu quân sự và cơ sở chính quyền Iran, trong một chiến dịch được mô tả là “quy mô và kéo dài”. Tại Tehran, nhiều tiếng nổ lớn vang lên trong buổi sáng, khói bốc lên gần khu có dinh tổng thống và Hội đồng An ninh Quốc gia; các vụ nổ cũng được ghi nhận tại một số thành phố khác như Isfahan và Karaj, khiến dân chúng hoảng hốt đưa nhau rời cơ quan, trường học. Hiện chưa rõ chi tiết các mục tiêu bị tấn công cũng như con số thương vong, nhưng giới chức Mỹ nói chiến dịch có thể kéo dài nhiều ngày, với hàng chục phi vụ xuất phát từ các căn cứ và hàng không mẫu hạm quanh Trung Đông.
Bị Cộng Hòa chất vấn, ông bà Clinton nói không thấy gì sai, không làm gì sai trong vụ Epstein, trong khi Trump biết rất nhiều sao không hỏi. Có tin nói Epstein chưa chết, có người thấy Epstein đi dạo ở thủ đô Israel. Epstein từng mua bán tin tình báo quân sự liên hệ tới hoạt động NATO và bệnh polio tại Afghanistan-Pakistan.
Ngôi sao nữ bóng đá Thế Vận nói Trump là tên hề khi bạo hành ngôn ngữ chị em đội bóng hockey. Thê thảm: Bữa ăn Trump giành cho đội huy chương vàng nam khúc côn cầu là McDonald's.
Trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố rằng “quốc gia chúng ta đã trở lại, lớn mạnh hơn, tốt đẹp hơn, giàu có hơn và vững chắc hơn bao giờ hết.” Ông nói thêm: “Một vị tổng thống có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Cách đây không lâu, chúng ta là một quốc gia chết. Giờ đây, chúng ta là quốc gia sôi động nhất trên thế giới.” Sự thật nước Mỹ có tồi tệ và bỗng nhiên trở nên đẹp đẽ như ông tô vẽ hay không sẽ được hầu hết báo chí và nhiều nhà quan sát phân tách tương đối công bằng trong vài ngày qua. Một trong những bài phân tách mạch lạc và đầy đủ là của Thống Đốc Abigail Spanberger của Virginia. Về việc nhận định cụ thể những lời tuyên bố của Trump tại Quốc Hội vào tối ngày 24-2-2026 đúng hay sai, CNN là một trong những cơ quan truyền thông đã có một bài phân tách chính xác như dưới đây.
-- Hillary Clinton chê chất vấn của Hạ viện là “lặp lại” sau 6 giờ điều trần kín -- Hoa Kỳ cho phép nhân viên ngoại giao rời Israel giữa lúc căng thẳng với Iran leo thang -- Cuộc Đua Thượng Viện Texas: Cornyn Lâm Thế Khó Trước Làn Sóng MAGA. -- Denver: Cấm ICE Dùng Đất Thành Phố, Cho Phép Cảnh Sát Bảo Vệ Người Biểu Tình. -- Kansas: Hơn 1,000 Người Chuyển Giới Bị Hủy Bằng Lái Và Giấy Khai Sinh. -- FED Tìm Cách Chặn Trát Đòi Của Bộ Tư Pháp Nhắm Vào Chủ Tịch Powell. -- Lãi Suất Vay Mua Nhà Xuống Dưới 6% Lần Đầu Tiên Từ Năm 2022. -- Hoa Kỳ Tính Nhận 4,500 Người Tị Nạn Da Trắng Nam Phi Mỗi Tháng. -- Netflix Bỏ Thương Vụ 83 Tỷ MK Với Warner. -- Hoa Kỳ Cho Phép Nhân Viên Ngoại Giao Rời Israel. -- Pakistan Oanh Tạc Afghanistan: Tuyên Bố Chiến Tranh Toàn Diện. -- Phi Châu Phẫn Nộ Vì Các Hiệp Ước Y Tế Bất Công Với Chính Quyền Trump.
Khi “biệt phái trưởng” biên giới Tom Homan đáp xuống Minnesota cuối tháng Giêng, ông mang theo nhiệm vụ gỡ một loạt rắc rối đang đè nặng lên chính quyền Tổng thống Donald Trump. Những chiến dịch truy quét di trú bừa bãi, nhiều khi kèm bạo lực, do chỉ huy Biên phòng Gregory Bovino điều khiển đã châm ngòi làn sóng phản đối rộng khắp, kéo mức tín nhiệm của ông Trump về hồ sơ di trú – vốn là “thương hiệu” chính trị của ông – tụt dốc. Nhân viên di trú đã nổ súng bắn chết hai người; các gia đình di dân né chợ búa, phụ huynh giữ con ở nhà, lo sợ những đợt kiểm tra giấy tờ diện rộng có thể cuốn luôn cả người có quy chế hợp pháp lẫn công dân Hoa Kỳ vào lưới.
Ngày 28 tháng 1, ông Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ viện, cho biết Hoa kỳ cần một cuộc đối thoại quốc gia về những người di dân bất hợp pháp nhưng sống tuân thủ pháp luật. Dư luận hiện đang phản đối chương trình trục xuất hàng loạt của T.T Trump. Ông Gingrich nói, “Chúng ta cần quyết định xem mình sẽ làm gì với những người đã đến đây, một số người trong số họ đã đến cách đây 20 năm, những người đã tuân thủ pháp luật, đóng thuế, là những người hàng xóm tốt, có con cái, tham dự các cuộc họp phụ huynh-giáo viên. Không có nhiều người dân Hoa kỳ muốn thấy ICE bắt giữ những người di dân và trục xuất họ. Nhưng mặt khác, nhiều người cũng không muốn trao cho họ quyền công dân. Vì vậy cần có một giải pháp trung dung nào đó cho mục tiêu lâu dài của họ.”
Theo Coral Murphy Marcos, viết trên nhật báo The Guardian ngày 19 tháng 2 năm 2026, một cựu quân nhân Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện chính phủ liên bang sau khi bị nhân viên di trú bắt giữ và giam hơn 72 giờ, không được liên lạc với gia đình hay luật sư. Nguyên đơn là George Retes Jr., 26 tuổi, công dân Hoa Kỳ, sinh trưởng tại California. Ông gia nhập quân đội khi còn trẻ, từng phục vụ tại Iraq, rồi xin giải ngũ danh dự để có thời giờ bên các con. Sau đó, ông làm nhân viên an ninh cho một công ty thầu, được phân công bảo vệ một nông trại trồng cần sa hợp pháp theo luật tiểu bang tại quận Ventura, California.
Cư dân của Thành Phố Garden Grove có thể tới lấy phân bón miễn phí để làm đẹp thêm khu vườn nhà mình trong dịp ‘Compost Giveaway’ hàng năm vào ngày Thứ Bảy, 28 Tháng Hai, 2026, từ 8:00 giờ sáng đến 11:00 giờ tại Garden Grove Municipal Service Center, tọa lạc tại địa chỉ 13802 Newhope Street.
Lực lượng an ninh Mexico đã mở một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco hôm Chủ nhật, tiêu diệt Nemesio Rubén Oseguera Cervantes (“El Mencho”), thủ lĩnh Cartel Jalisco Thế Hệ Mới (CJNG) và là trùm ma túy bị truy nã gắt gao nhất nước, với sự hỗ trợ tình báo từ phía Mỹ. Chiến dịch có sự tham gia của Không quân Mexico và lực lượng đặc nhiệm phản ứng nhanh của Vệ binh Quốc gia; quân đội cho biết họ bị tấn công trước, bắn trả làm chết 4 thành viên CJNG, làm bị thương nặng 3 người, trong đó có El Mencho, kẻ sau đó tử vong trên đường được không vận tới Mexico City. Hai nghi phạm khác bị bắt, và nhà chức trách thu giữ nhiều xe bọc thép cùng vũ khí hạng nặng, bao gồm cả ống phóng tên lửa có khả năng bắn hạ máy bay và phá hủy xe thiết giáp.
Theo Kashmir Hill, Kalley Huang và Mike Isaac, viết trên The New York Times ngày 13 tháng 2 năm 2026, cập nhật ngày 14 tháng 2 năm 2026. Năm năm trước, Facebook đã chấm dứt hệ thống nhận diện khuôn mặt dùng để gắn tên người trong hình ảnh trên mạng xã hội của mình, với lời giải thích cần tìm “một thế cân bằng thích hợp” cho loại kỹ thuật vốn gây nhiều tranh luận về quyền riêng tư và pháp lý. Nay Meta – công ty mẹ của Facebook – muốn đưa công nghệ ấy trở lại.
Xe hơi Trung Quốc có thể xuất hiện tại các đại lý ở Hoa Kỳ sớm hơn nhiều người tưởng. Với người tiêu thụ Mỹ, đó có thể là tin đáng chú ý. Hiện nay, Trung Quốc sản xuất nhiều xe hơi hơn bất cứ quốc gia nào và cũng xuất cảng nhiều nhất thế giới. Tuy nhiên, mức thuế quan cao cùng quan hệ thương mại căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh lâu nay khiến xe Trung Quốc gần như vắng bóng tại thị trường Mỹ. Các chuyên gia trong ngành cho rằng tình hình này có thể thay đổi trong vòng 5 đến 10 năm tới. Thay vì xuất cảng trực tiếp từ Trung Quốc – vốn đang chịu mức thuế 100% khi vào Mỹ – nhiều hãng có thể chọn cách xây dựng nhà máy ngay trên đất Hoa Kỳ.
Trước áp lực từ chính quyền Trump, nhiều đại học trên toàn quốc đang lặng lẽ chấm dứt quan hệ với các tổ chức bị cho là ưu tiên riêng người da màu. Từ năm ngoái, hơn một trăm trường đã rút khỏi PhD Project, một chương trình lập từ 1994 nhằm mở rộng hàng ngũ nghiên cứu sinh tiến sĩ kinh doanh là người da đen, gốc Latino và thổ dân. Bộ Giáo dục liên bang đã mở điều tra 45 đại học có hợp tác với PhD Project, với lý do chương trình này từng giới hạn người dự một hội nghị trong các sắc dân da đen, Latino và bản địa. Ba mươi mốt trường đã ký thỏa thuận dàn xếp, cam kết rà soát mọi mối hợp tác với tổ chức nào “hạn chế tham gia dựa trên chủng tộc” và hoặc chấm dứt, hoặc phải giải trình vì sao vẫn duy trì quan hệ.
Vào đầu tháng hai, Bộ Tư Pháp đã công bố 3.5 triệu tài liệu trong vụ án của Jeffrey Epstein, một tội phạm buôn bán tình dục trẻ em. Các hồ sơ được công bố liên quan đến những người đàn ông giàu có và quyền lực vẫn còn bị che dấu rất nhiều. Tổng thống Trump kêu gọi người Mỹ hãy quên đi câu chuyện quá khứ này, nên tập trung vào những điều vĩ đại của nước Mỹ dưới thời ông nắm quyền.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.