Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3913)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Nhưng Gangnam Style là câu chuyện âm nhạc vô hại, còn trong những vụ đã kể tại Việt Nam, khi người ta đăng đàn đăng tin giả mạo hay công khai chửi rủa, sỉ nhục lẫn nhau để được hàng ngàn người hào hứng vỗ tay, theo dõi, thậm chí cổ vũ, bênh vực và biến chúng thành hiện tượng như hiện nay, nó cho thấy có điều gì đó dường như chưa đúng lắm trong xã hội. Bởi đó là cách ứng xử bộ lạc, "đầu gấu" của giang hồ.
Vào lúc 10:00 sáng ngày Thứ Tư 26/05/2021 (ngày rằm tháng Tư năm Tân Sửu), một số vị dân cử & đại diện vùng Little Saigon đã có mặt tại chùa Bát Nhã để dự đại lễ Phật Đản, đồng thời chúc mừng ngày khánh thọ của Hòa Thượng Viện Chủ Thích Nguyên Trí. Những vị dân cử & đại diện có mặt gồm có cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda, ông Lý Vĩnh Phong đại diện Dân Biểu Liên Bang Alan Lowenthal, bà Quyên Trần đại diện Thượng Nghị Sĩ Tiểu Bang Tom Umberg, Nghị Viên thành phố Garden Grove Thu Hà Nguyễn.
Tổng Thống Biden hôm Thứ Năm bay tới Cleveland để quảng bá kế hoạch tạo ra việc làm của ông, và đã chọc quê các dân cử Cộng Hòa đã bỏ phiếu chống dự luật cứu nguy đại dịch nhưng rồi khi về tiểu bang nhà lại khoe công đã giúp đem tiền cứu trợ về cho người dân.
Khi Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC) thay đổi các hướng dẫn của họ về việc đeo khẩu trang vào ngày 13 tháng 5 năm 2021, nhiều người Mỹ vẫn còn một ít nhầm lẫn. Hiện nay bất cứ ai đã chích ngừa đầy đủ có thể tham gia vào các hoạt động bên trong và bên ngoài nhà, lớn hay nhỏ, không cần đeo khẩu trang hay giữ khoảng cách với người khác.Anthony Fauci, trưởng cố vấn y tế cho Tổng Thống Biden, nói rằng hướng dẫn mới “dựa vào sự phát triển của khoa học” và “phục vụ như là một sự khuyến khích” đối với 2/3 người Mỹ là những người chưa chích ngừa đầy đủ tiếp tục đi chích ngừa. Nhưng một số người không thể chích ngừa bởi vì các điều kiện tiềm ẩn. Những người khác với các hệ thống miễn dịch yếu kém, từ bệnh ung thư hay các điều trị y khoa, không thể được bảo vệ hoàn toàn bởi việc chích ngừa của họ. Trẻ em từ 12 tới 15 tuổi đã hội đủ điều kiện để chích ngừa thuốc Pfizer-BioNTech chỉ mới hôm 10 tháng 5 năm 2021. Và không có thuốc chích ngừa Covid-19 được trao thẩm quyền sử dụng
Tình hình đại dịch trong tuần qua đã hầu như giảm xuống rất nhiều tại Mỹ và Châu Âu khi nhiều nơi cho mở cửa sinh hoạt trở lại, nhưng tại Việt Nam và một số nơi khác như Ấn Độ và Châu Mỹ La Tinh thì tình hình vẫn còn nghiêm trọng. Trong tuần qua cũng bùng lên lại chuyện nguồn gốc của vi khuẩn corona với lời bình luận giám đốc cơ quan CDC Hoa Kỳ nói rằng rất có thể vi khuẩn corona thoát ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán của TQ.
Chương trình đầu tư EB-5 chỉ quan trọng đối với một nhóm rất nhỏ các thành viên trong Thượng viện và Hạ viện và trong các tái ủy quyền trước đây không ai dành sự quan tâm đáng kể cho chương trình này. Nhưng hiện nay, Chương trình Trung tâm Vùng EB-5 đang nhận được sự quan tâm của nhiều thành viên hơn vì đã hết hạn sử dụng. Tuy nhiên, có một số thành viên quốc hội không biết rằng chương trình EB5 cần được tái ủy quyền lại trước ngày 30 tháng 6.
California đang trao tặng số tiền thưởng chích thuốc ngừa lớn nhất nước – 116.5 triệu đô la – trong nỗ lực để có thêm nhiều triệu người chích thuốc ngừa trước khi tiểu bang đông dân nhất Hoa Kỳ tái mở cửa vào tháng tới, theo Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Năm, 27 tháng 5 năm 2021.
Tổng Thống Joe Biden đã công bố thông điệp chính thức được gửi đi bởi Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Tư trong đó ông viết như sau: “Jill và tôi gửi lời cầu chúc nồng ấm nhất đến các Phật tử tại Hoa Kỳ và trên khắp thế giới khi họ mừng Lễ Vesak, một ngày kỷ niệm sự đản sinh, thành đạo và nhập niết bàn của Đức Phật. Nghi lễ thắp nến, biểu tượng của ngày lễ này đã được tổ chức trên 2,500 năm qua, nhắc nhở chúng ta giáo lý của Phật Giáo về lòng từ bi, khiêm cung, và vô ngã mà đã tồn tại đến hôm nay. Vào ngày này, chúng ta cũng tưởng nhớ đến những đóng góp của các Phật tử tại Mỹ là những người đã làm phong phú các cộng đồng và đất nước của chúng ta khi tất cả chúng ta cùng nhau làm việc hướng tới tương lai tươi sáng hơn.”
Người dân Việt trong và ngoài nước vì chứng kiến quá nhiều vụ tai tiếng tham nhũng của các cán bộ từ trung ương xuống địa phương trong hàng chục năm nay nên đã không còn tin vào sự trong sáng của cơ chế chính quyền CSVN khi nói đến chuyện đóng góp tiền bạc để chính phủ mua thuốc chích ngừa cho dân như lời kêu gọi của Thủ Tướng CSVN Phạm Minh Chính hôm 24 tháng 5 năm 2021, theo tường thuật của Đài Á Châu Tự Do (RFA) hôm Thứ Năm.
- Hôm Thứ Năm 27/5/2021, báo Politico loan tin rằng các viên chức do Trump bổ nhiệm bây giờ bị kẹt hóa đơn thuế, vì Trump đã cho hoãn trả thuế lương (payroll taxes) của các viên chức này. Lúc đó Trump hứa với các quan chức này là thuế lương sau đó sẽ được xóa, nhưng điều này chưa bao giờ xảy ra, và bây giờ nhiều người nợ thuế nhiều ngàn đôla. Đó là khoản 12.4% tiền thuế an sinh xã hội. - Một lá thư từ Sở Thuế gửi 1 cựu viên chức Bạch Ốc yêu cầu phải trả $1,500 tiền thuế lương còn nợ trong vòng 30 ngày, nếu không thì sẽ được qua danh sách Bộ Ngân Khố để làm thủ tục siết nợ thuế. Một cựu viên chức của Trump nói với 2 phóng viên Brian Faler và Daniel Lippman rằng bà và các bạn đồng sự đều nổi giận, vừa bị đòi thuế bất ngờ và vừa bị cho thời hạn quá ngắn để trả thuế nợ, mà họ tin là lương của họ được Trump miễn thuế đó.
Mười tiểu bang hiện đã đạt được mục đích của chính phủ Biden để chích ngừa ít nhất 70% người lớn chống lại Covid-19 tới ngày 4 tháng 7 với ít nhất một liều, theo tài liệu được công bố hôm Thứ Tư, 26 tháng 5 năm 2021, bởi Cơ Quan CDC qua tường thuật của CNN hôm Thứ Tư. Pennsylvania là tiểu bang mới nhất đạt tới điểm chuẩn này, tham gia với các tiểu bang Connecticut, Hawaii, Maine, Massachusetts, New Hampshire, New Jersey, New Mexico, Rhode Island và Vermont.
Hung thủ được xác nhận là Sam Cassidy, 57 tuổi, theo 2 viên chức chấp pháp cho hay. Các nhà điều tra không cung cấp bất cứ động cơ gì ngay tức thì. Người vợ cũ của ông, là Cecilia Nelms, nói với AP rằng Cassidy rất nóng tánh và đã từng nói với bà rằng ông muốn giết chết người tại chỗ làm việc, “nhưng tôi không bao giờ tin ông ấy, và nó không bao giờ xảy ra. Cho đến nay.”
“Bây giờ tôi yêu cầu Cộng Đồng Tình Báo nhân đôi các nỗ lực của họ để thu thập và phân tích thông tin mà có thể đưa chúng ta đến gần với kết luận cuối cùng, và phúc trình lại tôi trong vòng 90 ngày,” theo Biden cho biết. Hôm Thứ Hai Báo The Wall Street Journal trích thuật báo cáo tình báo Hoa Kỳ nói rằng 3 nhà nghiên cứu tại phòng thí nghiệm tại Vũ Hán, Trung Quốc, nơi đại dịch vi khuẩn corona được tin đã bắt nguồn, bị bệnh vào mùa thu năm 2019.
Facebooker Lê Văn Dũng đã thoát khỏi sự vây bắt của công an Hà Nội hôm 25 tháng 5 năm 2021 vì bị cáo buộc tội danh “làm, tàng trữ, phát tán thông tin, vật phẩm, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,” nhưng không biết ông có thể không bị bắt trong tương lai hay không, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Tư, 26 tháng 5 năm 2021.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.