Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 3706)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Tôi (Aryeh Cohen-Wade) vừa nhận được một bản tin từ một vũ trụ khác. Tôi sẽ sao chép nó xuống dưới đây. Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp để vinh danh hai cư dân Minneapolis bị sát hại bởi một nhóm khủng bố xã hội chủ nghĩa Marxist nhập cư bất hợp pháp. “Renee Good và Alex Pretti đại diện cho những gì tốt đẹp nhất của nước Mỹ,” Trump tuyên bố
Đôi khi tôi làm xong vài câu thơ em đọc, ngần ngừ nhìn tôi tội nghiệp rồi nói rằng thơ anh hơi cải lương
Họ vừa bắn chết một thi sĩ Họ vừa bắn chết một bà mẹ 3 con Họ vừa bắn chết một phụ nữ 37 tuổi
-- Trump: ‘Con Nhỏ Omar Có Lẽ Đã Dàn Dựng Vụ Tấn Công, Tự Xịt Vào Người’. -- Báo Cáo Sơ Bộ Của DHS: Hai Đặc Vụ CBP Đã Bắn Alex Pretti. Phe Cực Hữu Ở Minnesota ‘Gài Bẫy’ Tội Khủng Bố Cho Người Biểu Tình. -- Ngoại Trưởng Rubio: ‘Mỹ Sẽ Dùng Vũ Lực Nếu Chính Phủ Lâm Thời Venezuela Không Hợp Tác’. -- Tòa Liên Bang Ra Lệnh Tạm Thời Thả Em Bé 5 Tuổi. -- Amazon Gửi Email Cho Nghỉ Việc 16,000 Nhân Viên. -- Virginia: Tòa Chặn Bản Đồ Chia Lại Khu Vực Bầu Cử. -- Melania Rung Chuông Sàn Giao Dịch NYSE, Giữa Lúc Phim Tài Liệu Ế Ẩm. -- Đảng Cộng Hòa Quay Lưng Với Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem, Kêu Gọi Bà Từ Chức. -- Ảnh Putin Treo Trong Bạch Ốc Gây Phản Ứng Dữ Dội.
Bài viết của Leann Ray hôm 27/1/2026 trên báo West Virginia Watch: Các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa ở tiểu bang West Virginia tiếp tục cố gắng làm mờ ranh giới giữa nhà thờ và nhà nước trong các trường công lập
Chiến dịch mang tên Operation PARRIS do chính quyền Tổng thống Donald Trump khởi động hồi đầu tháng, nhắm riêng vào khoảng 5.600 người tị nạn mới đến Minnesota. Những người này đã được Hoa Kỳ tiếp nhận hợp pháp sau nhiều năm sàng lọc an ninh nghiêm ngặt, nhưng chưa có quy chế thường trú nhân. Theo đơn kiện, nhân viên của Immigration and Customs Enforcement đã bắt giữ người tị nạn ngay tại các buổi trình diện di trú, trên đường đi làm, đi học, thậm chí xuất hiện trước cửa nhà không có trát tòa. Một số trường hợp bị còng tay đưa thẳng lên máy bay sang Texas.
Bài viết của Tristan Bove, trên Tạp chí tài chánh Fortune có nhan đề "Trump’s economy is the ‘least conservative’ in a lifetime, top economist warns. ‘Our kids will feel it in a set of lost opportunities’" (Nền kinh tế dưới thời Trump là "ít bảo thủ nhất" trong suốt cuộc đời, một nhà kinh tế hàng đầu cảnh báo. "Con cái chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả từ những cơ hội bị bỏ lỡ"...")
Thế hệ Phật tử Việt Nam cao niên có lẽ không quen thuộc với các bộ phim liên hệ tới Star Wars -- Chiến tranh giữa các vì sao -- một kiểu phim có tính sử thi về không gian vũ trụ, ghi lại các cuộc đối kháng giữa các phe phái tại một thiên hà xa xôi.
-- Trump Đưa ICE Đến Olympic Milan Cortina, Người Ý Tức Giận. -- Minnesota: Bovino ‘Cút’, Sa Hoàng Biên Giới Của Trump Vào Thay. -- Kristi Noem Sẽ Điều Trần Trước Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện. -- Ứng Viên Đảng CH Bỏ Tranh Cử Thống Đốc Minnesota Vì ‘Không Ủng Hộ Chính Phủ Trả Thù Tiểu Bang’. -- Thẩm Phán Minnesota Dọa Xử Quyền Giám Đốc ICE Tội Khinh Thị Tòa -- Hiệp Hội Súng Trường Quốc Gia (NRA) Chỉ Trích ICE, Kêu Gọi Điều Tra ‘Toàn Diện’ Vụ Giết Alex Pretti. -- “Người Thổi Còi” Trong Vụ Luận Tội Trump Ra Tranh Cử Thượng Viện Florida. -- TikTok Bị Tố Chặn Nội Dung Nhắc Epstein Và Video Chỉ Trích Trump. -- Google Đồng Ý Trả $68 Triệu Để Dàn Xếp Vụ Kiện Tập Thể. -- Cựu Chủ Tịch FiFa Kêu Gọi ‘Boycott’ World Cup 2026 Vì An Ninh. -- Hiệp Hội Nhi Khoa Hoa Kỳ Không Theo Hướng Dẫn Của CDC Về Khuyến Nghị Tiêm Chủng Trẻ Em. -- Cambodia Tham Gia Hội Đồng Hòa Bình Của Trump. -- Ấn Độ Và EU Đạt Thỏa Thuận Thương Mại Tự Do.
Bản tin AP ghi rằng Trump bắt đầu dịu giọng về chiến dịch trấn áp nhập cư ở Minnesota, và sẽ thí quân, đẩy một số quan chức đặc vụ liên bang rời đi. Tổng thống Donald Trump đã dịu giọng hơn vào hôm thứ Hai về chiến dịch trấn áp nhập cư ở Minnesota, ca ngợi các cuộc trò chuyện hiệu quả với thống đốc
Minnesota đã chính thức bùng nổ thành một cơn bão chính trị tại Washington. Những gì bắt đầu bằng những phát súng trên đường phố Minneapolis giờ đây đang đe dọa làm sụp đổ chiếc ghế bộ trưởng Bộ Nội An của Kristi Noem và có thể khiến chính phủ liên bang phải đóng cửa vào đầu Tháng Hai. Hôm Thứ Hai, 26/1, có thêm tám thành viên đảng Dân Chủ ký vào nghị quyết luận tội bộ trưởng Kristi Noem, sau cái chết của Alex Pretti, nâng tổng số người cùng ký tên lên 120 người, theo phát ngôn viên văn phòng Dân Biểu Robin Kelly (Illinois.) Theo NBC, con số này chưa dừng lại giữa làn sóng phẫn nộ về các phương pháp thực thi di trú của chính quyền Trump. Hàng ngàn đặc vụ liên bang được điều đến Minnesota trong chiến dịch mà chính quyền gọi là "Operation Metro Surge" (Chiến dịch Đột kích Đô thị.)
Tối Thứ Bảy 24-1-2026 tại rạp Regal ở khu thương xá Spectrum thành phố Irvine, Nam California, mấy trăm đồng hương và quan khách đến dự buổi chiếu phim The King Of Trash do công ty rác California Waste Solutions thực hiện.
Hôm nay, Thẩm phán tại Minneapolis sẽ nghe tranh luận: có phải đặc vụ ICE vào bố ráp trong thẩm quyền tiểu bang là chiếm đóng vi hiến? - Dân Mỹ nghèo hơn, giá nhà, giá thực phẩm tăng. Các tiệm đồ cũ bùng phát. - Khủng bố sắc tộc: ICE điều tra vụ những lá bài Át Bích (lá bài tử thần) mang tính đe dọa, đặt trong xe của những người bị ICE bắt giam - Trump đòi ra luật cấm các thành phố dung chứa nhập cư lậu - Tỷ phú MAGA Bill Ackman quyên tặng 10.000 đô cho gia đình của y tá Alex Pretti (kẹ bị IC bắn chết). - Cựu nữ Dân Biểu Cộng hòa MTG gửi đến MAGA: Các bạn đang bị [Trump] "kích động dẫn đến nội chiến" - Một ông lẻn vào bữa tiệc Liên hoan phim Sundance, đấm vào mặt 1 Dân Biểu Dân Chủ (gốc da đen + Cuba) rồi hô khẩu hiệu kỳ thị sắc tộc. - Trump ra tín hiệu sẵn sàng rút lực lượng ICE khỏi Minneapolis. - Khoảng 60 tổng giám đốc (CEO) các công ty lớn kêu gọi hòa bình xây dựng cho Minnesota. - Minnesota: Sở Giám định Y tế Quận Hennepin xác định vụ bắn chết cô Renee Nicole Good là
Sau 26 năm đàm phán, Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được thỏa thuận ký kết Hiệp định Thương mại với khối MERCOSUR bao gồm Argentina, Brazil, Uruguay và Paraguay và sẽ hứa hẹn tạo ra những tác động sâu rộng về kinh tế, nông nghiệp, môi trường và địa chính trị cho cả hai bên...
Thủ Tướng Canada kêu gọi toàn dân ưu tiên mua hàng Canada, mặc kệ nước ngoài [Trump] quậy phá. Trump gọi Thủ Tướng Canada là Thống Đốc, ám chỉ Canada là tiểu bang 51 của Mỹ, dọa áp thuế Canada 100% nếu mua bán với TQ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.