Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4130)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Nhà báo và blogger bất đồng chính kiến Nguyễn Tường Thụy, Phó Chủ Tịch Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam, đã khẳng khái chống lại sự áp đặt của an ninh trại tạm giam tại thành phố Sài Gòn khi bắt ông phải viết đơn kháng cáo theo hướng dẫn của họ, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm 29 tháng 1 năm 2021.
Sở Xã Hội Quận Cam (SSA) thông báo rằng sở sẽ bắt đầu mở lại bốn văn phòng với chức năng hạn chế, có hiệu lực vào Thứ Hai, Ngày 1 Tháng 2 Năm 2021, theo sự gỡ bỏ lệnh phải ở nhà của của Tiểu Bang. Việc mở cửa trở lại sẽ bổ sung cho cư dân Quận Cam thêm khả năng tiếp cận các phúc lợi trợ giúp công cộng và các dịch vụ liên quan, đồng thời tiếp tục cung cấp các biện pháp giúp duy trì sự bảo vệ của khách hàng và nhân viên SSA trong khi đại dịch COVID-19 đang diễn ra.
Trong khi COVID-19 là ưu tiên hàng đầu đối với tất cả cư dân của California trong năm nay, các chủ nhà và những nhà trồng cây thương mại được nhắc nhở rằng có một loại bệnh thực vật không thể chữa khỏi, bệnh Huanglongbing (HLB) hay còn gọi là bệnh vàng lá gân xanh, vẫn đang đe dọa giống cây cam quýt, vườn tược và nền kinh tế liên quan của tiểu bang. Dịch bệnh HLB lây lan bởi một loại côn trùng nhỏ bé nhưng vô cùng nguy hiểm, giống rầy chổng cánh châu Á (ACP), vì chúng ăn lá cây cam quýt. Bệnh không nguy hiểm cho người hoặc vật nuôi trong nhà nhưng giết chết giống cây trái có múi cam quýt và hiện tại chưa có thuốc chữa. Một khi cây được xác nhận mắc bệnh, chắc chắn cây sẽ chết và phải được loại bỏ khỏi vườn cây càng sớm càng tốt để bảo vệ các cây cam quýt có múi lân cận khỏi bị nhiễm giống bệnh không thể cứu chữa này.
Sau thông báo của Tổng thống Biden, Covered California công bố hôm thứ Năm rằng họ sẽ thiết lập thời gian ghi danh đặc biệt để mang lại cho mọi người nhiều cơ hội hơn để ghi danh bảo hiểm chăm sóc sức khỏe trong khi cả nước tiếp tục đối mặt với đại dịch COVID-19 và kinh tế. suy thoái. Sự việc này diễn ra sau khi tổng thống thiết lập thời gian ghi danh mở đặc biệt trên toàn quốc cho 36 tiểu bang phục vụ thị trường bảo hiểm do liên bang điều hợp và sau khi tuyên bố cam kết thực hiện một chiến dịch tiếp thị để thúc đẩy việc ghi danh.
Tôi không thân thiết hay gần gũi gì lắm với nhà văn Mai Thảo, và ngược lại. Tuy thế, suốt những năm dài của thập niên 1980, mỗi lần đến Silicon Valley là ông nhất định phải tìm tôi cho bằng được mới yên. Lý do – giản dị – chỉ vì tôi vợ con không có, mèo chó cũng không nên có thể ngồi “hầu” rượu cùng ông từ sáng đến chiều, và (đôi khi) từ khuya cho tới sáng luôn!
Hiện nay các nhà hàng và các nơi thờ phượng, các phòng tập thể thao hoặc các rạp chiếu phim chỉ được mở bên ngoài. Các shopping Centers và các tiệm bán lẻ thì được mở bên trong với giới hạn 25% khách vào. Các chợ hoặc cửa hàng tạp hóa thì có thể lên đến 50%. Tuy nhiên các tiệm tóc, nail hay dịch vụ săn sóc da và massage được quyền mở bên trong. Xin lưu ý, sự cho phép mở lại nêu trên đòi hỏi các cơ sở thương mại phải theo các đề nghị an toàn đã được ấn định bởi tiểu bang, quận hạt hoặc thành phố.
WASHINGTON (VB - 29/1/2021) --- Có phải là Trump đứng mấp mé hạng bét trong các vị nguyên thủ chống dịch? Quốc gia nào chống dịch COVID-19 tuyệt vời nhất? Viện nghiên cứu Lowy Institute, bản doanh ở Sydney, Úc Châu, chấm điểm 98 quốc gia trong thời gian 36 tuần lễ cho biết chống dịch tuyệt vời nhất là New Zealand, và thứ nhì là Việt Nam. Bản nghiên cứu này không chấm điểm Trung Quốc vì "không có đủ số đo công cộng về xét nghiệm."
Ông Joe Biden đã tuyên thệ nhậm chức vào ngày thứ Tư, 20 tháng 1 năm 2021 với tư cách là tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Ông Biden, được bao quanh bởi gia đình, được Chánh án John Roberts tuyên thệ nhậm chức lúc 11:49 sáng tại Điện Capitol Hoa Kỳ. Ông Biden đã tuyên thệ trên cuốn Kinh thánh thuộc về Beau Biden, người con trai quá Trước bình minh ngày thứ Tư, ông Biden đã công bố trong Sổ Liên Bang một số lệnh hành pháp có hiệu lực ngay sau 12 giờ trưa. Chúng bao gồm việc yêu cầu phải đeo khẩu trang trên tòan quốcx, ngừng xây dựng bức tường biên giới phía Nam, thu hồi lệnh cấm đi lại của người Hồi giáo, nối lại tư cách thành viên với Tổ Chức Y Tế Thế giới, tái gia nhập Hiệp định Khí hậu Paris, gia hạn việc trục xuất và gia hạn việc tạm ngưng đòi tiền vay nợ của sinh viên. Ông cũng đã ký một lệnh duy trì chương trình DACA, đây là chương trình tạm hõan thi hành việc trục xuất những thanh thiếu niên đã đến Hoa Kỳ bất hợp pháp khi còn thơ ấu..
Trong tuần qua tình hình đại dịch vẫn còn căng thẳng tại nhiều nước trên thế giới với tổng số người bị truyền nhiễm vi khuẩn corona đã vượt qua con số 100 triệu trên toàn cầu, trong khi chính phủ của Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden đang nỗ lực tăng tốc việc chích ngừa Covid-19 cho toàn dân.
Những người bị đói lâu dài không chỉ là khó chịu. Họ có thể cảm thấy suy yếu hay đau đớn và có nguy cơ bệnh hoạn cao, gồm bị bệnh suyễn, thiếu hồng huyết cầu vì thiếu chất sắt và sức khỏe xương kém. Dĩ nhiên, đói có thể phát sinh khi người nào đó không đủ ăn, nhưng cũng là do không an toàn thực phẩm – điều mà xảy ra khi bạn không có tiền hay các phương tiện khác của việc tiếp cận đủ loại hay số thực phẩm thích đáng.
Mục Sư King tới thành phố Memphis thuộc tiểu bang Tennessee, để ủng hộ cuộc đình công của các công nhân vệ sinh tại thành phố người Mỹ gốc Phi Châu này. Các công nhân đã tổ chức đình công vào ngày 11 tháng 2 năm 1968 để phản đối mức lương không bình đẳng và các điều kiện làm việc được đề ra bởi Thị Trưởng Henry Loeb. Lúc đó, Memphis đã trả lương cho các công nhân da đen thấp hơn nhiều so với lương họ trả cho các công nhân da trắng. Thành phố không có đồng phục, không có nhà vệ sinh, không có công đoàn được thừa nhận, và không có thủ tục khiếu nại cho nhiều trường hợp mà họ bị trả lương thấp. Trong nhiệm kỳ thị trưởng của Loeb, các điều kiện đã không được cải thiện đáng kể, và các cái chết kinh khủng vào tháng 2 năm 1968 của 2 công nhân trong chiếc xe ép rác đã đưa tới nhiều căng thẳng trong một cuộc biểu tình. Mục Sư King đã tham gia một cuộc tập họp đông đảo tại Memphis vào ngày 28 tháng 3 năm 1968, mà đã kết thúc trong bạo động. Vào ngày 3 tháng 4, MS King trở lại Memphis để
Việt Nam báo cáo 82 trường hợp mới bị truyền nhiễm vi khuẩn corona hôm Thứ Năm, 28 tháng 1 năm 2021, nhiều giờ sau khi xác nhận 2 vụ truyền nhiễm đầu tiên trong gần 2 tháng, theo bản tin của AP cho biết hôm Thứ Năm. 72 trường hợp bị truyền nhiễm đến từ một công ty điện tử tại tỉnh Hải Dương, nơi một nữ công nhân 34 tuổi đã thử nghiệm dương tính với vi khuẩn sau khi đồng nghiệp của bà đã được phát hiện mang vi khuẩn từ Osaka, Nhật Bản, nhiều ngày trước đó, theo Bộ Y Tế VN cho hay.
Hoa Kỳ sẽ bảo vệ Phi Luật Tân chống lại các cuộc tấn công tại Biển Đông, theo Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken nói với người đồng nhiệm của ông tại thủ đô Manila, theo bản tin của Newsweek tường trình hôm Thứ Năm, 28 tháng 1 năm 2021.
Tổng Thống Biden hôm Thứ Năm, 28 tháng 1 năm 2021, đã ký hàng loạt hướng dẫn liên quan đến việc chăm sóc sức khỏe mà ông mô tả như là việc đảo ngược “thiệt hại” đã được thực hiện bởi cựu TT Trump, mà gồm hành động để hủy bỏ và nhắm mục tiêu các quy định chống phá thai, theo bản tin của Đài CBS News cho biết hôm Thứ Năm.
Rò rỉ chất lòng nitrogen tại một nhà máy đóng gói thực phẩm ở Georgia đã giết chết ít nhất 6 người hôm Thứ Năm, 28 tháng 1 năm 2021, và khiến cho 3 người khác phải vào bệnh viện trong điều kiện nghiêm trọng, theo các viên cho cho biết qua bản tin của NBC News hôm Thứ Năm.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.