Hôm nay,  

Tháng Tư Đọc Thơ Tù

18/03/202200:00:00(Xem: 4377)
 
Chiến tranh và ngục tù là bi kịch đau thương nhất trong lịch sử loài người, nó là kinh nghiệm không được rút tỉa để học hỏi và ngăn chặn, cứ thế lặp đi lặp lại khắp nơi trên thế giới, đánh động mãi ký ức con người nên có thể nói rằng không có cuộc chiến và nhà tù nào trở thành quá khứ, nó luôn là hiện tại với dấu lệ và máu không ngừng chảy. Kinh nghiệm chiến tranh, nhà tù, cùng hệ lụy tang thương của nó như vết cắt hằn sâu trong tâm tư tình cảm con dân Việt nam, mà nhà văn Ngô Thế Vinh đã gọi - vết thương không bao giờ lành-, nó sừng sững ở đó, trên đất đá, trên thân thể, trong tâm hồn, trong sử lịch, mà trái tim và lương tâm con người mãi thúc thủ một câu trả lời.

Bây giờ là tháng tư, tháng của vết thương chưa kéo da non ấy, giở lại những trang thơ của những người lính Việt Nam Cộng Hòa viết trong trại tù-cải-tạo- như thể chúng ta đang mở băng dán vết thương, hẳn là sẽ rỉ máu, nhưng đồng thời cũng khơi chút hoài mong, rằng, thơ ấy sẽ có tác dụng như một thứ thuốc sát trùng làm vết thương nguôi ngoai. Bạn đọc sẽ thấy thể hiện nơi thơ của họ nỗi bi thương khiên nhẫn, những cõi mơ nương tựa, và họ đã xoay sở, đối diện, với những oan khốc của tù ngục bằng thứ khí giới mơ mộng hồn nhiên, nhân ái của trái tim thi sĩ. Và hiểu được vì sao họ sống sót.
 
Xin giới thiệu mảng thơ tù của: Nguyễn Xuân Thiệp – Thanh Tâm Tuyền – Trần Dạ Từ - Tô Thùy Yên, và một bài hành bi tráng của Cao Vị Khanh.
 
NGUYỄN XUÂN THIỆP
 
Điệu hoài hương xanh
 
đêm những vùng xanh châu thổ
dịu như một làn hơi men
bỗng bay rực trời đóm lửa
khi điệu kèn hồng rúc lên
 
đêm đưa ta lên miền bắc
với những chấm đèn trong mưa
một đi bóng nhà xa khuất
còn nghe đôi ngọn gió thu
 
khi ta đi lên miền bắc
nụ cười quên dưới trời xưa
trái tim đeo ngoài túi áo
như chuông trước cổ ngựa thồ
 
lưu thân đi trong trời đất
áo quần như gã hề điên
tóc râu dựng bờm cổ thụ
cõi người chợt lạ chợt quen
 
chân ta đi trên miền bắc
qua dăm thôn xóm buồn teo
đâu đám trẻ thơ bụng ỏng
trố đôi mắt buồn dõi theo
buổi chiều trắng bông chẩu rụng
rắc lên quán chợ quê nghèo
 
đi ta đi lên miền bắc
bóng ngày treo ngọn cây cao
buổi trưa tiếng gà hiu hắt
nhớ đầy dăm vạt áo nâu
có đêm sụp trờ mưa lớn
nghe trăm cỗ ngựa qua cầu
tưởng như những loài nấm đỏ
mọc trên thớ gỗ mục sầu
 
đi trên mùa thu đất bắc
nắng lên tưởng chín trái hồng
lá sen trong hồ đã chết
lòng ơi có nhớ cốm vòng
đâu những hội vui ngày trước
ai về dưới mái đình cong
giữa khuya nằm nghe tiếng ếch
trôi về từ một bãi sông
gió thu thổi bùng liếp cửa
bên tai ngỡ giục trống đồng
 
khi ta đi lên miền bắc
uổng công ngậm ngải tìm trầm
thấy con chim rừng sắc tía
nhả những hạt buồn trăm năm
 
ôi những ngày trên đất bắc
nhớ mùi trái chín phương nam
nhớ ơi đồng bông súng nở
ngọn rau con cá trong vàm
nhớ những cuộc tình sông nước
nửa đêm đứt một dây đàn
 
bao giờ giữa mùa thu biếc
cho ta về lại phương nam
nghe tiếng chim chuyền bụi ớt
tưởng chừng động bóng thời gian
hái những đọt mưa xanh ngắt
khi mùa thu rơi trên đầm
 
khi ta đi lên miền bắc
hồn đầy những sắc tạp âm
thổi chùm cỏ khô bay mất
ôi bóng mùa vui biệt tăm
 
1979 (Trại tù Cẩm Nhân-Yên Bái)
NXT
 
 
THANH TÂM TUYỀN

Thanh-Tam-Tuyen_Minh-họa-Chóe
Thanh Tâm Tuyền - Minh họa Chóe
 
Bài nhớ thi sĩ
 
Tặng già Ung
Gửi M.T.
 
Sáng nay thức giấc trong nhà giam
Anh nhớ những câu thơ viết thời trẻ
 
Bừng cháy trong lòng anh bấy lâu u ám quạnh quẽ
Ánh lửa mênh mang buồi tình đầu
 
Mưa bụi rì rào
Gió náo nức mù tối
 
Trễ muộn mùa xuân trên miền cao
Đang lay thức rừng núi biên giới
 
Đã qua đã qua chuỗi ngày lạnh lẽo, anh tự nhủ
Cũng qua cơn khô cạn khác thường
 
Tắt theo ngọn nắng chon von mê hoặc đầu óc quái gở
Từng thiêu đốt anh trên đồi, theo vào đêm dập vùi anh đớn đau
 
Từ lúc nào anh đứng trân trối cô đơn
Hôn ám trời sơ khai nhìn qua song cửa ngục
 
Hoang vu thơ hát lời lá cỏ heo hút
Dẫn anh về tận nẻo nguồn hừng đông lẩn lút
(Hừng đông Hừng đông ôi Hừng đông anh kêu khẽ cảm động muốn khóc
Mai, Mai xa, Mai như hoa, Mai hoa. Mai về tình thơ hôm nay)
 
Em có hay kẻ tội đồ biệt xứ một buổi về ngang cố quận
Xao xuyến ngây ngô hắn dò hỏi lớp bóng mờ tàng ẩn
 
Đêm vây hãm lụn dần
Thủ thỉ mưa ru ngày khốn đốn
 
Em, soi bóng em hồn nhiên ngược lối thời gian
Lặng lẽ anh gầy lửa tinh mơ đầm ấm.
 
(Lào Cai 5/77, Vĩnh Phú 1/78)
TTT
 
TRẦN DẠ TỪ
 
cám ơn dế mèn
 
Ai? Ai đó? Ai. Ai đó vừa kêu tôi
Ahaá, anh dế mèn
Đúng là anh dế mèn năm xưa
 
Ngày nào, đêm mưa
Một mùa giông tố
Có anh dế mèn phất phơ
Lạc vào cát sô
Đùa vui với người tù
Và người và dế và mưa gió
Cùng hát, hát vang hát vang xa
Khúc tình ca gió mưa
Ôi bài hát năm xưa.
Cám ơn, cám ơn em, dế mèn
Tiếng kêu vừa lạ lại vừa quen
Thịt xương đáy ngục xưa thức dậy
Lạnh một bên mà nóng một bên
 
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn
Bao nhiêu năm,
bài hát ấy ta không quên
Cám ơn. Cám ơn em, dế mèn.
TDT
 
TÔ THÙY YÊN

 
To-Thuy-Yen_Minh-họa-Chóe
Tô Thùy Yên - Minh họa Chóe

Tàu đêm (trích đoạn)
 
Tàu đi. Lúc đó, đêm vừa mỏi
Lúc đó, sao trời đã ngủ mê
Tàu rú. Sao ơi, hãy thức dậy
Long lanh muôn mắt tiễn tàu đi
 
Thức dậy, những ai còn sống đó
Nhìn ra nhớ lấy phút giây này
Tàu đi như một cơn giông lửa
Cuồn cuộn sao từ ống khói bay
…
Toa nêm lúc nhúc hồn oan khốc
Đèn bão mờ soi chẳng rõ ai
Ta gọi rụng rời ta thất lạc
Ta còn chẳng đủ nửa ta đây
…
Tàu đi như một cơn điên đảo
Sắt thép kinh hoàng va đập nhau
Ta tưởng chừng nghe thời đại động
Xô đi ầm ĩ một cơn đau
 
Ngồi đây giữa những phân cùng bụi
Trong chuyển dời xung xát bạo tàn
Ta trở thành than, thành súc vật
Tiếng người e cũng đã quên ngang
 
Ta nghe rêm nhói thân tàn rạc
Các thỏi xương lìa đụng chỏi nhau
Nghe cả hồn ta bị cán nghiến
Trên đường lịch sử sắt tuôn mau
 
Dường như ta chợt khóc đau đớn
Lệ nóng cường toan cháy ruột gan
Lệ chảy không ra ngoài khóe mắt
Nghẹn ngào đến cả tiếng than van
…
Đem thân làm gã tù lưu xứ
Xí xóa đời ta với đất trời
Ngàn dặm lìa tan tình cố cựu
Bàng hoàng thân thế cụm mây trôi
 
Đã mấy năm nay quằn quại đói
Thèm ăn như đứa trẻ con nghèo
Mẹ ơi, con nhớ thời thơ dại
Nhớ miếng ăn mà mẹ chắt chiu
 
Liệu còn một bữa cơm đầm ấm
Bên ánh đèn đoàn tụ vợ con
Chia xẻ chút tình cay mặn cũ
Miếng không ngon cũng lấy làm ngon
 
Tàu đi khoan xoáy sâu đêm thép
Tiếng nghiến ghê người, thác lửa sa
Lịch sử dường như rất vội vã
Tàu không đỗ lại các ga qua
…
Có lúc tàu qua những chiếc cầu
Sầm sầm những nhịp động đều nhau
Dưới kia con nước còn thao thức
Bát ngát dềnh lên bãi sậy sầu
…
Người bạn đường kia chắc vẫn thức
Mong tàu đi đến chỗ đêm tan
Có nghe lịch sử mài thê thiết
Cho sáng lên đời đã rỉ han
 
Tàu ơi, hãy kéo còi liên tục
Cho tiếng rền vang dậy địa cầu
Lay động những tầng mê sảng tối...
Loài người, hãy thức, thức cùng nhau
1980
TTY
 
CAO VỊ KHANH
 
BÀI HÀNH THÁNG TƯ
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Từ đêm vỡ tuyến lạc ven đô
Người thua trận chót đền trăm tuổi
Ta gánh thù sâu chốn hải hồ
Những tưởng mười năm đời sáng lại
Ta về bươi kiế́m miểng xương khô
Vét hết oan khiên người lỡ vận
Vùi sâu xóa dấu một hoang mồ
Ta đi rong khắp Nam cùng Bắc
Gom hế́t muôn ngàn vải tám thô
May đủ hai hàng cờ lá phướng
Treo lên trắng toát một cơ đô
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đủ lạnh một hương nguyền
Người thơm áo mới mùi hoa vải
Ta cứ u hoài một nỗi riêng
Đã quá xa xôi ngày thất tán
Biển xưa chừng lắng những con thuyền
Ôi trinh tiết gái ngoài hoang đảo
Chắc cũng nhạt nhòa chuyện đảo điên
 
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm đánh đổi chuyện keo sơn
Người thân biệt xứ lên rừng núi
Kẻ ngóng đầu non đến mỏi mòn
Thư nhắn trên đầu trang giấy rách
“quên đi mà cứu trẻ măng non
mười năm thân đã mềm như lá
như xác ve sầu đã héo hon
bồng bế con ra ngoài cõi ngoại
giữ lấy giùm nhau chút mộng tròn”
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm giậu đổ nát bìm xanh
Mười năm thôn xóm thành hang ổ
Người sống như loài thú mọc nanh
Con lớn hoang đàng theo cỏ dại
Mẹ buồn như cái vạc sang canh
Mẹ gởi con đi ngoài biển lạnh
Bằng như cọng cỏ ném sau gành
Thuyền con mỏng mảnh trời đen kịt
Mẹ thức từng đêm mắt lạnh tanh
Con đi một sống trăm lần chết
Mẹ đứt từng khoanh ruột đoạn đành
 
Vậy đó, tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ngờ ngợ giữa chiêm bao
Ngày đi tóc rối còn đen mượt
Mắt sáng còn nguyên đốm lửa sao
Lòng đã dặn lòng chờ Câu Tiễn
Gom mộng bình sinh nối chí cao
Ai kẻ mài gươm về đấ́t cũ
Ai mang đoản kiếm nhập Tần sâu
Hẹn nhau xẻ núi dầu sạn đạo
Miễ̃̃̃n thấy cờ bay ải địa đầu
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm nếm đủ vị chua cay
Mười năm mòn lẳn đôi giày cỏ
Ngó lại xem còn mất những ai
Đất khách đãi nhau toàn mật đắng
Tâm giao chưa quá một đêm say
Người ơi ... đất nước mà rao bán
Thiên hạ muôn người sợ lấm tay
 
Vậy đó tưởng quên mà vẫn nhớ
Mười năm ... một giấc mộng không thành
Người chờ cho hết đời cô quạnh
Ta đứng bên trời, lệ chảy nhanh
 
C A O V Ị K H A N H
tháng tư 1985
 

Tuần qua chuyện Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump bị truyền nhiễm vi khuẩn corona phải vào bệnh viện đã làm cho cả thế giới chú ý. Điều mọi người đặc biệt suy nghĩ là ông tổng thống của cường quốc số một trên toàn cầu tại sao phải lâm vào tình cảnh đó, phải chăng vì sự xem thường đại dịch Covid-19 của ông mà đã dẫn tới sự kiện này. Có lẽ đây là nhược điểm trầm trọng nhất mà sẽ ảnh hưởng to lớn đến cuộc chạy đua của ông Trump để được tái đắc cử tổng thống trong ngày bầu cử 3 tháng sắp tới đây. CDC Chính Thức Xác Nhận Rằng Covid-19 Có Thể Lây Lan Qua Không Khí. Bác Sĩ Fauci Nói Ngược Với Tuyên Bố Sai Của Trump Rằng Covid-19 Giống Bệnh Cúm. Bạch Ốc Ngăn Chận FDA Công Bố Hướng Dẫn Nghiêm Ngặc Về Việc Phát Hành Thuốc Chích Ngừa Covid-19 ...
Không cần mất thời gian lâu để những hạt vi khuẩn corona trong không khí bay khắp một phòng. Trước hết, chỉ người ngồi gần người nói bị nhiễm bệnh là có nguy cơ cao, nhưng khi cuộc gặp mặt hay lớp học tiếp tục, thì những hạt nhỏ xíu trong không khí có thể lây lan bệnh. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mọi người đối diện cùng mức độ của nguy cơ. Là một kỹ sư, tôi đang thực hiện các thử nghiệm theo dõi các hạt nhỏ bằng không khí di chuyển ra sao, gồm những hạt có kích thức có thể mang theo vi khuẩn. Điều tôi đã tìm thấy là quan trọng để hiểu trong khi ngày càng có nhiều người trở lại các đại học, các văn phòng và các nhà hàng và ngày càng có nhiều cuộc tụ họp diễn ra bên trong nhà khi nhiệt độ xuống thấp. Nó chỉ ra các khu vực nguy cơ cao nhất trong các phòng và tại sao thoáng khí thích hợp là quan trọng. Như chúng ta đã nhìn thấy điều này trong tuần rồi với Tổng Thống Donald Trump và những người khác tại Washington, vi khuẩn corona có thể lan nhanh chóng trong những tòa nhà
Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Năm, 8 tháng 10 năm 2020, đã từ chối hành động đối với yêu cầu của chính phủ Trump để khôi phục lại quy định rằng các thuốc phá thải phải được thực hiện trong sự có mặt của một bác sĩ, theo báo The Hill cho biết hôm Thứ Năm.
Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi đã đưa ra tuyên bố nghiêm trọng trong thời gian họp báo của bà hôm Thứ Năm, 8 tháng 10 năm 2020 qua việc nói với các phóng viên rằng bà định thảo luận biện pháp theo hiến pháp để bãi nhiệm Tổng Thống Trump ra khỏi chức vụ, theo sau nhiều thắc mắc liên quan đến sức khỏe của ông Trump khi ông phục hồi từ vi khuẩn corona, theo bản tin của Fox News cho biết hôm Thứ Năm.
Một số chuyên gia sức khỏe tại Bệnh Viện Walter Reed National Military Medical Center đã được yêu cầu ký các thỏa thuận không tiết lộ (NDA) khi Tổng Thống Donald Trump thăm viếng vào phút chót tại đó vào tháng 11 năm ngoái, theo một người thông thạo với vấn đề này cho biết qua bản tin CNN tường trình hôm Thứ Năm, 8 tháng 10 năm 2020.
13 người đã bị truy tố hôm Thứ Năm, 8 tháng 10 năm 2020 trong một âm mưa khủng bố nội địa bị cáo buộc để bắt cóc Thống Đốc Dân Chủ Tiểu Bang Michigan Gretchen Whitmer, theo các viên chức liên bang và tiểu bang thông báo cho biết, theo CNN tường thuật.
Miền Trung Việt Nam đang trong mùa mưa lụt, trong hai ngày qua đã có ít nhất 11 người thiệt mạng và tích tính tới Thứ Năm, ngày 8 tháng 10 năm 2020, theo bản tin của Báo Dân Trí cho biết hôm Thứ Năm.
Ban Chăm sóc Động vật Garden Grove (Animal Care Services) vẫn đang hoạt động và cung cấp các dịch vụ trong thời gian COVID-19, và cư dân được khuyến khích xin giấy phép (license) và đăng ký (register) thú nuôi của mình, đồng thời làm triệt sản (spay/neuter) chó và mèo của họ để giảm số lượng thú nuôi không có người chăm sóc.
Chương trình Wic (Cung cấp thực phẩm dinh dưỡng cho bà bầu, sản phụ, trẻ sơ sinh, và trẻ em dưới 5 tuổi) vẫn hoạt động trong mùa dịch!
Riêng tôi thì người thắng cuộc trong cuộc tranh luận này xin dành cho cô học sinh lớp tám Brecklynn Brown qua câu hỏi trích từ luận văn đạt giải cấp tiểu bang Utah của em và đã được bà Susan Page sử dụng để kết thúc cuộc tranh luận.
Tài xế lái xe thương mại ở California có thể tiếp tục vận chuyển hàng hóa thiết yếu và nguồn cung cấp trong đại dịch COVID-19 mà không cần lo lắng về việc bằng lái xe hết hạn sau đợt gia hạn mới ngày hôm nay của Nha Lộ Vận Bang California.
Để ủng hộ cuộc vận động tranh cử Biden-Harris, Người Mỹ Gốc Việt ủng hộ liên danh Biden-Harris sẽ tổ chức một cuộc gặp gỡ vận động thứ bảy 10/10/2020 tuần này tại 9741 Bolsa Ave, Westminster, từ 10 giờ sáng đến 12 giờ trưa trong khu Catinat Plaza.
Năm 2016 báo chí Tây Phương đăng tải nhiều tin tức về các thành phố tuy mới xây nhưng không người ở Trung Quốc. Kèm theo đó là những dự đoán về khủng hoảng nhà đất sẽ khiến nền kinh tế gãy cánh (hard landing). Đến nay thì không báo nào còn nhắc đến các thành phố ma…nay tấp nập đông người qua lại! Tình trạng chảy máu ngoại tệ bị chận đứng. Hiểm họa ngân hàng phá sản dường như lui xa.
Những người chỉ trích chế độ Việt Nam không an toàn trước các cuộc tấn công mạng (Cyberangriffen) ở Đức. Theo nghiên cứu của BR (Bayerischer Rundfunk) và báo Zeit Online, họ đang là trung tâm điểm của các Hacker Việt Nam. Đại sứ quán VN ở Berlin phủ nhận các cáo buộc.
WASHINGTON (VB - 8/10/2020) -- Giải Nobel Văn Chương 2020 trao cho nhà thơ Hoa Kỳ Louise Glueck. Bà Glueck sẽ lãnh trị giá 1.1 triệu đôla vì "chất thơ không nhầm lẫn của bà với vẻ đẹp khắc khổ đã làm cho sự hiện hữu cá nhân trở thành phổ quát." Glueck là giáo sư văn chương Anh tại đại học Yale, đã xuất bản 12 tập thơ và nhiều bài lý luận về thơ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.