USA TODAY, số ra mắt ngày 15/9/1982, giá bán 25 cents.
40 năm trước, ngày 15 tháng 9 năm 1982, 15,000 ấn bản đầu tiên của nhật báo USA Today được trình làng tại các sạp báo vùng Washington, D.C. Hai tháng sau, số lượng phát hành đạt mức 360,000 tờ tại các thành phố lớn nước Mỹ và chỉ bảy tháng sau khi ra mắt, con số phát hành mỗi ngày của một tờ báo mới toanh trong làng báo Hoa Kỳ lên đến một triệu ấn bản khắp nước Mỹ. Nhân kỷ niệm sinh nhật 40 năm nhật báo USA Today, thử cùng tìm hiểu thêm về một trong những tờ báo hàng đầu của nước Mỹ hiện nay thế nào.
Trái với khá nhiều tờ báo nổi tiếng và quen tên tại Mỹ nhưng đã không phát hành khỏi địa phương của mình kể từ khi ra đời, hoặc chỉ phát hành một số lượng hạn chế về sau này, nhà sáng lập và phát hành USA Today đã chủ trương mang tờ báo này trở thành một nhật báo quen thuộc trên khắp nước Mỹ ngay từ đầu. Và họ đã thành công. Không chỉ có mặt tại các sạp báo, khách sạn, phi trường khắp các tiểu bang mà ra đến cả nước ngoài.
Bí quyết của USA Today là gì?
USA Today được nhà truyền thông Al Neuharth sáng lập với giấc mơ sẽ phát hành một tờ báo đại chúng, ôn hòa và dễ đọc, phù hợp với mọi sở thích và yêu cầu của độc giả bất kể có xu hướng chính trị như thế nào.
Al Neuharth sinh năm 1924 tại South Dakota, trong một gia đình di dân gốc Đức. Từng làm công việc giao báo rồi làm báo cho một tờ báo địa phương thời trung học, Al Neuharth nhập ngũ và phục vụ trong quân đội thời Đệ Nhị Thế Chiến. Xuất ngũ, ông quay lại đại học để theo học về báo chí và đã cùng một người bạn học lập ra một tờ báo nhỏ chuyên về thể thao ngay sau khi tốt nghiệp đại học, nhưng không thành công.
Ông bắt đầu làm công việc ký giả cho các tờ báo lớn nhỏ và cuối cùng trở thành Tổng quản trị (CEO) cho tập đoàn báo chí lớn nhất nước Mỹ là Gannett. Cuộc đời của Al Neuharth gắn liền với báo chí như vậy cho đến khi ông qua đời ở tuổi 89 vào năm 2013. Ngoài USA Today, ông còn là nhà sáng lập của bảo tàng báo chí Newseum cùng một số học bổng báo chí cho sinh viên học sinh.
USA Today ra đời với những ý tưởng và mô hình tương tự như khi Al Neuharth lập ra tờ TODAY, sau này đổi thành Florida Today tại Florida vào năm 1966 với những kỹ thuật vệ tinh và truyền thông đã tân tiến hơn gần hai thập niên sau.
USA Today thu hút độc giả nhờ bước đi tiên phong trong làng báo Mỹ là tin tức, bài vở ngắn gọn và thú vị, quan điểm ôn hòa và hai chiều, các thông tin nhiều dữ liệu, đa dạng và đại chúng, trình bày, hình ảnh màu sắc bắt mắt.
Bên cạnh các bản tin chính trị, thời sự hay quốc tế vốn khô khan thì USA Today cân bằng bằng những mục đời sống, giải trí khá thu hút. Mục thể thao với football, Super Bowl cho đến các bản tin, tường trình của USA Today là được độc giả đại chúng ưa thích bởi dân Mỹ vốn mê những môn thể thao này. USA Today tường trình về giải trí, âm nhạc, giới showbiz cũng là điều quan tâm của độc giả đại chúng. USA Today còn có những mục điểm phim, điểm sách, giới thiệu các sách bán chạy nhất hay về các giải thưởng phim ảnh, âm nhạc, thời gian...
Nhưng không vì vậy mà USA Today bị xem là tờ báo bình dân khi có những bài viết, phóng sự, các tường trình được đánh giá cao. Cho đến nay thì nhật báo này đã nhận được tổng cộng là 96 giải Pulitzer, không kể nhiều giải thưởng báo chí danh giá khác của nước Mỹ hay quốc tế.
USA Today có khoảng 4,000 ký giả đang làm việc, cung cấp tin, viết bài cho mình. Hiện đang in tại 37 nhà in trong nước Mỹ và 5 nhà in tại nước ngoài để mỗi đêm các nhà in này sẽ in và phát hành các ấn bản cho các địa phương cùng trong khu vực khắp hết các tiểu bang cùng các vùng lãnh thổ của nước Mỹ, phục vụ khoảng 2.6 triệu độc giả mỗi ngày và 133 triệu độc giả trên mạng mỗi tháng, theo các số liệu từ tờ báo này.
Việc đưa tin, giữ được các mục và tin tức, hình ảnh như vậy mỗi ngày là một hoạt động có quy mô đáng kể của nhật báo này, đặc biệt trong thời đại báo in bị giảm sút đáng kể như tình trạng chung của ngành truyền thông trong thời đại mạng xã hội lên ngôi. Các số liệu cho thấy báo in đang sút giảm với tỉ lệ trung bình hàng năm là 12% nên tờ nhật báo đa dạng và đại chúng này vẫn giữ được hoạt động đều đặn của mình quả là một cố gắng không nhỏ.
Điều quan trọng với USA Today khi thu hút độc giả bất kể quan điểm chính trị nào là chủ trương quan điểm đa chiều (Opinions from all sides) với trang Quan Điểm, có những bài viết đối nghịch (Opposing Views) lại quan điểm ban biên tập hay quan điểm những bài viết khác từ năm 1998. USA Today không tuyên bố ủng hộ bất cứ ứng viên tổng thống hay liên bang, địa phương nào cho đến khi phá bỏ lệ này trong một đôi cuộc bầu cử vừa qua. Tuy nhiên USA Today đồng thời như nói trên, đăng lại các bài viết phản biện trái chiều cùng lúc với các quan điểm đưa ra, cũng không ngần ngại, né tránh các vấn đề thời sự nóng bỏng hay chỉ trích một chính sách riêng rẽ nào đó của bất cứ đời tổng thống nào.
Tất cả những điều kể trên không đi ra ngoài tôn chỉ và đường lối của nhà sáng lập Al Neuharth đã đặt ra rằng, "USA Today hy vọng sẽ đóng vai trò như một diễn đàn để tạo sự thông hiểu và đoàn kết nhằm đưa Hoa Kỳ thực sự là một quốc gia”.
Có lẽ đó cũng là một tôn chỉ đáng suy nghĩ.
– Đinh Yên Thảo
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình