Nhận được hình hài này từ cha mẹ, một khi con trưởng thành và có đủ nhận thức, con biết con cần phải phát triển từ thể chất đến tinh thần; vì không tự tiến về phía trước với sự bảo bọc, dìu dắt của cha mẹ, chính là vô ân.
Trong suốt những năm tháng dưới sự nuôi nấng dạy dỗ của cha mẹ, con luôn cảm nhận được tình thương bao la, vô điều kiện của cha mẹ dành cho con, dù hình thể của con đẹp hay xấu, lành lặn hay tật nguyền; dù tánh tình của con ngoan hiền hay bướng bỉnh, thông minh hay chậm lụt; và dù khi bước chân vào trường đời, con thành công hay thất bại.
Nhận thức về công ơn, cảm nhận về tình thương của cha mẹ như thế, con biết con cần phải sống như thế nào để không phụ lòng cha mẹ.
Về thể chất, con biết tự chăm sóc bản thân, không phung phí sức lực và thời giờ vào những trò chơi vô bổ làm hại đến sức khỏe; không tàn phá hủy hoại thân thể bằng sự nghiện ngập say sưa, rượu chè hút xách.
Về tinh thần, con biết phân biệt thế nào là tốt-xấu, thiện-ác; biết tuân thủ những luật tắc và lề thói căn bản đạo đức của làng nước; biết những gì là hủ tục cần vượt bỏ, những gì là mỹ tục cần áp dụng, triển khai.
Đối với gia đình, con hiểu đây là nền tảng để xây dựng xã hội, quốc gia; vì vậy, gia đình cần sự hòa hợp êm ấm, trên dưới thuận thảo với nhau trong tình thương yêu và cảm thông; mỗi thành viên gia đình phải tự thể hiện đúng chức năng và vai trò của mình đối với các thành viên khác để có cuộc sống hài hòa, an vui.
Đối với xã hội, con ý thức rằng giữa cá nhân, gia đình và xã hội có sự tương quan chặt chẽ; cá nhân và gia đình có thể ảnh hưởng tốt/xấu đến xã hội và xã hội cũng luôn tác động tốt/xấu đến cá nhân và gia đình. Trong tương quan đó, con phải biết tương nhượng và chia sẻ quyền lợi một cách công bằng chứ không phải lúc nào cũng chỉ biết thủ lợi về phần mình; ngược lại cũng không để xã hội chèn ép, áp bức, lợi dụng năng lực cá nhân. Con biết để trở thành người hữu dụng trong xã hội, con phải hết lòng cống hiến khả năng, công sức và thời giờ của mình để góp phần làm lợi ích cho tha nhân, vì làm lợi ích cho tha nhân cũng chính là làm lợi ích cho con và gia đình.
Đi xa hơn, ngoài phạm vi xây dựng hạnh phúc gia đình, xã hội với việc sinh nhai và giao tiếp thường ngày, con cũng tự ý thức trách nhiệm đối với quốc gia, dân tộc. Dân tộc là trên hết, thể chế và đảng phái chính trị chỉ là nhất thời (1).
Là công dân của một nước độc tài, con phải luôn ý thức rằng độc tài kềm hãm sự phát triển quốc gia, cưỡng đoạt sự tự do của dân tộc; vì vậy con cần phải góp phần vào tiến trình cải cách xã hội, giải thoát dân tộc ra khỏi chế độ độc tài ấy, bất kể phải trải thời gian bao lâu.
Là công dân một nước dân chủ, mà sự tự do phồn thịnh được thừa hưởng từ tiền nhân và tổ phụ lập quốc, con luôn nhớ ơn, trân quý và tận lực bảo vệ di sản ấy, không để vuột mất bởi sự manh động của bất kỳ cá nhân, dòng tộc, thiểu số vị kỷ hay đảng phái nào có khuynh hướng độc tài, vụ lợi, phi luân. Con ý thức trách nhiệm và quyền hạn của con trong phổ thông đầu phiếu (2): sử dụng lá phiếu một cách thận trọng, đúng đắn, với ý thức tự do, với tinh thần dân chủ, bầu chọn người lãnh đạo có đạo đức và có chính sách ích nước lợi dân; không bầu chọn kẻ độc tài mị dân, tham nhũng, lạm quyền.
Khi con chính thức bước vào cuộc đời với niềm tin nơi chân-thiện-mỹ, với trí thức và kinh nghiệm của một con người có phẩm cách được huấn dục từ cha mẹ hiền thiện, con biết những điều con suy nghĩ, nói năng và hành động như trên là cách báo ân tốt nhất mà con có thể.
Nhưng nếu không may, cha mẹ của con là những người không hiền thiện, không chánh tín (3), không chánh kiến (4), con cũng xin giữ vững phẩm cách đạo đức và hành xử chính trực của con như là cách để đền đáp ân nặng sinh dưỡng của cha mẹ. Con sẽ không mù quáng tin và nghe theo những điều bất thiện, bất chánh của cha mẹ để kéo cả gia đình vào chỗ đạo đức suy đồi, băng hoại, mà cần phải kiên nhẫn thuyết phục cha mẹ hướng về nẻo thiện chân.
Hướng về cha mẹ hiện tiền hay đã là cổ nhân, con xin tạc dạ tri ân và nguyện báo đền ân sâu bằng từ bi, trí tuệ và bằng sự lợi hành không mỏi mệt đối với tha nhân, đối với trần gian thống khổ này.
California, mùa Vu Lan năm 2024
Vĩnh Hảo
_______________
(1) Quan nhất thời, dân vạn đại. Ngạn ngữ này có thể hiểu là khi ra làm quan thì chỉ làm quan một thời gian, cuối cùng cũng trở về làm thường dân như mọi người; cũng có thể hiểu rằng chính quyền hay chức quyền chỉ một thời, còn dân mới là trường cửu.
(2) Nguyên tắc phổ thông đầu phiếu của một thể chế dân chủ cho phép mọi công dân không phân biệt nam nữ, sắc dân, thành phần xã hội, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, tôn giáo hay không tôn giáo... đủ mười tám tuổi trở lên đều có quyền tham gia bầu cử và có giá trị lá phiếu bình đẳng như nhau.
(3) Niềm tin chân chánh sau khi trải qua sự sàng lọc của trí thức và suy nghiệm chín chắn, dựa trên nguyên lý nhân quả; tức là không mê tín, không cuồng tín.
(4) Chánh kiến 正見: sự hiểu biết chân chánh về bản chất cuộc đời, bản chất của sinh-tử – một trong tám chi Thánh đạo (Bát Chánh Đạo hay Bát Thánh Đạo); khác với Chính kiến 政見: ý kiến hay quan điểm về chính trị, hay quan điểm riêng về việc nước. Đọc chánh hay chính đều được, nhưng nghĩa của 2 chữ chánh/chính ở trên hoàn toàn khác nhau. Chữ trước, chánh là chân chánh, ngay thật; chữ sau, chánh là chánh trị, chính trị, là việc trị nước, hay (theo Tự Điển Hán Việt của Thiều Chửu): “mọi hoạt động của chính phủ, chính đảng, đoàn thể xã hội và cá nhân ở trong nước (nội chính) cũng như về quan hệ quốc tế.”
Hình bìa: Kareni (Pixabay.com)
CHÁNH PHÁP Số 153, tháng 08.2024
NỘI DUNG SỐ NÀY:
THƯ TÒA SOẠN, trang 2
TIN TỨC PHẬT GIÁO THẾ GIỚI (Diệu Âm lược dịch), trang 4
CẢM NGHĨ VỀ VU LAN (thơ ĐNT Tín Nghĩa), trang 6
GIÁO DỤC HIẾU THẢO VỚI MẸ CHA (Nguyên Siêu), trang 7
TĂNG LÀ ĐOÀN THỂ ĐẸP (Thích Pháp Uyển), trang 10
PHÁP HỘI CHƯA TAN (thơ Huệ Trân), trang 11
LÀM CHỦ TÂM MÌNH / TƯỞNG NIỆM ÂN SƯ (thơ Hàn Long Ẩn & Thích Giác Chính), tr. 12
VÀI SUY NGHĨ VỀ GIÁO DỤC PGVN TẠI HOA KỲ (Thích Chúc Đại), trang 13
SÁM HỐI VU LAN (thơ Thương Tử Tâm), trang 15
VÀI ĐIỂM THÚ VỊ TRONG “CƯ TRẦN LẠC ĐẠO PHÚ” (Thích Chúc Hiền), trang 16
TỨ CÚ LỤC BÁT “NƯƠNG” (thơ Vĩnh Hữu Tâm Không), trang 19
CÚNG DƯỜNG CHA MẸ (Quảng Tánh), trang 20
THÔNG BÁO AN CƯ KIẾT ĐÔNG (GHPGVNTNHK), trang 21
TÌNH MẸ TRONG VĂN HÓA VIỆT NAM (Quang Kính Võ Đình Ngoạn), trang 22
BỐN CHẶNG ĐƯỜNG ĐỜI, HÃY SỐNG HỒN NHIÊN... (thơ Diệu Viên), trang 24
SƠ QUÁT VỀ BA PHÁP MÔN CHỈ-QUÁN-THIỀN... (Khánh Hoàng), trang 25
HOÀNG TỬ HIẾU THẢO (thơ TM Ngô Tằng Giao), trang 29
BỐ THÍ BA LA MẬT (Nhóm Áo Lam), trang 30
CHIẾC ÁO KHÔNG LÀM NÊN NHÀ SƯ (Thích Tâm Nhãn), trang 31
TÂM TỪ: ĐỌC TRONG MÙA VU LAN (Nguyên Giác), tr. 39
TẠC TƯỢNG 1 & 2 (thơ Lý Thừa Nghiệp), trang 42
THƯƠNG NHỚ MẸ HIỀN (Kiều Mỹ Duyên), trang 43
VỀ ĐÂU, NGHIỆP, NGUYỆN (thơ Minh Đạo), trang 45
LỘ TRÌNH GIẢI THOÁT TRONG ĐẠO PHẬT (TN Hằng Như), trang 46
NẤU CHAY: BÚN CHAY KHÔ (Phạm Bình – Khánh Hằng), trang 48
TRUYỆN CỰC NGẮN (Steven N), trang 49
CON KHÔNG TRÒN CHỮ HIẾU / MÙA TRĂNG CỦA MẸ (thơ Thanh Nguyễn & Đồng Thiện), trang 51
TRUYỆN CỰC NGẮN HOÀNG LONG, trang 52
ĐÓA HOA HIẾU HẠNH (thơ Tịnh Bình), trang 53
KHÓA TU HỌC PHẬT PHÁP BẮC MỸ LẦN THỨ 11 (Thích Chúc Đại), trang 54
THÁNG BẢY MÙA TRĂNG CỦA MẸ (Tiểu Lục Thần Phong), trang 59
TẠP NIỆM (thơ Thy An), trang 60
CỞI TRÓI tập 1 – chương 11 (truyện dài Vĩnh Hảo), trang 61
THE STORY OF A BRAHMIN WHO HAD GREAT FAITH (Daw Tin), trang 66
TIẾNG ĐÀN AI OÁN (Truyện cổ Phật Giáo), trang 67
PHÒNG NGỪA SÂU RĂNG (Bs. Nguyễn Ý Đức), trang 70
https://chanhphap.us/CHANH%20PHAP%20BO%20MOI/Muc%20luc%202024/CP%20so%20153%20(08.24).htm
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình