Trump lộ ý thâu tóm Canada: không tự vệ được thì phải sáp nhập vào Mỹ (Greenland chỉ là chuyện nhỏ)
Hai tờ báo hôm Chủ Nhật loan tin về kế hoạch Trump muốn thâu tóm Canada. Bản tin "Trump Insiders Reveal Secret Plot for Bigger Takeover Target" (Những người thân cận của Trump tiết lộ âm mưu bí mật nhằm mục tiêu thâu tóm lớn hơn) của phóng viên Laura Esposito, trên tờ The Daily Beast hôm Chủ nhật, ngày 18 tháng 1 năm 2026 ghi nhận: Điểm dừng chân tiếp theo trong chuyến công du thế giới của Donald Trump—hay đúng hơn là kế hoạch thâu tóm—có thể là quốc gia láng giềng phía bắc của Mỹ.
Tổng thống 79 tuổi đã chuyển sự chú ý sang Canada, tập trung vào những điểm yếu mà ông cho là tồn tại dọc biên giới phía bắc của nước này, có thể bị các đối thủ của Mỹ như Nga hoặc Trung Quốc lợi dụng, hai quan chức Mỹ, một quan chức cấp cao trong chính quyền và ba cựu quan chức cấp cao của Mỹ đã tiết lộ với NBC News.
“Họ chắc chắn cần phải nâng cao năng lực của mình trong lĩnh vực Bắc Cực,” một quan chức nói với hãng tin này, thêm rằng biên giới phía bắc của Canada “không thể chấp nhận được trước những mối đe dọa hiện nay” và “tình trạng hiện tại là không đủ.”
Trump đã nhiều lần phàn nàn về những gì ông cho là hệ thống phòng thủ yếu kém của Canada, gây ra các cuộc thảo luận với các quan chức Canada về một chiến lược an ninh Bắc Cực rộng lớn hơn, NBC đưa tin. Trong số các sáng kiến thu hút sự quan tâm của Trump có việc mở rộng các cuộc tuần tra hàng hải của Mỹ và mua thêm các tàu phá băng—những con tàu chuyên dụng được thiết kế để hoạt động trong vùng biển phủ băng—hoạt động trong hoặc xung quanh lãnh thổ Canada.
Trump đã nhiều lần phàn nàn về những gì ông cho là hệ thống phòng thủ yếu kém của Canada, gây ra các cuộc thảo luận với các quan chức Canada về một chiến lược an ninh Bắc Cực rộng lớn hơn, NBC đưa tin. Trong số các sáng kiến thu hút sự quan tâm của Trump có việc mở rộng các cuộc tuần tra hàng hải của Mỹ và mua thêm các tàu phá băng—những con tàu chuyên dụng được thiết kế để hoạt động trong vùng biển phủ băng—hoạt động trong hoặc xung quanh lãnh thổ Canada.
Sự ám ảnh của Trump đối với Canada, các trợ lý cho biết, là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm “củng cố” Tây bán cầu—và phù hợp với chiến dịch quyết liệt của ông nhằm mua lại Greenland, lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
“Canada sẽ được hưởng lợi từ việc Mỹ sở hữu Greenland,” một quan chức chính quyền cho biết.
Hôm thứ Sáu, Carney bày tỏ sự ủng hộ đối với tư cách thành viên NATO của Đan Mạch và nói rằng Greenland—nơi sinh sống của khoảng 57.000 cư dân và nằm ở phía đông bắc Canada—nên tự quyết định tương lai của mình.
Những tuyên bố ngày càng thường xuyên của Trump rằng “Chúng ta thực sự cần Greenland,” vì mục đích quốc phòng, đã khiến Đan Mạch lo ngại, các nhà lãnh đạo nước này đã nhiều lần cảnh báo rằng họ sẽ không từ bỏ hòn đảo lớn nhất thế giới, và việc Mỹ thâu tóm sẽ chấm dứt NATO. Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller khẳng định hôm thứ Bảy rằng theo "luật pháp", các quốc gia không có quyền sở hữu lãnh thổ nếu họ không thể bảo vệ lãnh thổ đó. Trợ lý của ông Trump đã hạ thấp chính phủ Đan Mạch, nói rằng quân đội "nhỏ bé" của nước này không đủ khả năng bảo vệ Greenland.
“Đối với Đan Mạch, Đan Mạch là một quốc gia nhỏ bé với nền kinh tế nhỏ bé và quân đội nhỏ bé,” Miller nói trên chương trình Hannity của Fox.
“Họ không thể bảo vệ Greenland. Họ không thể kiểm soát lãnh thổ Greenland. Theo mọi hiểu biết về luật pháp về kiểm soát lãnh thổ đã tồn tại trong 500 năm qua, để kiểm soát một lãnh thổ, bạn phải có khả năng bảo vệ lãnh thổ đó, phát triển lãnh thổ đó, sinh sống trên lãnh thổ đó. Đan Mạch đã thất bại trong tất cả các tiêu chí này.”
Trong khi đó, các quan chức nói với NBC rằng Nhà Trắng đã đưa ra những lời chỉ trích tương tự đối với Canada, quốc gia đã tăng chi tiêu quốc phòng nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu của NATO.
“Thế giới không coi Canada là một cường quốc về quốc phòng,” quan chức này nói với NBC.
“Đối với Đan Mạch, Đan Mạch là một quốc gia nhỏ bé với nền kinh tế nhỏ bé và quân đội nhỏ bé,” Miller nói trên chương trình Hannity của Fox.
“Họ không thể bảo vệ Greenland. Họ không thể kiểm soát lãnh thổ Greenland. Theo mọi hiểu biết về luật pháp về kiểm soát lãnh thổ đã tồn tại trong 500 năm qua, để kiểm soát một lãnh thổ, bạn phải có khả năng bảo vệ lãnh thổ đó, phát triển lãnh thổ đó, sinh sống trên lãnh thổ đó. Đan Mạch đã thất bại trong tất cả các tiêu chí này.”
Trong khi đó, các quan chức nói với NBC rằng Nhà Trắng đã đưa ra những lời chỉ trích tương tự đối với Canada, quốc gia đã tăng chi tiêu quốc phòng nhưng vẫn chưa đạt được mục tiêu của NATO.
“Thế giới không coi Canada là một cường quốc về quốc phòng,” quan chức này nói với NBC.
---- -------- ---------- ---------
Tương tự, phóng viên Brendan Rascius trên báp The Independent có bản tin "Trump is reportedly turning his attention to Canada and focusing on its ‘vulnerability’" (Trump được cho là đang chuyển sự chú ý sang Canada và tập trung vào 'điểm yếu' của nước này) hôm Chủ nhật, ngày 18 tháng 1 năm 2026 ghi nhận: Tổng thống Donald Trump được cho là đang chuyển sự chú ý sang Canada và trở nên ám ảnh về "sự dễ bị tổn thương" của quốc gia này trước các đối thủ nước ngoài.
Trong những tuần gần đây, Trump đã than phiền rằng vùng Bắc Cực của Canada đang bị Trung Quốc và Nga xâm phạm, nhiều quan chức giấu tên tiết lộ với NBC News. Các quan chức Mỹ hiện đang xem xét phối hợp với Ottawa để tăng cường an ninh biên giới phía bắc của Canada.
“Trump thực sự lo lắng về việc Mỹ tiếp tục mất dần ảnh hưởng ở Tây bán cầu và đang tập trung vào vấn đề này,” một quan chức cho biết.
Sự chú ý gần đây của Trump đối với Canada diễn ra sau một năm đầu tiên đầy biến động trong nhiệm kỳ, được đánh dấu bằng những động thái đơn phương táo bạo nhằm mở rộng ảnh hưởng của Mỹ trên khắp Tây bán cầu — thường thông qua những lời đe dọa quân sự không che đậy, một cách tiếp cận mà ông gọi là “Học thuyết Donroe”.
Đầu tháng này, tổng thống 79 tuổi đã chỉ đạo một cuộc tấn công quân sự bất ngờ vào Venezuela, dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolás Maduro, người hiện đang bị giam giữ liên bang với cáo buộc buôn bán ma túy. Trump cũng đã đưa ra những lời cảnh báo gay gắt về sự can thiệp của Mỹ vào Cuba, Colombia và Mexico, đồng thời liên tục bày tỏ sự quan tâm đến việc mua lại Greenland — một lãnh thổ của Đan Mạch — và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực quân sự, gây ra mối lo ngại sâu sắc trong số các đồng minh của Mỹ.
Trump tuyên bố rằng không có bất kỳ ràng buộc bên ngoài nào — thậm chí cả luật pháp quốc tế — có thể kiềm chế ông trên trường quốc tế. Khi được tờ The New York Times hỏi tháng này về những giới hạn mà ông phải đối mặt, ông nói: “Chỉ có một điều. Đạo đức của chính tôi. Tư duy của chính tôi. Đó là điều duy nhất có thể ngăn cản tôi.”
Những người ủng hộ cho rằng các động thái của Trump là cần thiết để chống lại sự can thiệp của nước ngoài ở Tây bán cầu, trong khi các nhà phê bình lên án hành động của chính quyền là những lời đe dọa bất hợp pháp, gây nguy hiểm cho mạng lưới liên minh lâu đời do Mỹ dẫn đầu.
Không giống như trường hợp Greenland, các quan chức Mỹ cho biết Trump không cố gắng sáp nhập Canada. Thay vào đó, ông đặt mục tiêu hợp tác với Thủ tướng Mark Carney để tăng cường khả năng phòng thủ của quốc gia này — một sự thay đổi mạnh mẽ so với những lời kêu gọi trước đây của ông về việc Canada gia nhập Mỹ với tư cách là “tiểu bang thứ 51”, điều đã dẫn đến mối quan hệ căng thẳng.
Bảo vệ biên giới phía bắc của Canada là một khía cạnh cơ bản trong mục tiêu “củng cố” Tây bán cầu của Trump, một quan chức cho biết. “Xét cho cùng, mục đích là để ngăn chặn Nga và Trung Quốc tăng cường sự hiện diện ở Bắc Cực,” một quan chức cho biết, theo NBC News, và nói thêm rằng “Canada sẽ được hưởng lợi từ việc Mỹ sở hữu Greenland.”
Các quan chức Canada đã công khai phản đối kế hoạch của Trump về Greenland, với việc Carney tuyên bố hôm thứ Sáu rằng ông ủng hộ Vương quốc Đan Mạch, một thành viên của NATO.
Các quan chức Mỹ cũng đang tìm cách hợp tác với chính phủ Canada để cùng nhau bảo vệ khu vực Bắc Cực của Canada.
“Các lựa chọn đang được thảo luận bao gồm cập nhật các hệ thống ở Canada cung cấp cảnh báo sớm khi kẻ thù tiếp cận lãnh thổ hoặc vùng biển của nước này, tăng cường huấn luyện và hoạt động quân sự chung giữa Mỹ và Canada, và tăng cường tuần tra trên không và trên biển chung cũng như tuần tra của tàu Mỹ ở Bắc Cực,” theo NBC.
Các quan chức Mỹ cũng đang tìm cách hợp tác với chính phủ Canada để cùng nhau bảo vệ khu vực Bắc Cực của Canada.
“Các lựa chọn đang được thảo luận bao gồm cập nhật các hệ thống ở Canada cung cấp cảnh báo sớm khi kẻ thù tiếp cận lãnh thổ hoặc vùng biển của nước này, tăng cường huấn luyện và hoạt động quân sự chung giữa Mỹ và Canada, và tăng cường tuần tra trên không và trên biển chung cũng như tuần tra của tàu Mỹ ở Bắc Cực,” theo NBC.
Chính Carney dường như đã ám chỉ sự rạn nứt trong quan hệ này vào thứ Sáu, nói với các phóng viên rằng “hệ thống đa phương” đã bị “xói mòn”.
Tuần này, Carney đã đến Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong đó ông đã ký một thỏa thuận thương mại song phương và cam kết tăng cường quan hệ giữa hai quốc gia.
“Thế giới đã thay đổi rất nhiều kể từ chuyến thăm cuối cùng đó,” ông nói. “Tôi tin rằng những tiến bộ mà chúng ta đã đạt được trong quan hệ đối tác sẽ giúp chúng ta chuẩn bị tốt cho trật tự thế giới mới.”
Trump dường như không lo ngại về sự hợp tác ngày càng tăng giữa Canada và Trung Quốc, nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng thỏa thuận thương mại mới được ký kết của họ là “một điều tốt”.
“Đó là điều ông ấy nên làm,” Trump nói. “Nếu bạn có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc, bạn nên làm điều đó.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình