Mỹ: với chi phí rất THẤP, và kéo dài MÃI MÃI, Mỹ sẽ đóng thêm quân, gắn phi đạn phòng thủ và hợp tác khai thác đất hiếm ở Greenland. Sau khi Trump nói không xài vũ lực, lập tức cổ phiếu tăng vọt. Đan Mạch: sẽ không để mất một tấc đất, nhưng cho Mỹ xây thêm căn cứ quân sự... Thực tế, Mỹ trước giờ, vẫn có quyền hợp tác khai thác kinh tế mà không cần xâm chiếm.
Sau đây là tổng hợp từ nhiều bản tin và bài phân tích, sau khi Trump dịu giọng và thương lượng về Greenland. Sau cuộc hội đàm với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, Tổng thống Trump đã chính thức thông báo về một "Khung thỏa thuận" (Framework of a future deal). Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã “hình thành khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai” về Greenland sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Davos, Thụy Sĩ. Ông Trump nói rằng không cần thiết phải áp đặt thuế quan mới đối với các quốc gia châu Âu đã phản đối tham vọng của ông. Trump cam kết không sử dụng vũ lực: Đây là điểm quan trọng nhất giúp thị trường chứng khoán hồi phục.
Mở rộng căn cứ quân sự và Hệ thống phòng thủ tên lửa: Thỏa thuận mới không phải là Mỹ "mua đứt" Greenland, mà là mở rộng đáng kể quyền hạn quân sự dựa trên hiệp ước phòng thủ năm 1951.
Lá chắn tên lửa: Mỹ sẽ được phép triển khai và mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa (Missile Defense Shield) tại Greenland. Đây là một phần trong kế hoạch "Vòm vàng" (Golden Dome) của Trump để bảo vệ Bắc Mỹ.
Xây thêm căn cứ quân sự: Đan Mạch và NATO đồng ý xem xét cho phép Mỹ xây dựng thêm các cơ sở quân sự mới bên cạnh căn cứ không gian Pituffik (trước đây là Thule Air Base).
Sự hiện diện của NATO: Một phái đoàn NATO có tên "Arctic Sentry" (Lính canh Bắc Cực) có thể được thành lập để phối hợp cùng quân đội Mỹ, giúp xoa dịu lo ngại về việc Mỹ đơn phương chiếm đóng.
Hợp tác kinh tế và khai thác tài nguyên chiến lược: Thay vì trả tiền mua đảo, Mỹ đề xuất một gói hợp tác kinh tế toàn diện. Mỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào việc khai thác các loại khoáng sản quý hiếm (rare earth) và tài nguyên tại Greenland, nhằm ngăn chặn sự ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực này. Đổi lại việc cho phép Mỹ tăng cường quân sự, phía Mỹ sẽ cam kết hỗ trợ tài chính cho các dự án hạ tầng dân sự tại Greenland.
Kết quả tức thì: Đình chỉ thuế quan. Dựa trên "khung thỏa thuận" này, Tổng thống Trump đã tuyên bố hủy bỏ lệnh áp thuế 10% dự kiến có hiệu lực vào ngày 1/2 tới đối với 8 quốc gia Châu Âu. Đây là lý do chính khiến các chỉ số chứng khoán xanh sàn trở lại vào sáng nay.
Dù Trump gọi đây là một thỏa thuận "mãi mãi", nhưng phía Đan Mạch và các nhà lãnh đạo Châu Âu vẫn tỏ ra thận trọng. Ngoại trưởng Đan Mạch nhấn mạnh họ "không nhượng bộ dù chỉ một inch" chủ quyền, và các chi tiết kỹ thuật vẫn cần nhiều tháng để đàm phán cụ thể.
Nội dung trong khuôn khổ: Một phần của thỏa thuận tiềm năng bao gồm việc đàm phán lại thỏa thuận năm 1951 đã chính thức hóa sự hiện diện quân sự của Mỹ trên hòn đảo, theo một nguồn tin quen thuộc với vấn đề này. Riêng biệt, một quan chức NATO nói với CNN rằng liên minh đã thảo luận về khả năng Đan Mạch cho phép Mỹ xây dựng thêm các căn cứ quân sự trên vùng đất được coi là lãnh thổ chủ quyền của Mỹ.
Trong bài phát biểu trước đó, Trump đã loại trừ việc sử dụng vũ lực để giành lấy Greenland, đồng thời nhấn mạnh lại yêu cầu kiểm soát hòn đảo này. Tổng thống cũng đưa ra những lời chỉ trích gay gắt đối với châu Âu và ca ngợi chương trình nghị sự trong nước của mình.
Diễn biến thị trường chứng khoán Hoa Kỳ trong hai ngày qua (20/1 và 21/1/2026) thực sự là một chuyến "tàu lượn siêu tốc" do những tuyên bố từ Tổng thống Trump. Thị trường Mỹ mở cửa phiên Thứ Ba 20/1/2026 với tâm lý hoảng loạn sau khi Tổng thống Trump đe dọa áp thuế quan lên 8 quốc gia châu Âu (bao gồm Pháp, Đức, Anh...) nếu Đan Mạch không đồng ý bán đảo Greenland.
Thiệt hại về chỉ số hôm Thứ Ba: Thị trường S&P 500: Giảm 2,06%, mức giảm mạnh nhất trong vòng 3 tháng. Thị trường Dow Jones: Giảm 1,76% (mất khoảng 870 điểm). Thị trường Nasdaq: Giảm mạnh nhất với 2,39% do nhóm cổ phiếu công nghệ bị bán tháo.
Thiệt hại về vốn hóa: Mặc dù con số chính xác theo từng tỷ đôla có thể thay đổi tùy theo cách tính của từng sàn, nhưng ước tính các nhà đầu tư đã mất hàng ngàn tỷ đôla giá trị vốn hóa chỉ trong một phiên này. Riêng các đại gia như Nvidia và Tesla đã chứng kiến hàng tỷ USD bốc hơi khi giá cổ phiếu giảm hơn 4%.
Sáng nay Thứ Tư 21/1/2026, các thị trường đã tăng vọt ngay sau khi Tổng thống Trump có bài phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ. Ông đã làm dịu tình hình bằng cách khẳng định sẽ không dùng vũ lực để lấy Greenland và cho biết hai bên đang tiến tới một "khung thỏa thuận".
Mức tăng trưởng: S&P 500: Tăng khoảng 1,2% - 1,5% trong phiên sáng; Dow Jones: Tăng khoảng 1,2% (hồi phục hơn 700 điểm); Nasdaq: Tăng khoảng 1,2% - 1,6%. Lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm cũng giảm nhẹ, xuống khoảng 4,257%. Thị trường đã lấy lại được khoảng một nửa những gì đã mất vào ngày hôm trước. Các nhà đầu tư gọi đây là hiện tượng "TACO" (Trump Always Chickens Out - Trump lạnh cẳng, quay xe => ngụ ý Trump thường đưa ra đe dọa cực đoan rồi rút lại bằng một thỏa thuận ít gây hại hơn).
Tương tự ở các thị trường Châu Âu: Tình hình lao dốc hôm 19 và 20/1/2026 và tăng lại hôm nay Thứ Tư 21/1/2026. Cơn chấn động đầu tuần (19/1 - 20/1/2026): Ngay sau khi Tổng thống Trump đe dọa áp thuế 10% (và có thể lên tới 25% vào tháng 6) đối với 8 quốc gia châu Âu (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hoà Lan và Phần Lan), thị trường khu vực này đã phản ứng tiêu cực.
Chỉ số DAX (Đức): Bị ảnh hưởng nặng nề nhất do Đức là nền kinh tế xuất cảng lớn. Cổ phiếu các hãng xe hơi như Volkswagen, BMW giảm mạnh do lo ngại thuế quan đánh vào ngành ô tô.
Chỉ số CAC 40 (Pháp): Các tập đoàn hàng xa xỉ và rượu vang cũng lao dốc vì Pháp nằm trong danh sách lãnh đạn trực tiếp của ông Trump.
Chỉ số FTSE 100 (Anh): Dù có sự phục hồi nhẹ từ nhóm cổ phiếu bảo hiểm, nhưng nhìn chung vẫn nhuốm sắc đỏ. Ước tính các doanh nghiệp Anh có thể thiệt hại tới 15 tỷ bảng nếu thuế quan được thực thi.
Phản ứng cứng rắn từ phía Châu Âu trước khi Trump dịu giọng: sẽ chơi tới bến luôn. Khác với những lần trước, lần này các lãnh đạo Châu Âu phản ứng rất cứng rắn. Đóng băng thỏa thuận thương mại: Nghị viện Châu Âu đã ngay lập tức tạm dừng phê chuẩn thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương (ký từ tháng 7/2025) để đáp trả. Kích hoạt "Vũ khí kinh tế": EU đe dọa sử dụng "Công cụ chống cưỡng ép" (Anti-coercion instrument) để trả đũa bằng cách đánh thuế ngược lại vào các mặt hàng máy bay, máy móc và khí đốt của Mỹ. Sau các phản ứng đó, Trump dịu giọng và thương lượng.
Thị trường phục hồi vào hôm nay Thứ Tư 21/1/2026. Sau bài phát biểu của Trump tại Davos (Thụy Sĩ) sáng nay, nơi Trump khẳng định "sẽ không dùng vũ lực" và đang tiến tới một "khung thỏa thuận" với NATO về an ninh Bắc Cực, áp lực lên thị trường Châu Âu đã giảm bớt, và các chỉ số chính như DAX và CAC 40 đã bắt đầu hồi phục, lấy lại một phần điểm số đã mất. Dù thị trường tăng điểm trở lại, nhưng các nhà đầu tư Châu Âu vẫn giữ thái độ dè dặt hơn so với Mỹ. Họ hiểu rằng đây có thể chỉ là một chiến thuật đàm phán "vừa đấm vừa xoa" của ông Trump.
Nhà Trắng cho biết chiều hôm thứ Tư rằng các chi tiết vẫn cần được hoàn thiện “bởi tất cả các bên liên quan” trong thỏa thuận khung về Greenland mà Tổng thống Donald Trump đã công bố trước đó cùng ngày, và các chi tiết đó sẽ được công bố sau khi hoàn tất.
“Nếu thỏa thuận này được thông qua, và Tổng thống Trump rất hy vọng điều đó sẽ xảy ra, Hoa Kỳ sẽ đạt được tất cả các mục tiêu chiến lược của mình đối với Greenland, với chi phí rất THẤP, và kéo dài MÃI MÃI,” thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong một tuyên bố.
“Tổng thống Trump một lần nữa chứng minh ông là người đàm phán tài ba. Khi các chi tiết được tất cả các bên liên quan hoàn thiện, chúng sẽ được công bố tương ứng,” bà nói thêm.
.
Sau đây là phân tích của Bill Press, trên báo The Hill ngày 01/20/26, rằng Mỹ không cần chiếm Greenland, mà vẫn hưởng lợi từ hợp tác. Có lẽ bài viết này làm Trump từ bỏ lập trường xâm chiếm? Bài viết "For Trump, life’s a game of monopoly" dịch như sau.
Đối với Trump, cuộc sống là một trò chơi cờ tỷ phú (Monopoly).
Đối với giới trẻ, luôn có những cách để thoát khỏi thực tại. Trước khi có Facebook, đã có trò chơi điện tử. Nhưng vào thời Donald Trump lớn lên, có những trò chơi cờ bàn: Clue, Cờ caro, Scrabble (Clue, Checkers, Scrabble), và đặc biệt là trò chơi cờ bàn phổ biến nhất – Monopoly.
Tất nhiên, hầu hết chúng ta đều đã không còn chơi những trò chơi cờ bàn đó nữa. Nhưng Donald Trump thì không. Toàn bộ sự nghiệp chuyên nghiệp của ông ta là một trò chơi Monopoly đầy rủi ro: tung xúc xắc, mua bán bất động sản, bằng tiền vay mượn, bắt đầu từ những bất động sản giá rẻ và xây dựng lên những bất động sản đắt tiền nhất – không phải vì chúng luôn có ý nghĩa, mà chỉ đơn giản là vì Trump muốn chúng.
Đôi khi những canh bạc đó thành công, như Trump Tower và Mar-a-Lago. Đôi khi chúng thất bại, như khách sạn Plaza và các sòng bạc ở Atlantic City. Nhưng Trump vẫn tiếp tục chơi trò chơi đó. Và bây giờ ông ta đang tung xúc xắc cho thương vụ Monopoly lớn nhất: Greenland.
Đối với Trump, việc biến Greenland thành bất động sản mới nhất của mình không chỉ là một thương vụ bất động sản khác, mà là một nỗi ám ảnh tuyệt đối. Hoa Kỳ phải có “toàn quyền kiểm soát” Greenland, theo Trump tuyên bố trên Truth Social. “Bất cứ điều gì ít hơn đều không thể chấp nhận được.”
Trump nói về điều đó mỗi ngày. Trump khăng khăng sẽ mua nó, mặc dù cả Đan Mạch và Greenland đều khẳng định nó không phải để bán. Nếu không thể mua được, Trump nói rằng sẵn sàng chiếm lấy bằng vũ lực, mặc dù làm như vậy sẽ vi phạm Hiến chương NATO và trở thành lần đầu tiên trong 80 năm một thành viên NATO xâm lược lãnh thổ của một thành viên khác.
Được rồi, tôi (nhà văn Bill Press) thừa nhận rằng tôi không có bằng chứng nào để chứng minh rằng cậu bé Donnie từng chơi Monopoly, hoặc niềm đam mê của Tổng thống Trump trong việc thêm Greenland vào danh sách dài các bất động sản đã mua được chỉ là sự tiếp nối nỗi ám ảnh thời thơ ấu của Trump với Monopoly. Nhưng lý thuyết của tôi hợp lý hơn bất kỳ lý do nào Trump đưa ra để chiếm Greenland.
An ninh quốc gia. Chúng ta cần thêm quân đội ở Greenland, Trump nói, để giữ an toàn cho chúng ta – một khẳng định mà Trump không đưa ra bằng chứng nào. Nhưng, ngay cả khi điều đó là đúng, theo một hiệp ước năm 1951 với Đan Mạch, Hoa Kỳ có thể gửi bao nhiêu quân đội đến Greenland tùy thích. Trong Chiến tranh Lạnh, chúng ta có 13 căn cứ quân đội và bốn căn cứ hải quân ở Greenland. Sau sự sụp đổ của Liên Xô, chúng ta đã đóng cửa tất cả các căn cứ quân sự ngoại trừ một căn cứ duy nhất, Căn cứ Không gian Pituffik, vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Chúng ta có thể mở thêm nhiều căn cứ hoặc gửi thêm quân đến Greenland bất cứ lúc nào chúng ta muốn. (Ghi chú của người dịch: Bài này đăng báo The Hill một ngày trước khi Trump dịu giọng và nói có thỏa thuận.)
Nga và Trung Quốc. Trump lập luận rằng chúng ta cần chiếm Greenland để ngăn chặn Nga hoặc Trung Quốc làm điều đó. Tất cả chỉ là trí tưởng tượng của Trump. Các quan chức Greenland khẳng định họ không hề có bất kỳ liên hệ nào với Trung Quốc và, kể từ Chiến tranh Lạnh, cũng không có bất kỳ liên hệ nào với Nga. Mối đe dọa duy nhất mà Greenland phải đối mặt ngày nay không phải đến từ Trung Quốc hay Nga. Mà là từ Hoa Kỳ.
Mái vòm vàng. Tổng thống lập luận rằng chúng ta cần Greenland để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia "Mái vòm vàng" nổi tiếng mà ông đã nói đến, nhưng lại không làm gì cả, trong nhiều năm. Điều đó thật vô lý. Tại sao chúng ta cần Greenland để bảo vệ Hoa Kỳ khỏi tên lửa tấn công? Và nếu chúng ta cần Greenland, thì chúng ta cũng cần Canada nữa chứ? Tổng thống Reagan chưa bao giờ tuyên bố Greenland là cần thiết cho "Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược", phiên bản trước đó của "Mái vòm vàng". Reagan không cần Greenland. Trump cũng vậy.
Trữ lượng khoáng sản. Trump nói rằng chúng ta cần khai thác nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ của Greenland, điều này nói thì dễ hơn làm vì chúng nằm ở phía bắc Vòng Bắc Cực, bên dưới lớp băng dày hàng dặm. Nhưng, một lần nữa, ngay cả khi các công ty Mỹ muốn khai thác những khoáng sản đó, Greenland cũng không phản đối. "Tôi không thấy cần thiết phải chiếm Greenland. Chúng tôi sẵn sàng chào đón đầu tư và hợp tác với người Mỹ," Christian Keldsen, giám đốc điều hành Hiệp hội Doanh nghiệp Greenland, nói với CNN.
Thật vậy, ngoài những người trung thành với Trump trong Nhà Trắng, không nhiều người đồng ý với sự ám ảnh của Trump về Greenland. Theo cuộc thăm dò mới nhất của CBS, 86% người Mỹ phản đối việc sử dụng vũ lực quân sự để chiếm Greenland. Tất cả các quốc gia thành viên NATO khác cũng vậy. Và, có lẽ đáng ngạc nhiên, một số lượng ngày càng tăng các thành viên Đảng Cộng hòa trong Quốc hội cũng phản đối.
"Đó là điều ngu ngốc nhất mà tôi từng nghe," Dân Biểu Don Bacon (Đảng Cộng hòa, Nebraska) nói, dự đoán rằng điều đó sẽ dẫn đến việc luận tội. Nếu có bất kỳ hành động chiếm đóng Greenland bất hợp pháp nào xảy ra, Thượng nghị sĩ Thom Tillis (Đảng Cộng hòa, Bắc Carolina) cảnh báo, "sẽ có đủ số phiếu ở đây để thông qua nghị quyết về quyền lực chiến tranh và chống lại quyền phủ quyết." Thực tế là, về mặt kinh tế hay quân sự, Hoa Kỳ không thể thu được bất cứ lợi ích nào từ việc chiếm đóng Greenland mà chúng ta chưa có quyền tiếp cận không giới hạn. Toàn bộ kế hoạch này chỉ là một việc làm vô ích.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình