Giáo dân MAGA Cơ Đốc Giáo kể về lý do họ rời bỏ. Nhiều người bị nhồi sọ từ thơ ấu về chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, đồng hóa đức tin với Cộng Hòa.
Bài viết này của phóng viên Molly Wadzeck trên mạng HuffPost, tựa đề "People Who Left 'MAGA Christianity' Share What It Really Took To Step Away" (Những người rời bỏ 'Cơ Đốc giáo MAGA' chia sẻ những gì thực sự đã khiến họ quyết định rời bỏ) hôm Thứ Bảy, ngày 21 tháng 2 năm 2026.
Đối với nhiều người Mỹ lớn lên trong môi trường Cơ Đốc giáo bảo thủ, đức tin từng được coi là vấn đề của niềm tin cá nhân và cộng đồng — chứ không phải là lòng trung thành chính trị công khai. Nhưng trong thập niên qua, ranh giới giữa niềm tin và hệ tư tưởng đã trở nên mờ nhạt.
Khi các nhà lãnh đạo tôn giáo ngày càng ủng hộ các ứng cử viên từ bục giảng và âm nhạc thờ phượng cùng tồn tại với các bài quốc ca yêu nước, các giáo đoàn đã bị chia rẽ về các biện pháp y tế công cộng, nhập cư, chủng tộc và việc kiểm soát “đạo đức” văn hóa.
Một video lan truyền trên mạng của y tá kiêm người sáng tạo nội dung Jen Hamilton, trong đó cô đọc đoạn Kinh Thánh Matthew 25 cùng với lời phê bình về chính trị MAGA, đã làm sáng tỏ một cuộc tranh luận đã âm ỉ trong nhiều năm: Khi đức tin và hệ tư tưởng xung đột, một số tín đồ chọn cách rời bỏ vì niềm tin của họ — ngay cả khi điều đó khiến họ mất đi cộng đồng đã nuôi dưỡng họ.
Một người bình luận, suy ngẫm về kinh nghiệm của chính mình, đã viết, “Tôi lớn lên trong gia đình Công giáo nhưng đã rời bỏ nhà thờ vì những quan điểm và ý kiến độc hại về ‘đạo đức’. Nếu hầu hết các tín đồ Cơ đốc giáo đều giống như bạn, tôi nghĩ tôi sẽ quay lại.”
Đối với nhiều người, sự chuyển hướng sang vướng mắc chính trị đã gây mất phương hướng, và đối với một số người, đó là sự tàn phá về mặt tinh thần. Điều từng cảm thấy như một mái nhà đạo đức giờ đây có thể cảm thấy như một chiến trường.
HuffPost đã nói chuyện với những người từng là tín đồ của “Cơ đốc giáo MAGA” về kinh nghiệm của họ khi là một phần của những cộng đồng này — và lý do tại sao họ quyết định rời bỏ chúng.
Những Bài Học Đầu Đời Về Tôn Giáo và Chủ Nghĩa Dân Tộc
Anna Rollins, tác giả cuốn sách “Famished: On Food, Sex, and Growing Up as a Good Girl” (Đói khát: Về thức ăn, tình dục và việc lớn lên như một cô gái ngoan), nhớ lại tuổi thơ ngập tràn những quy tắc và kỳ vọng. “Đức tin là phần quan trọng nhất trong cuộc đời tôi,” bà nói. “Đối với tôi, trở thành một người Cơ Đốc giáo tốt có nghĩa là tuân theo rất nhiều quy tắc bằng văn bản và bất thành văn.”
Lớn lên trong một gia đình theo đạo Baptist miền Nam, Rollins cho biết Cơ Đốc giáo được trình bày gần như không thể tách rời khỏi bản sắc của đảng Cộng hòa, với các biểu tượng và ngôn ngữ yêu nước được đan xen trong đời sống nhà thờ. “Đức tin và tự do thường được nhắc đến cùng một lúc,” bà nói. “Chúng tôi thường hát những bài hát yêu nước trong các buổi lễ nhà thờ, bên cạnh các bài thánh ca. Chủ nghĩa dân tộc [Mỹ] gắn bó chặt chẽ với Cơ Đốc giáo.”
Trong khi kinh nghiệm của Rollins làm nổi bật sự dễ dàng mà chính trị và đức tin có thể trở nên đan xen, thì câu chuyện của Deirdre Sugiuchi lại hé lộ một khía cạnh đen tối hơn của sự chồng chéo đó, nơi những thế lực tương tự trở nên kiểm soát và thậm chí lạm dụng, định hình cảm giác an toàn và sinh tồn của một người.
Sugiuchi, một nhà văn sống ở Georgia, tác giả cuốn hồi ký sắp ra mắt “Unreformed” kể về trải nghiệm của bà trong một trường cải tạo Tin Lành dành cho người da trắng, đã làm sáng tỏ cách những áp lực này có thể leo thang: “Kitô giáo MAGA là một tà giáo. Tôi biết điều đó vì tôi đã từng ở trong đó,” bà nói.
Rời bỏ không hề dễ dàng; có thể phải đánh đổi tất cả để thoát khỏi nó. Theo kinh nghiệm của bà, bà phải trốn thoát để tồn tại, phản ánh rằng nhiều tín đồ thực chất đã bị tẩy não và thậm chí có thể không nhận ra ảnh hưởng đang định hình họ.
“Tôi rất sợ hãi về sự hòa trộn giữa chính trị và Kitô giáo,” Sugiuchi nói. Trong những năm qua, bà đã nói về những mối lo ngại và nỗi sợ hãi này trong các bài luận và cuộc phỏng vấn. Bà cảnh báo rằng nếu những người có đức tin im lặng, những người khác có nguy cơ bị cuốn vào các hệ thống kiểm soát, dẫn chứng sự mở rộng nhanh chóng của các tổ chức tôn giáo không được kiểm soát và việc sử dụng các tuyên bố về tự do tôn giáo để làm suy yếu quyền công dân.
“Và giờ đây, khi đã trưởng thành, chúng ta có một tổng thống mà nhiều người coi như là Chúa… và thật bất ngờ — Nhà Trắng, và cả đất nước, đang thực sự bị xé nát,” bà nói.
“Nếu có một thông điệp mà tôi nhận được trong những năm tháng hình thành nhân cách về sự giao thoa giữa đức tin và chính trị, thì đó đơn giản được dạy là: Hãy bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa. Không có lựa chọn nào khác,” Cara Meredith, tác giả của cuốn sách “Church Camp: Bad Skits, Cry Night, and How White Evangelicalism Betrayed a Generation,” chia sẻ với HuffPost.
“Nếu bạn tự nhận mình là người theo đạo Cơ đốc, bạn sẽ bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa; đó là vấn đề thiện ác, là phe mà Chúa rõ ràng đứng về và phe mà Chúa rõ ràng không đứng về.”
Nhiều người có đức tin và cả những người không theo tôn giáo đều nhận thấy rằng điều thường được gọi là “Cơ đốc giáo MAGA” không chỉ đơn thuần là một lập trường chính trị; nó đại diện cho một khuôn khổ đạo đức riêng biệt — một khuôn khổ đề cao sự phục tùng chính quyền và chủ nghĩa dân tộc hơn các giá trị Cơ đốc giáo truyền thống về tình yêu thương, phục vụ và cộng đồng.
Các nhà phê bình cho rằng sự thay đổi này đã đặt những lời dạy của Chúa Giê-su về việc chăm sóc người nghèo, chào đón người lạ và đứng về phía những người bị gạt ra ngoài lề xã hội xuống dưới một chương trình nghị sự chính trị-phe phái.
Amy Hawk, tác giả của cuốn sách “The Judas Effect: How Evangelicals Betrayed Jesus for Power” (“Hiệu ứng Judas: Làm thế nào những người Tin Lành Phúc Âm đã phản bội Chúa Giêsu vì quyền lực”) và tự nhận mình là một người theo Chúa Kitô “từng là người Tin Lành”, cho biết cách đối xử của Trump với phụ nữ “đi ngược lại với sứ mệnh mà tôi đang lãnh đạo vào thời điểm đó. Tôi đang cầu nguyện cho những phụ nữ bị tấn công. Việc tôi ủng hộ Trump là điều vô lý.”
Đối với Hawk, việc những người Tin Lành da trắng ủng hộ chủ nghĩa Trump trở nên “quá lớn để có thể bỏ qua”, cuối cùng đẩy gia đình bà ra khỏi nhà thờ. Kinh nghiệm của bà phản ánh một động lực rộng hơn trong văn hóa Tin Lành, trong đó lòng trung thành chính trị thường được coi là vấn đề của lòng trung thành tâm linh.
Những rạn nứt bắt đầu hình thành như thế nào
Những cấu trúc tương tự đã kết hợp đức tin và chính trị cũng tạo ra những điều kiện cho những câu hỏi sâu sắc hơn, đặc biệt là đối với những người tìm đến các văn bản tôn giáo và những lời dạy suốt đời của họ để cố gắng dung hòa những mâu thuẫn.
“Tôi thực sự bắt đầu đặt câu hỏi về sự tuân thủ chủ nghĩa dân tộc của nhà thờ mình vì tôi đã đọc Kinh Thánh,” Rollins nói. “Việc đọc Kinh Thánh đã giúp tôi nhận ra rằng Cơ Đốc giáo không phải là việc liên kết bản thân với một quốc gia cụ thể. Chúa Giê-su bị giết một phần vì người ta muốn Ngài hành động để phục vụ các phong trào chính trị.”
Đối với Sugiuchi, bước ngoặt đến sau nhiều năm tổn thương bắt nguồn từ chủ nghĩa cực đoan Tin Lành da trắng. Năm 15 tuổi, cô bị gửi đến Escuela Caribe, một trường cải tạo Tin Lành, vì không chịu làm một “nữ thiếu niên ngoan ngoãn”. Ở đó, cô và các bạn cùng trang lứa phải chịu đựng những gì cô mô tả là sự áp bức gần như không thể tưởng tượng nổi, tất cả đều được biện minh là “vì lợi ích của chúng ta, nhân danh Chúa Giê-su”.
Nhận thức đó tan vỡ vào năm 2005, khi cô đọc cuốn hồi ký “Jesus Land” của Julia Scheeres, kể lại một trải nghiệm tương tự tại cùng ngôi trường đó. Kinh hoàng, Sugiuchi đã đến thăm khuôn viên trường và chứng kiến những nỗ lực che đậy sự lạm dụng. Gặp gỡ một phụ huynh của một học sinh hiện tại, cô nhận ra rằng sự im lặng của mình đã góp phần vào việc tiếp tục gây hại.
“Bằng cách giữ im lặng, những người khác đã bị lạm dụng nhân danh tôn giáo,” cô nói. “Là một người sống sót, tôi thấy đó là cách ngược đãi trẻ em tàn nhẫn nhất. Nó hoàn toàn phá hủy niềm tin của bạn vào nhân loại.”
Với sự giúp đỡ của Scheeres và những người khác, Sugiuchi cuối cùng đã giúp đóng cửa trường học đó. Ngày nay, bà vẫn duy trì việc thực hành tín ngưỡng riêng của mình nhưng không còn liên hệ với bất kỳ tổ chức tôn giáo nào.
Ngay cả khi Sugiuchi tìm lại được niềm tin cá nhân, bộ mặt công khai của Cơ đốc giáo Mỹ vẫn tiếp tục phát triển theo những cách đáng lo ngại — một sự phát triển mà Tia Levings cho rằng có thể bắt nguồn trực tiếp từ ảnh hưởng chính trị.
Levings, tác giả của cuốn sách bán chạy nhất của New York Times “A Well-Trained Wife: My Escape From Christian Patriarchy” (Một người vợ được đào tạo bài bản: Cuộc trốn thoát của tôi khỏi chế độ gia trưởng Kitô giáo) mô tả Cơ đốc giáo MAGA là sự giao thoa giữa Cơ đốc giáo độc đoán và chủ nghĩa dân tộc Cơ đốc giáo.
“Hiện tại, đó gần như là một vòng tròn hoàn hảo,” bà nói với HuffPost.
Levings gọi đó là sự xuyên tạc nghĩa của từ “Kitô giáo” (Cơ Đốc giáo), bởi vì Chúa Giê-su không phải là người theo chủ nghĩa dân tộc hay độc đoán. Theo Levings, sự xuyên tạc này vẫn tồn tại vì nhiều nhà thờ hiện đại đã làm rất ít để bảo vệ giáo đoàn của mình khỏi ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc, và vì cách nuôi dạy con cái độc đoán đã định hình đời sống gia đình trong hơn 50 năm qua. Kết quả là, bà giải thích, ý nghĩa của việc trở thành một Kitô hữu ở Mỹ đã thay đổi về cơ bản.
Levings lập luận rằng Kitô giáo MAGA là “dựa trên đức tin và được xây dựng xung quanh một thế giới quan Tin Lành hẹp hòi”. Bà chỉ ra sự gắn kết dựa trên tổn thương trong các nhà thờ, các mục sư thiếu trách nhiệm đã đẩy nhanh xu hướng dân tộc chủ nghĩa, các thế hệ được nuôi dạy mà không có kỹ năng tư duy phản biện vững chắc, và một dòng thông tin sai lệch liên tục củng cố tư duy tập thể.
Khi suy ngẫm về lý do tại sao nhiều người Mỹ vẫn gắn bó với những cộng đồng này, Rollins nói rằng sức hút đó vừa mang tính ý thức hệ vừa mang tính cảm xúc: “Một số người tự nhận mình là MAGA vì họ được dạy rằng chủ nghĩa cá nhân cực đoan, chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa thượng đẳng da trắng cũng giống như Cơ Đốc giáo — và tôi nghĩ điều này thật bi thảm. Nhưng tôi cũng nghĩ rằng nhiều người tự nhận mình là MAGA vì họ không cảm thấy bị thôi thúc bởi những lựa chọn khác.”
Điều gì cuối cùng khiến họ rời bỏ Cơ Đốc Giáo MAGA?
Đối với nhiều người, việc rời bỏ cộng đồng tín ngưỡng của mình không phải là một quyết định dễ dàng; họ đã vật lộn trong nhiều năm với ý nghĩa của việc giữ vững đức tin trong một nền văn hóa nơi tôn giáo và chủ nghĩa dân tộc đã trở nên không thể tách rời.
“Rời đi gần như mất tất cả mọi thứ,” Levings nói. “Mặc dù sự mất mát đó có thể đến dần dần, từng bước một. Điều trớ trêu là có rất nhiều hy vọng và quyết tâm sống một cuộc sống chân thực đến nỗi bạn nhận ra rằng mình xứng đáng được đấu tranh.”
Việc rời bỏ không phải là sự từ bỏ Chúa Giê-su, mà là sự tìm lại một đức tin mà họ cảm thấy phù hợp về mặt đạo đức và tâm linh.
Một số người trải qua sự bừng tỉnh đột ngột: Một bài giảng, một bài đăng trên mạng xã hội, hoặc một cuộc tranh luận gay gắt buộc họ phải đối mặt với sự mâu thuẫn trong suy nghĩ. Đối với những người khác, quá trình này diễn ra từ từ: sự bất an ngày càng tăng với ngôn ngữ “chúng ta chống lại họ”, một câu hỏi âm thầm cuối cùng trở nên không thể phớt lờ.
“Đức tin của tôi bị buộc phải giữ nguyên trạng thái, điều này khiến Chúa trở nên hữu hạn và nhỏ bé”, Levings nói. “Bản chất của cuộc sống là đòi hỏi sự trưởng thành — và việc rời bỏ cũng vậy.”
Hawk mô tả sự thay đổi là dần dần. Bà chưa bao giờ ngừng yêu Chúa Giê-su — bà chỉ ngừng nhận ra Ngài trong những không gian tự xưng là của Ngài.
“Tôi bắt đầu cảm thấy nhà thờ không còn là về đức tin nữa”, bà nói. “Nó là về nỗi sợ hãi và sự kiểm soát, về việc ai được ở trong và ai bị ở ngoài.”
“Đối với những người theo đạo Tin Lành da trắng, tôi tin rằng một phần của sự thức tỉnh thường xảy ra khi họ nhận ra những vấn đề lớn hơn về công lý và đặc quyền — tức là khi người da trắng nhận ra rằng câu chuyện và quan điểm của họ (tức là của tôi) không phải là duy nhất”, Meredith nói. Quá trình thoát ly của cô kéo dài 20 năm.
Meredith nói rằng một số người chọn rời đi vì những sự kiện văn hóa “mang tính bước ngoặt” — như vụ giết George Floyd và Breonna Taylor, cuộc nổi dậy tại Điện Capitol, hoặc phản ứng của chính phủ đối với cuộc khủng hoảng COVID-19 trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump và cách đối xử hiện tại với người nhập cư.
“Nhưng đối với tôi, nó thường không phải là một sự kiện lớn,” cô nói, “mà thường là một chuỗi những sự kiện nhỏ khiến bạn nhận ra, ‘Này, có gì đó không ổn.’”
Meredith, tác giả của cuốn sách "The Color of Life: A Journey Toward Love and Racial Justice" (“Màu sắc của cuộc sống: Hành trình hướng tới tình yêu và công lý chủng tộc”), đã giải thích cách mà Cơ Đốc giáo theo tư tưởng MAGA thường củng cố các hệ thống có lợi cho cộng đồng người da trắng — ngay cả khi nhiều tín đồ vẫn không nhận thức được những hệ lụy về chủng tộc và chính trị của nó.
“Trong khi một số người theo đạo Tin Lành da trắng đang bắt đầu nhìn nhận lại cả sự bất công về chủng tộc và ảnh hưởng của hệ tư tưởng dân tộc chủ nghĩa trong nhà thờ của họ, thì những người khác lại làm ngơ, tin tưởng các mục sư một cách mù quáng.”
Hành trình của Meredith hướng tới việc nhìn thấy “hình ảnh của Chúa trong mỗi người” nhấn mạnh cách mà việc phớt lờ thực tế về chủng tộc, hoặc bác bỏ các giá trị “thức tỉnh” tiến bộ từ bục giảng, có thể làm trầm trọng thêm tổn hại và gạt bỏ những tiếng nói tìm kiếm công lý trong cộng đồng tín ngưỡng. “Họ không đặt câu hỏi về ảnh hưởng của sự chuyên chế từ bục giảng bởi vì làm sao hoặc tại sao một mục sư lại có thể dẫn dắt họ đi lạc lối?”
Những người đã nói chuyện với HuffPost đã nêu ra những nguyên nhân phổ biến dẫn đến sự rời bỏ của họ: sự bất hòa về đạo đức giữa các giá trị Phúc Âm và thông điệp chính trị, những tổn thương chính trị trong các hội thánh, những lo ngại về công lý chủng tộc và người nhập cư, và sự mất lòng tin ngày càng tăng vào giới lãnh đạo nhà thờ.
Hawk nhận xét: “Trong mười năm kể từ khi Trump xuất hiện, tôi đã nhận ra rằng các cộng đồng Tin Lành da trắng không tuân theo Chúa Giê-su một cách sát sao như họ giả vờ. Trên thực tế, đã có một sự nhồi nhét tư tưởng quy mô lớn vào Đảng Cộng hòa, điều này hoàn toàn không giống với Chúa Kitô mà họ tuyên bố phục vụ. Tôi đã nhận ra rằng quyền lực chính trị quan trọng hơn chân lý đối với nhiều người trong số họ.”
Trả giá khi rời bỏ Cơ Đốc giáo MAGA
Meredith suy ngẫm về hậu quả của việc rời bỏ: “Khi bạn ở trong đó, bạn ở trong đó. Nhưng khi bạn ra ngoài, bạn bị gạt sang một bên.”
Bà mô tả cảm giác mất mát khi cộng đồng từng ủng hộ bạn, cầu nguyện cho bạn, cùng bạn ăn mừng những cột mốc quan trọng, mang đồ ăn đến, trông nom con cái bạn, bỗng dưng biến mất: “Khi nơi đó, và có lẽ hơn thế nữa, những con người đó không còn nữa, thì sẽ có một khoảng trống sâu sắc, không chỉ trong tâm hồn bạn, mà còn trong lịch trình, tin nhắn và các ứng dụng mạng xã hội của bạn nữa.”
Một số người đã định nghĩa lại hoàn toàn đức tin của mình, giữ lại những gì cảm thấy chân thực và bỏ lại phía sau những gì cảm thấy giả tạo. “Văn hóa Tin Lành có thể rất tuyệt vời, khi nó được dẫn dắt bởi sự thật, bởi sự tôn trọng lẫn nhau và bởi sự khiêm nhường,” Hawk nói. Những người khác đã tìm kiếm những cách thức mới để thực hành đức tin của họ, xây dựng cộng đồng bên ngoài các nhà thờ bị chính trị hóa.
“Tôi vẫn là một người Kitô hữu,” Rollins nói. “Tôi nghĩ rằng Cơ Đốc giáo là một tôn giáo tuyệt vời, vừa đề cập đến vấn đề cái ác, vừa mang lại hy vọng và ân điển. Tôi vẫn giữ vững nhiều điều mình học được về Cơ Đốc giáo từ nhỏ, nhưng chắc chắn tôi đã loại bỏ kiểu phúc âm thịnh vượng, chủ nghĩa hoàn hảo, chủ nghĩa thượng đẳng da trắng và chủ nghĩa dân tộc, cũng như chủ nghĩa cá nhân cực đoan đang thấm nhuần trong nhiều giáo hội phương Tây.”
Hawk nói rằng đức tin của bà hiện nay, ngoài những không gian đó, tự do hơn nhiều. “Tôi không quan tâm người khác nghĩ gì về mình,” bà nói. “Câu Kinh Thánh yêu thích của tôi bây giờ là Galatians 5:1, mà tôi tin là lời lên án các cấu trúc, quy tắc và sự tuân thủ tôn giáo.”
(GHI CHÚ của người dịch: Galatians 5:1 trong Kinh Thánh ấn bản quốc tế NIV, viết rằng "It is for freedom that Christ has set us free. Stand firm, then, and do not let yourselves be burdened again by a yoke of slavery" = Chính vì tự do mà Chúa Kitô đã giải phóng chúng ta. Vậy hãy đứng vững, và đừng để mình bị gánh nặng bởi ách nô lệ một lần nữa.)
Rollins hy vọng rằng giáo hội rộng lớn hơn sẽ đối mặt với những mâu thuẫn của nó: “Tôi rất mong muốn giáo hội sẽ loại bỏ chủ nghĩa dân tộc, và sẽ rao giảng không chỉ về đạo đức cá nhân, mà còn về những lời dạy của Chúa Giê-su về việc chăm sóc người nghèo, trẻ mồ côi và người ngoại quốc.”
Đối với những người đã rời bỏ hoặc đang nghĩ đến việc rời bỏ nhà thờ của mình, câu hỏi về sự thuộc về trở nên vô cùng quan trọng. Meredith nói rằng nỗi sợ mất đi cảm giác thuộc về thường khiến mọi người níu giữ những không gian không còn phù hợp với niềm tin của họ.
“Chúa ơi, sức mạnh của sự thuộc về là có thật,” bà nói. “Có hai từ tôi viết trong mỗi cuốn ‘Trại hè Nhà thờ’ (Church Camp) mà tôi ký tặng: ‘Bạn thuộc về nơi này.’ Tôi tha thiết muốn mọi người tin rằng họ thuộc về nơi này – không phải vì là thành viên hay tham gia vào một tổ chức tôn giáo – mà đơn giản chỉ vì họ là con người. Bạn thuộc về nơi này, bởi vì bạn là con người. Chỉ vậy thôi.”
Đồng thời, Meredith khuyến khích những người đang nghi ngờ đức tin của mình hãy mạnh dạn khám phá: “Đừng ngại đặt ra những câu hỏi lớn, hãy tìm hiểu xem bạn thực sự tin vào điều gì, hãy xem liệu bạn có thể tìm thấy hoặc trải nghiệm sự thuộc về bên ngoài vòng tròn ảnh hưởng mà bạn luôn coi là nhà hay không.”
“Có những nơi khác dành cho bạn, cả trong và ngoài nhà thờ,” Sugiuchi nói. “Nếu bạn cần phải tham gia một nhà thờ, hãy tìm một nhà thờ tiến bộ. Tìm hiểu về chấn thương tôn giáo. Liên hệ với những người sẽ hỗ trợ bạn. Đọc những cuốn sách như ‘Empty the Pews: Stories of Leaving the Church’ (Hãy bỏ trống hàng ghế nhà thờ: Các chuyện kể về việc rời bỏ nhà thờ). Hãy biết rằng bạn không cô đơn. Bạn có thể được tự do.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình