Đối với Trump, lợi nhuận công ty quan trọng hơn mạng sống dân Mỹ. Trump hủy các dự án năng lượng sạch đã khiến Mỹ mất 38.000 việc làm, để khí hậu hâm nóng làm kinh tế Mỹ mất 150 tỷ đô/năm, 200.000 ca chết yểu/năm.
Tờ báo The Hill có bài viết của William S. Becker, tựa đề "For Trump, corporate profits are more important than American lives" (Đối với Trump, lợi nhuận công ty quan trọng hơn mạng sống người Mỹ) hôm Thứ Hai 23/2/2026. Bản dịch như sau.
Hai thế kỷ trước, cuộc Cách mạng Công nghiệp hứa hẹn sự thịnh vượng chưa từng có cho người dân Mỹ. Và nó đã thực hiện được lời hứa đó, nhưng nó đi kèm với một thỏa thuận kiểu Faust.
Chúng ta đã chấp nhận ô nhiễm như cái giá phải trả cho sự tăng trưởng kinh tế. Nhiên liệu hóa thạch, nguồn năng lượng của cuộc Cách mạng Công nghiệp, đã gây ra những tổn thất khổng lồ cho con người và hành tinh. Giờ đây, chính những nhiên liệu đó lại làm suy yếu sự thịnh vượng, và cái giá phải trả cho thỏa thuận này đã trở nên quá lớn.
Đến giữa thế kỷ 20, ô nhiễm đã trở thành một vấn đề hiển nhiên. Quốc hội bắt đầu thông qua các đạo luật để hạn chế nó. Vào những năm 1970, Quốc hội đã thông qua một số đạo luật mang tính bước ngoặt. Một trong số đó đã thành lập Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA: Environmental Protection Agency) để bắt đầu điều tiết ô nhiễm. Nó cũng buộc các cơ quan liên bang phải đánh giá tác động sinh thái và con người từ các hoạt động của họ. Những tác động đó bao gồm ô nhiễm nguồn nước uống, phá hủy hệ sinh thái và ô nhiễm không khí bởi nhiều chất độc hại gây hại cho thai nhi, trẻ em và người lớn.
Trên thực tế, EPA đã trở thành trọng tài của thỏa thuận kiểu Faust, quyết định bao nhiêu cái chết, bệnh tật và hệ sinh thái bị tàn phá là thiệt hại ngoài ý muốn có thể chấp nhận được từ các nhà máy điện, phương tiện giao thông, nhà máy sản xuất và hóa dầu.
Đến những năm 1990, các nhà khoa học ngày càng lo ngại rằng một nhóm chất gây ô nhiễm từ nhiên liệu hóa thạch gọi là khí nhà kính đang làm thay đổi khí hậu Trái đất. Ban đầu, các nghị sĩ đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ trong Quốc hội đã đồng ý giải quyết vấn đề này. Nhưng với hàng nghìn tỷ đô la trữ lượng dầu khí vẫn còn nằm dưới lòng đất, các công ty dầu mỏ đã tranh được sự ủng hộ của đảng Cộng hòa trong một chiến dịch nhằm làm mất uy tín khoa học khí hậu và phản đối các biện pháp giảm thiểu sự nóng lên toàn cầu. Chiến dịch đó vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay.
Giờ đây, hơn 50 năm sau, chi phí của nhiên liệu hóa thạch vẫn rất lớn. Vì vậy, khi đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội và Nhà Trắng vào năm 2022, họ đã phê duyệt hàng trăm tỷ đô la tài trợ cho năng lượng sạch, khoản đầu tư liên bang lớn nhất từ trước đến nay.
Rồi đến Tổng thống Trump và sự tiếp quản của đảng Cộng hòa đối với Quốc hội. Trump phủ nhận rằng biến đổi khí hậu là có thật. Ông Trump đang tăng sản lượng dầu của Mỹ trong khi hủy bỏ các dự án năng lượng sạch mà Quốc hội đã tài trợ. Chính sách năng lượng của ông hoàn toàn phớt lờ nguyện vọng của người dân Mỹ. Gần ba phần tư (3/4) người trưởng thành hiện nay đồng ý rằng việc đốt nhiên liệu hóa thạch góp phần gây ra biến đổi khí hậu, và 64% cho rằng biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến cộng đồng của họ.
Năm ngoái, việc ông Trump hủy bỏ các dự án năng lượng sạch đã khiến quốc gia mất hơn 38.000 việc làm trong ngành sản xuất và 30 tỷ đô la đầu tư vào ngành sản xuất. Thời tiết cực đoan gây thiệt hại cho nền kinh tế khoảng 150 tỷ đô la mỗi năm. Theo First Street, một công ty tư vấn ở New York, biến đổi khí hậu dự kiến sẽ khiến 30 công ty lớn nhất của Mỹ thiệt hại 6 tỷ đô la mỗi năm trong những năm tới.
Hàng ngàn nghiên cứu được đánh giá ngang hàng và kinh nghiệm thực tế xác nhận tác động sức khỏe to lớn của ô nhiễm năng lượng và biến đổi khí hậu. Ông Trump gọi chúng là một "trò lừa đảo".
Tuy nhiên, gần một nửa chúng ta sống ở những nơi mà việc hít thở không khí gây ra ung thư và các bệnh nguy hiểm khác. Ô nhiễm không khí dẫn đến khoảng 200.000 ca tử vong sớm mỗi năm. Gần 5 triệu trẻ em mắc bệnh hen suyễn. Hàng trăm em tử vong vì căn bệnh này.
Biến đổi khí hậu cũng gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần. Các chuyên gia y tế báo cáo rằng hầu hết người Mỹ trẻ tuổi (từ 16 đến 24 tuổi) đang trải qua sự thất vọng, chán nản, buồn bã, lo lắng và tức giận về việc nước Mỹ không thể giảm thiểu sự nóng lên toàn cầu.
Những người yếu thế nhất lại chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Khoảng 256.000 người Mỹ, chủ yếu là các gia đình thu nhập thấp, sống trong “vùng hy sinh” nơi tập trung các ngành công nghiệp dầu khí, hóa chất và các ngành công nghiệp độc hại khác. Chính sách năng lượng của Trump đã hy sinh sức khỏe và phúc lợi của họ để đổi lấy lợi ích kinh tế cho người khác.
Trong khi đó, phí bảo hiểm rủi ro – cần thiết để vay thế chấp nhà – đã tăng 70% trong năm năm qua. Một nghiên cứu dự đoán rằng một người Mỹ sinh năm 2024 sẽ phải trả khoảng 500.000 đô la chi phí suốt đời do biến đổi khí hậu.
Mặc dù điện năng được tạo ra từ công nghệ gió và năng lượng mặt trời rẻ hơn so với điện từ nhiên liệu hóa thạch hoặc hạt nhân, nhưng 80% năng lượng của quốc gia vẫn đến từ nhiên liệu hóa thạch. Trung bình mỗi hộ gia đình đã chứng kiến hóa đơn tiền điện tăng 5% vào năm ngoái; Dự kiến giá nhiên liệu hóa thạch sẽ tăng thêm 4,2% trong năm nay.
Tất cả những hậu quả này sắp trở nên tồi tệ hơn.
Giám đốc Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) Lee Zeldin đã thực hiện điều mà ông gọi là “hành động bãi bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử”. Ông nói rằng cơ quan này sẽ ngừng định lượng lợi ích về sức khỏe và sinh thái của các quy định, và sẽ chỉ xem xét chi phí mà các giới hạn ô nhiễm gây ra cho ngành công nghiệp. Nói cách khác, chính quyền sẽ đặt lợi nhuận lên trên lợi ích của người dân.
Ngoài ra, EPA đã bãi bỏ nền tảng pháp lý của các giới hạn ô nhiễm - kết luận rõ ràng của cơ quan này vào năm 2009 rằng biến đổi khí hậu đe dọa sức khỏe và phúc lợi của con người. Zeldin nói rằng điều này sẽ tiết kiệm cho người Mỹ hơn 1,3 nghìn tỷ đô la vào năm 2055, nhưng cơ quan này cũng ước tính rằng việc bãi bỏ sẽ khiến người Mỹ thiệt hại 1,5 nghìn tỷ đô la, ngay cả khi không tính đến tác động đến khí hậu và sức khỏe.
Chúng ta phải bắt đầu nói sự thật về nhiên liệu hóa thạch. Sự thống trị của chúng là kết quả của sự thông đồng lâu dài giữa chính phủ và các tập đoàn dầu khí lớn. Chính phủ giữ giá năng lượng hóa thạch ở mức thấp một cách giả tạo bằng hàng tỷ đô la trợ cấp hàng năm từ tiền thuế của người dân và bằng cách cho phép thị trường che giấu chi phí thực tế của nhiên liệu đối với xã hội và môi trường. Ước tính gần đây nhất về những chi phí ẩn này là 754 tỷ đô la vào năm 2022, khi ô nhiễm vẫn còn được kiểm soát.
Nhiên liệu hóa thạch hiện đang làm suy yếu sự thịnh vượng. Chúng giết chết vô số người Mỹ. Chúng khiến hàng triệu người mắc bệnh. Bệnh hen suyễn ở trẻ em là một hành vi ngược đãi trẻ em. Sự thống trị của chúng được duy trì bởi một tập đoàn độc quyền carbon gồm các công ty dầu mỏ lớn, ông Trump và Quốc hội. Tòa án Công lý Quốc tế gọi đây là một “hành vi sai trái quốc tế”. Nhưng vì nó sẽ gây tổn hại cho các thế hệ trong nhiều thế kỷ tới, nên nó cũng là một tội ác chống lại tương lai và nhân loại. Nó phải chấm dứt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình