Bất ngờ: thuế quan toàn cầu của Trump đẩy tiền đầu tư từ Mỹ sang Việt Nam, Nam Hàn và Chile. Thị trường tăng nhờ đồng đô la Mỹ liên tục giảm giá so với các thị trường mới nổi
Bán tin của phóng viên David Stevenson trên báo The Telegraph tựa đề "Trump is driving money away from America" (Trump đang đẩy dòng tiền ra khỏi nước Mỹ) hôm 25/2/2026 ghi nhận.
Chúng ta đều ám ảnh về Mỹ, Donald Trump, thuế quan và trí tuệ nhân tạo, nhưng trên thực tế, thị trường chứng khoán Mỹ đã tụt hậu so với nhiều thị trường khác trong phần lớn năm ngoái. Xu hướng này chỉ càng trở nên trầm trọng hơn trong vài tháng gần đây.
Phần còn lại của thế giới, được gọi chung là RoW (viết tắt của: rest of the world), đang tăng trưởng mạnh mẽ với các thị trường mới nổi dẫn đầu. Các nhà đầu tư tổ chức hiện đang trong giai đoạn giữa của một cuộc chuyển dịch lớn từ Mỹ sang các quốc gia đa dạng như Nam Hàn, Việt Nam và Chile, mặc dù một vài quốc gia, như Ấn Độ, đã bỏ lỡ cơ hội này.
Chỉ số MSCI EM IMI (The MSCI EM IMI index), một trong những chỉ số chuẩn của thị trường chứng khoán được theo dõi rộng rãi nhất, đã tăng 10,6% từ đầu năm đến nay và 49% kể từ đầu năm 2025. Ai ngờ rằng một tập hợp các quốc gia đang phát triển có phần không đồng nhất, bị nhắm mục tiêu bởi thuế quan của Trump, lại có thể hoạt động tốt đến vậy?
Tuy nhiên, điều giúp ích trong những tuần gần đây là chúng ta đã bước vào giai đoạn đồng đô la suy yếu kéo dài, với việc đồng đô la Mỹ liên tục giảm giá so với các thị trường mới nổi. Cũng ngày càng rõ ràng rằng nhiều chính phủ ở các nước đang phát triển hiện được xem là có trách nhiệm tài chính hơn so với các nước G7, quyết tâm giữ mức thâm hụt ngân sách thấp, lãi suất tương đối cao và lạm phát được kiểm soát.
Kết quả là, trên khắp các nước đang phát triển, tăng trưởng và lạm phát nhìn chung khá mạnh, trong khi việc cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cho đến nay đã làm giảm áp lực lên các ngân hàng trung ương ở các thị trường mới nổi, mở ra cánh cửa rộng hơn cho chu kỳ tích cực tiếp tục.
Hầu hết các nhà đầu tư tổ chức mà tôi trao đổi đều kỳ vọng xu hướng này sẽ tiếp tục, đặc biệt nếu đồng đô la tiếp tục suy yếu, nhưng tốt nhất là nên thận trọng với toàn bộ nhóm thị trường mới nổi. Điều đầu tiên cần ghi nhớ là các nhà đầu tư tổ chức thường hào hứng hơn với nợ (trái phiếu) của các thị trường mới nổi so với cổ phiếu của các thị trường mới nổi, vốn thường được coi là loại tài sản rủi ro hơn.
Nếu bạn nghĩ rằng trái phiếu thị trường mới nổi (EM) sẽ tiếp tục tăng trưởng tốt, bạn có thể đầu tư vào quỹ trái phiếu EM, hoặc nếu bạn muốn nắm bắt cơ hội hơn, hãy mua cổ phiếu của một trong những nhà quản lý quỹ trái phiếu EM lớn nhất, công ty quản lý tài sản Ashmore Group của Anh. Nếu trái phiếu EM trở nên phổ biến hơn, cổ phiếu của Ashmore sẽ tiếp tục tăng giá.
Sự ưa chuộng đối với các loại trái phiếu ít gây tranh cãi hơn một phần là do thị trường chứng khoán EM toàn cầu, mặc dù có lợi nhuận ấn tượng gần đây, đã hoạt động kém hiệu quả trong những năm sau đại dịch, trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy thị trường chứng khoán Mỹ. Nhưng ngay cả điều đó cũng chỉ là sự khái quát hóa, vì các thị trường chứng khoán EM riêng lẻ rất đa dạng và không đồng nhất, đến mức tôi nghi ngờ liệu cổ phiếu thị trường mới nổi toàn cầu có cấu thành một loại tài sản duy nhất hay không.
Một rủi ro khác với cổ phiếu EM là chúng bị chi phối bởi cổ phiếu Trung Quốc và, ở mức độ thấp hơn, cổ phiếu Đài Loan. Cá nhân tôi nghĩ rằng Trung Quốc nên được coi là một loại riêng biệt, giống như cổ phiếu Mỹ và châu Âu, và tách biệt khỏi loại hình EM.
Ngoài ra, đối với một loại tài sản được cho là hấp dẫn bởi sự gia tăng của cải ở các nước đang phát triển, không phải tất cả các nền kinh tế thị trường mới nổi đều thực sự thú vị về triển vọng tăng trưởng, với nhiều quốc gia ở Mỹ Latinh, như Mexico, đã trì trệ trong những năm gần đây. Và để thêm một khía cạnh rủi ro nữa, quản trị doanh nghiệp đôi khi lại yếu kém đến mức đáng kinh ngạc ở các nước thị trường mới nổi. Mới đây, công ty chỉ số MSCI đã cảnh báo về “các vấn đề cơ bản về khả năng đầu tư” đối với cổ phiếu Indonesia, điều này đã khiến cổ phiếu trong nước lao dốc.
Tuy nhiên, sự biến động này cũng tạo ra một cơ hội. Khi Trump lần đầu tiên công bố kế hoạch áp thuế, cổ phiếu Việt Nam đã lao dốc nhưng sau đó lại tăng mạnh khi một thỏa thuận được ký kết và các nhà đầu tư quốc tế nhận ra rằng cổ phiếu trong nước đang và vẫn rất rẻ và tăng trưởng nhanh. Một ví dụ khác – gần đây hơn – là Ấn Độ.
Ấn Độ từ lâu đã là ứng cử viên hàng đầu để kế nhiệm Trung Quốc trở thành một trung tâm tăng trưởng khổng lồ. Do tiềm năng to lớn đó, cổ phiếu trong nước vẫn luôn đắt đỏ, đặc biệt là khi so sánh với, chẳng hạn như Việt Nam. Tuy nhiên, Trump đã quay lưng lại với Ấn Độ trong những tháng gần đây, áp đặt thêm thuế quan. Mặc dù vậy, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ, đã tăng mạnh vào Ấn Độ, tăng 76% trong năm 2025.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư chứng khoán lại thận trọng hơn: các nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng trong tháng Giêng, với dòng vốn ròng chảy ra là 3,3 tỷ USD (2,4 tỷ bảng Anh), trong khi các nhà đầu tư tổ chức trong nước vẫn duy trì sự ủng hộ, với dòng vốn ròng chảy vào là 7,6 tỷ USD.
Không có gì đáng ngạc nhiên, thị trường chứng khoán Ấn Độ đã giảm mạnh trong tháng trước. Chỉ số Sensex được theo dõi rộng rãi đã giảm 3,5%, trong khi các chỉ số vốn hóa trung bình và vốn hóa nhỏ lần lượt giảm 3,7% và 6,3%. Một thách thức khác là phản ứng tiêu cực của các nhà đầu tư chứng khoán đối với việc tăng thuế giao dịch đối với hợp đồng tương lai và quyền chọn.
Về mặt kinh tế vĩ mô rộng hơn, đồng rupee Ấn Độ đã mất giá 2,2% so với đồng đô la Mỹ. Tuy nhiên, các chỉ số kinh tế vĩ mô khác của quốc gia vẫn tích cực. Lạm phát dường như được kiểm soát tốt hơn, với chỉ số CPI ở mức 1,3% trong tháng 12, trong khi thâm hụt ngân sách - do chi tiêu cơ sở hạ tầng đáng kể, tăng 12% so với cùng kỳ năm ngoái - vẫn ổn định.
Đáng chú ý, Ấn Độ và Liên Âu EU đã ký một hiệp định thương mại tự do mang tính bước ngoặt để tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư song phương. Một diễn biến tích cực khác là phán quyết của Tòa án Tối cao tuần trước về thuế quan của Trump và động thái tiếp theo của ông ta hướng tới mức thuế suất cố định 15%, điều này có thể thúc đẩy hơn nữa thị trường chứng khoán Ấn Độ bằng cách dẫn đến việc giảm thuế quan đối với Ấn Độ.
Vậy thì tình hình thị trường chứng khoán Ấn Độ và các quỹ đầu tư vào cổ phiếu trong nước, chẳng hạn như các quỹ đầu tư tín thác niêm yết tại Anh, sẽ ra sao? Các quỹ tôi ưa thích là India Capital Growth và Ashoka India, nhưng còn có một nhóm các quỹ tín thác khác bao gồm JP Morgan India Growth and Income và Aberdeen New India. Về các quỹ theo dõi chỉ số, tôi nghĩ một quỹ giao dịch chứng khoán (ETF) hoàn toàn mới có tên là WisdomTree India Earnings ETF (EPIP), đầu tư vào cổ phiếu dựa trên lợi nhuận, trông rất thú vị.
Các chỉ số thị trường chứng khoán chính của Ấn Độ, như Sensex và Nifty Fifty, đang giao dịch ở mức P/E khoảng 22 lần, thấp hơn một chút so với mức cao gần đây nhưng vẫn cao so với các thị trường khác, chẳng hạn như Việt Nam, ngay cả sau khi phục hồi từ những lo ngại về thuế quan.
Tuy nhiên, lợi nhuận của các doanh nghiệp Ấn Độ đang tăng trưởng, một phần được thúc đẩy bởi chi tiêu của chính phủ và cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Các nhà phân tích tại các ngân hàng đầu tư hàng đầu, HSBC và Morgan Stanley, cho rằng lợi nhuận của các doanh nghiệp Ấn Độ sẽ đạt điểm thấp nhất vào cuối năm 2025, với sự phục hồi trên diện rộng dự kiến vào năm 2026, dẫn đầu bởi các ngân hàng và ngành công nghiệp. Điều quan trọng là, lần đầu tiên sau gần 5 năm, chênh lệch lợi suất thu nhập của Ấn Độ – sự khác biệt giữa lợi suất cổ phiếu và lợi suất trái phiếu – đang chuyển sang dương, khiến cổ phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với các tài sản thu nhập cố định trong nước.
Theo quan điểm của tôi, hai quốc gia thú vị nhất ở châu Á vẫn là Ấn Độ và người bạn đồng hành nhỏ hơn của nó, Việt Nam. Ấn Độ, với quy mô rộng lớn và lịch sử lâu đời của doanh nghiệp tư nhân, lẽ ra phải là ứng cử viên sáng giá hơn so với Việt Nam cộng sản nhỏ bé hơn nhiều – dân số Ấn Độ gấp 14 lần Việt Nam.
Tuy nhiên, trên thực tế, Ấn Độ đã bị kìm hãm bởi nhiều thế hệ kế hoạch hóa xã hội chủ nghĩa sai lầm và sự quản lý quá mức, trong khi Việt Nam cộng sản với chính sách “nhẹ nhàng” hơn hiện đang thực hiện một chương trình cải cách sâu rộng đầy tham vọng như của Thủ tướng Modi của Ấn Độ. Nếu Modi có thể dỡ bỏ các rào cản đối với kinh doanh và tăng trưởng ở Ấn Độ, nước này có thể trở thành điểm đến đầu tư hàng đầu ở châu Á, biện minh cho sự dịch chuyển vốn từ Trung Quốc sang Ấn Độ.
Nhưng tôi cũng sẽ theo dõi sát sao chính sách “trỗi dậy quốc gia” đầy tham vọng của Việt Nam. Điều này vẫn chưa được các nhà đầu tư quốc tế đánh giá đúng mức, trong trường hợp đó, các quỹ đầu tư tín thác niêm yết tại London như Vietnam Enterprise Investments Limited, VinaCapital Vietnam và Vietnam Holdings có thể cần được xem xét kỹ lưỡng hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình