Bản tin cà phê sáng Thứ Hai ngày 2 tháng 3/2026:
- Mỹ mở cửa ngành chip cho Việt Nam, trong khi đóng chặt với TQ. Các hãng Mỹ bơm tiền, đào tạo, đưa VN vào kỹ nghệ sản xuất chip
- Trump: có thể sẽ đưa quân Mỹ vào Iran, đừng quan tâm tới thăm dò ý kiến dân Mỹ.
- Trump dội bom, kêu gọi dân Iran nổi dậy, lập chế độ mới. Dân Iran yêu nước và yêu dân chủ, nhưng do dự vì bom Mỹ-Israel giết thường dân Iran quá nhiều, và vì bị siết an ninh
- Tướng Dan Caine: sẽ phải đưa thêm lính Mỹ vào Trung Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth: nhưng không ngu tới mức đưa 200.000 người vào đó và ở lại trong 20 năm
- Kuwait bắn nhầm 3 máy bay chiến đấu của Mỹ. Phi hành đoàn 6 phi công Mỹ nhảy ra an toàn
- Israel đã "phá hủy hoàn toàn" trường Trung học Liệt sĩ Intifada ở phía tây Tehran
- Báo Business Insider: Mỹ muốn khống chế dầu mỏ thế giới, sau Venexuela là Iran, dìm năng lượng tái tạo
- Vợ giáo chủ Khamenei chết theo với con gái, con rể và cháu vì bom Mỹ-Israel.
- Căn cứ Anh trúng đạn, bị drone Iran bắn trúng nhưng không ai chết
- Báo chí: Trump là Tổng Thống tử thần, đã dội bom 7 nước trong một năm
- Giá dầu tăng hơn 8% vì sợ leo thang chiến tranh với Iran. Tại eo biển Hormuz, ít nhất 2 tàu dầu trúng đạn khi Iran trả đũa.
- Giá khí đốt châu Âu tăng vọt 40%
- Tình báo Mỹ nói với Quốc Hội: Iran không có ý tấn công Mỹ, nhưng Trump vẫn tấn công
- Nói giễu kiểu Trump, Bộ trưởng Hegseth nói Mỹ không hề gây chiến với Iran
- 43% dân Mỹ không muốn tấn công Iran, 27% ủng hộ Trump tấn công Iran, 29% không ý kiến
- Mỹ tiếp tục dội bom Iran, có thể tới 4 hay 5 tuần lễ. Trump nói có 3 lựa chọn về người có thể lãnh đạo Iran sau Khamenei.
- Iran trả đũa: 4 lính Mỹ chết, 4 bị thương nặng. Trump: sẽ có thêm lính Mỹ chết.
- Iran bổ nhiệm tân Bộ trưởng Quốc phòng
- Israel: dội bom Lebanon, trả thù vì Hezbollah bắn vào Israel
- Vài ngày nữa là đổi giờ, Mỹ vặn thêm 1 giờ
- Xa lộ Virginia: đụng xe, gây lộn, rút dao đâm, 2 người và 1 chó tử vong, 4 người bị thương
- Texas: xả súng sáng Chủ Nhật, chết 4 người, bị thương 14 người, nghi khủng bố.
- Indiana: vợ của Dân biểu liên bang Jim Baird đụng xe, 2 tháng sau thì chết.
.
.... o ....
.
---- Mỹ mở cửa ngành chip cho Việt Nam, trong khi đóng chặt với TQ. Các hãng Mỹ bơm tiền, đào tạo, đưa VN vào kỹ nghệ sản xuất chip. Nhận định này là từ chuyên gia Indranil Ghosh trong 1 bài viết hôm Thứ Hai trên báo Rest of World, có tòa soạn tại Abu Dhabi. Động thái dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát xuất cảng của Mỹ có thể biến Việt Nam từ một trung tâm lắp ráp chip thành một đối tác sản xuất – và một lựa chọn chiến lược thay thế cho TQ. Trump hứa sẽ loại bỏ Việt Nam khỏi danh sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ chip. Việt Nam đã bắt đầu xây dựng nhà máy sản xuất chip đầu tiên 5 tuần lễ trước khi thỏa thuận được ký kết. Các nhà sản xuất bán dẫn lớn đã lắp ráp và đóng gói chip tại nước này. Mỹ đang giúp Việt Nam xây dựng một ngành công nghiệp chip được thiết kế để thay thế ngành công nghiệp của Trung Quốc.
Ngày 20 tháng 2, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ loại bỏ Việt Nam khỏi danh sách kiểm soát xuất cảng chiến lược, danh sách này ngăn cản nước này mua công nghệ tiên tiến từ các công ty Mỹ. VN trước đó đã nằm trong danh sách hạn chế – cùng với TQ, Nga và Bắc Hàn – kể từ Chiến tranh Lạnh. Việc loại bỏ điều khoản này sẽ mở đường cho Việt Nam chuyển từ khâu lắp ráp và đóng gói chip sang sản xuất chip, định vị lại vị thế của mình như một đối tác trong ngành công nghiệp chip của Mỹ.
“Đối với chuỗi cung ứng bán dẫn, quyết định này báo hiệu sự chuyển đổi của Việt Nam từ một trung tâm lắp ráp cuối khâu sang một đối tác sản xuất và thiết kế đầu khâu,” Sujai Shivakumar, giám đốc dự án Đổi mới Sáng tạo của Mỹ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (Renewing American Innovation project at the Center for Strategic and International Studies), một viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington, nói với Rest of World. “Mỹ đang dọn đường cho Hà Nội tiếp cận các công cụ và phần mềm cao cấp của Mỹ, vốn rất cần thiết cho việc sản xuất chip tiên tiến.”
Chính quyền Joe Biden trước đó đã nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Việt Nam vào năm 2023. Trump đã tiếp tục những gì ông Biden đã làm. “Mỗi lần trở lại, tôi đều thực sự ấn tượng trước những tiến bộ mà các bạn đã đạt được,” ông John Neuffer, chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA) có trụ sở tại Washington, phát biểu với các quan chức Việt Nam trong chuyến thăm Hà Nội hồi tháng 1/2026 để tham dự hội nghị về chip. Ông đã nêu tên Intel, Samsung, Qualcomm, Amkor và Marvell là các thành viên SIA đã có mặt tại Việt Nam.
Lãnh đạo cao nhất của Việt Nam, ông Tô Lâm, đã bay đến Washington vào ngày 20/2/2026 và nhận được lời hứa của Trump về việc loại bỏ Việt Nam khỏi danh sách kiểm soát xuất cảng. Năm tuần trước đó, Lâm đã tham dự lễ khởi công xây dựng nhà máy sản xuất chip nội địa đầu tiên của Việt Nam tại Hà Nội. Nhà máy Viettel là một phần của chiến dịch rầm rộ hơn. Ngày 15 tháng 1, Thủ tướng Phạm Minh Chinh đã gặp ông Eduard Stiphout, phó chủ tịch cấp cao của ASML, công ty Hoà Lan sản xuất các máy móc cần thiết để sản xuất chip tiên tiến. Mỹ đã gây áp lực lên Hoà Lan để ngừng bán thiết bị mạnh nhất của ASML cho Trung Quốc, khiến cuộc gặp này trở thành một tín hiệu rõ ràng từ Hà Nội.
Hai ngày sau, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã có cuộc gặp riêng với cùng phái đoàn ASML, thảo luận về một trung tâm đào tạo và sự hiện diện chính thức của công ty tại Việt Nam. Tốc độ chuẩn bị, từ khi khởi công đến các cuộc gặp với ASML và cuộc gặp tại Nhà Trắng, cho thấy một chiến dịch phối hợp được tính toán thời điểm để tạo ra đòn bẩy tối đa cho Tô Lâm tại Washington.
Việt Nam hiện có khoảng 7.000 kỹ sư chip và muốn đạt 50.000 người vào năm 2030, theo mục tiêu của chính phủ. Qualcomm đã mở trung tâm nghiên cứu toàn cầu lớn thứ ba của mình tại Việt Nam, và Amkor đã đầu tư 1,6 tỷ USD vào một nhà máy đóng gói, lớn nhất của họ trên toàn thế giới. Các nhà phân tích dự đoán ngành công nghiệp chip của đất nước sẽ phát triển mạnh mẽ. Thị phần bao bì chip toàn cầu dự kiến sẽ tăng lên gần 9% vào năm 2032 từ mức 1% năm 2022.
Trong khi cam kết về chip là một trong số nhiều thỏa thuận được ký kết trong chuyến thăm Washington của ông Tô Lâm, thì đây là thỏa thuận có tầm nhìn dài hạn nhất. Xây dựng một ngành công nghiệp chip cần hàng thập niên đầu tư, đào tạo và cơ sở hạ tầng. Đối với Mỹ, Việt Nam là lựa chọn thay thế cho Trung Quốc, còn đối với Việt Nam, đó là về việc giành được một chỗ đứng trong ngành công nghiệp giá trị nhất thế giới.
.
---- Trump: không loại trừ đưa quân đội Mỹ vào Iran, đừng quan tâm tới các cuộc thăm dò ý kiến dân Mỹ. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump không loại trừ khả năng triển khai lực lượng bộ binh đến Iran "nếu cần thiết", trong một cuộc phỏng vấn với New York Post hôm thứ Hai. Trump tuyên bố rằng ông nghĩ mình đã làm "điều đúng đắn" khi phát động các cuộc tấn công hôm thứ Bảy để lật đổ giới lãnh đạo quân sự và chính trị của Iran và rằng đa số người Mỹ ủng hộ ông, bất chấp các cuộc thăm dò dư luận cho thấy điều ngược lại.
Chỉ có 27% người Mỹ ủng hộ các cuộc tấn công, so với 43% phản đối và 29% không chắc chắn, theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos được thực hiện vào thứ Bảy và Chủ nhật. Tỷ lệ ủng hộ thiểu số tương tự đối với một cuộc chiến tiềm tàng đã được tìm thấy trong các cuộc khảo sát được tiến hành trước các cuộc tấn công. "Tôi nghĩ rằng các cuộc thăm dò rất tốt, nhưng tôi không quan tâm đến các cuộc thăm dò. Tôi phải làm điều đúng đắn", Trump tuyên bố.
.
---- Trump vừa dội bom, vừa kêu gọi dân Iran nổi dậy, lập chế độ mới. Dân Iran yêu nước và yêu dân chủ, nhưng do dự vì bom Mỹ-Israel giết thường dân Iran quá nhiều, và vì bị siết an ninh. Theo Daniel Block, chủ biên tạp chí, Foreign Affairs, viết trên báo Politico hôm Thứ Hai rằng các nhóm dân Iran từng biểu tình vì dân chủ lộ ý không muốn nghe lời Trump, vì ai mà nghe theo kẻ đang dội bom vào dân mình. Theo Trump, người dân Iran đang đứng trước cơ hội ngàn năm có một. “Giờ phút tự do của các bạn đã đến,” Trump tuyên bố khi máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel oanh tạc các thành phố của Iran và khu phức hợp của nhà lãnh đạo tối cao nước này. “Khi chúng tôi hoàn thành, hãy tiếp quản chính phủ của các bạn. Nó sẽ thuộc về các bạn. Đây có lẽ sẽ là cơ hội duy nhất của các bạn trong nhiều thế hệ.”
Những bình luận của Trump cho thấy rõ ràng rằng Mỹ đang tìm cách thay đổi chế độ Iran. Sau nhiều thập niên căng thẳng cao độ, những lời chỉ trích gay gắt và các cuộc tấn công đơn lẻ, Mỹ cuối cùng đã quyết định tìm cách loại bỏ hoàn toàn chính phủ của đất nước này – và họ tin rằng người dân Iran bình thường sẽ nổi dậy và hoàn thành công việc đó. Rõ ràng là người dân nước này đã chán ngấy chế độ Cộng hòa Hồi giáo. Trong thập niên qua, người dân Iran đã liên tục tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn chống lại chế độ. Những cuộc biểu tình đó thường chỉ chấm dứt sau khi chính phủ đáp trả bằng vũ lực khủng khiếp. Ví dụ, vào tháng 12/2025 và tháng 1/2026, hàng trăm nghìn người Iran đã dành nhiều tuần biểu tình – cho đến khi an ninh Iran bắn chết hàng nghìn người trong số họ. Nhưng giờ đây, máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đang tấn công bộ máy quân sự và an ninh của Iran, đồng thời phá hủy các thể chế chính phủ khác, giết lãnh đạo tối cao Ali Khamenei, và nhiều quan chức cấp cao khác. Chính quyền Trump dường như đang đặt cược rằng người dân Iran sẽ sớm nắm quyền kiểm soát quá trình thay đổi chế độ, tiếp tục biểu tình và lật đổ thành công một chính phủ đã suy yếu nghiêm trọng.
Để đánh giá khả năng xảy ra phản ứng đó, tôi (Daniel Block) đã nói chuyện với các nhà khoa học chính trị và các chuyên gia về Iran, tất cả đều muốn thấy “sức mạnh của nhân dân” mang lại sự lãnh đạo mới ở Tehran. Nhưng họ bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc rằng ngay cả chiến dịch không kích quy mô lớn này cũng có thể tạo ra một cuộc nổi dậy thành công. Trước hết, họ nói với tôi, các chiến dịch ném bom trên không có lịch sử tồi tệ trong việc kích động thay đổi chế độ ở bất kỳ quốc gia nào. Thứ hai, Iran có các cơ quan đàn áp mạnh mẽ với nhiều kinh nghiệm trong việc dập tắt các cuộc nổi dậy của người dân. Thêm nữa, dân Iran kiệt sức và bị sốc có thể quá sợ hãi hoặc tập trung vào việc sinh tồn để tràn xuống đường phố. Phe đối lập chính trị của đất nước vẫn còn yếu và nổi tiếng là bị chia rẽ. Lịch sử cho thấy phần lớn người dân Iran sẽ không nghe theo lời kêu gọi của Trump, và ngay cả khi họ làm vậy, họ cũng sẽ khó mà giành chiến thắng. Hầu hết các nhà phân tích cho rằng phản ứng sẽ rất khác nhau, và người Iran nổi tiếng là theo chủ nghĩa dân tộc, mệt mỏi và cảnh giác với sự can thiệp quốc tế. Kết quả là, các chuyên gia cho rằng ngay cả nhiều người Iran căm ghét Khamenei cũng sẽ không muốn làm những gì Mỹ yêu cầu họ - đặc biệt là khi thương vong dân thường từ các cuộc tấn công của Mỹ ngày càng gia tăng.
Chắc chắn, không phải ai cũng cảm thấy e ngại. "Có những người, chỉ vì tuyệt vọng, đã hy vọng vào một cuộc can thiệp quân sự của Mỹ," Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (Crisis Group’s Iran Project Director), cho biết. Họ có thể sẵn lòng xuống đường biểu tình, như Trump đã kêu gọi. Một số người không hài lòng với các cuộc tấn công nhưng muốn có một chính phủ mới cũng vậy. Tuy nhiên, những người Iran này gặp phải vấn đề thứ hai: nhà nước Iran có nhiều thể chế có khả năng và chịu trách nhiệm đàn áp người biểu tình. Họ có kho vũ khí lớn được phân bố khắp đất nước, một phần vì họ dự đoán sẽ bị Mỹ tấn công. Điều đó có nghĩa là cho dù Mỹ và Israel có ném bom đến mức nào, họ cũng sẽ khó có thể vô hiệu hóa hoàn toàn lực lượng an ninh của Iran. "Hôm nay, chế độ đã triển khai các nhóm dân quân trên đường phố để giữ trật tự và ngăn chặn bạo loạn,” Vaez nói.
.
---- Tướng Dan Caine: sẽ phải đưa thêm lính Mỹ vào Trung Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth: nhưng không ngu tới mức đưa 200.000 người vào đó và ở lại trong 20 năm. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đưa ra lời bào chữa mạnh mẽ cho các hoạt động của Mỹ tại Iran trong một cuộc họp báo sáng thứ Hai, lập luận rằng chính quyền Trump có thể đạt được mục tiêu của mình mà không cần phải “ngu ngốc”.
Cuộc họp báo diễn ra trong bối cảnh xung đột, bắt đầu vào sáng sớm thứ Bảy với các cuộc tấn công của Israel vào Iran, hiện đã mở rộng với việc Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ của Mỹ, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait, Saudi Arabia, Qatar và các nước khác.
Hegseth nói: “Tổng thống Trump đảm bảo rằng kẻ thù của chúng ta hiểu rằng chúng ta sẽ đi xa đến mức cần thiết để thúc đẩy lợi ích của Mỹ. Nhưng chúng ta không ngu ngốc về điều đó. Bạn không cần phải đưa 200.000 người vào đó và ở lại trong 20 năm”, Hegseth nói trong cuộc họp báo đầu tiên của ông tại Lầu Năm Góc kể từ tháng 12. “Chúng ta đã chứng minh rằng bạn có thể đạt được mục tiêu và thúc đẩy lợi ích của Mỹ mà không cần phải ngu ngốc”, Hegseth nói với các phóng viên.
.
Tuy nhiên Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, dự đoán sẽ có thêm thương vong cho quân đội Mỹ khi số người chết tăng lên bốn, đồng thời cung cấp chi tiết hoạt động của “Chiến dịch Epic Fury”.
Tướng Caine cho biết Mỹ sẽ tăng thêm lực lượng ở Trung Đông để hỗ trợ tốt hơn cho chiến dịch chống lại Iran, tham gia cùng hàng chục nghìn binh sĩ đã có mặt trong khu vực Centcom.
Bộ Trưởng Hegseth từ chối cho biết cụ thể chiến dịch ở Iran có thể kéo dài bao lâu sau khi Trump nói trong một cuộc phỏng vấn hôm Chủ nhật rằng nó có thể kéo dài từ bốn đến năm tuần. “Tổng thống Trump có toàn quyền nói về việc nó có thể kéo dài bao lâu hay không. Bốn tuần, hai tuần, sáu tuần. Nó có thể được đẩy nhanh lên. Nó cũng có thể bị lùi lại,” ông nói.
.
---- Căn cứ Anh trúng đạn, bị drone Iran bắn trúng nhưng không ai chết. Cuộc chiến mới của Donald Trump vừa lan sang châu Âu. Một máy bay không người lái của Iran đã tấn công một căn cứ quân sự của Anh ở Cyprus hôm Chủ nhật, sau khi cuộc tấn công toàn diện của tổng thống MAGA nhằm vào chế độ Iran hôm thứ Bảy đã đẩy Trung Đông vào tình trạng hỗn loạn chưa từng thấy kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003 của George W. Bush. Bộ Quốc phòng Anh cho biết không có thương vong nào được báo cáo tại cơ sở của Cyprus, nhưng các thành viên gia đình của các quân nhân đang tại ngũ sẽ được di dời khỏi căn cứ như một biện pháp phòng ngừa. "Việc bảo vệ lực lượng của chúng tôi trong khu vực đang ở mức cao nhất và căn cứ đã đáp trả để bảo vệ người dân của chúng tôi", Bộ Quốc phòng cho biết trong một tuyên bố. Bà Ursula von der Leyen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu, được cho là đã được Tổng thống Cyprus là Nikos Christodoulides báo cáo về tình hình. Anh hiện đang hỗ trợ Mỹ trong việc bảo vệ các tài sản quân sự ở Trung Đông, nhưng chưa tham gia vào các cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào các mục tiêu ở Iran, mà hiện đã được xác nhận là đã giết chết Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, cùng một số người kế nhiệm tiềm năng của ông.
.
---- Kuwait bắn nhầm 3 máy bay chiến đấu của Mỹ. Phi hành đoàn 6 phi công Mỹ nhảy ra an toàn. Phi hành đoàn trên ba máy bay chiến đấu của Mỹ đã thoát khỏi thương tích nghiêm trọng hôm thứ Hai sau khi bị lực lượng Kuwait đồng minh bắn nhầm, theo báo Wall Street Journal. Cả sáu thành viên phi hành đoàn đã nhảy dù và trong tình trạng ổn định, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết. "Ba máy bay F-15E Strike Eagle của Mỹ đang bay hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury đã bị bắn rơi trên không phận Kuwait do bắn nhầm," một tuyên bố của Bộ Tư lệnh Trung ương cho biết, theo tờ Times of Israel. Một video trên CNN dường như cho thấy một trong những chiếc máy bay bị bắn rơi. Cả Mỹ và Kuwait đều chưa giải thích điều gì đã xảy ra. Vụ bắn nhầm xảy ra khi Mỹ và Israel tiếp tục ném bom các mục tiêu của Iran trong ngày thứ ba liên tiếp. Ba binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng kể từ khi chiến dịch quân sự bắt đầu và năm người bị thương nặng, và Tổng thống Trump đã cảnh báo rằng nhiều thương vong hơn nữa của người Mỹ có thể sẽ xảy ra.
.
---- Một trường trung học ở Tehran, thủ đô Iran, đã bị phá hủy trong cuộc không kích. Hãng thông tấn RIA Novosti đưa tin hôm thứ Hai, dẫn lời một phóng viên, rằng một cuộc không kích của Israel đã "phá hủy hoàn toàn" trường Trung học Liệt sĩ Intifada ở phía tây Tehran. "Mái nhà và tường của một số tầng đã bị phá hủy do tác động. Chỉ còn lại khung của tòa nhà ở các tầng trên cùng," báo cáo cho biết. Hiện chưa rõ có thương vong hay không, vì chính quyền đã ra lệnh cho các trường chuyển sang học trực tuyến cho đến cuối tháng Ba. Quân đội Israel đã bị lên án trên toàn thế giới vì cuộc tấn công vào một trường tiểu học nữ sinh hôm thứ Bảy, khiến hơn 150 người thiệt mạng.
.
---- Báo Business Insider: Mỹ muốn khống chế dầu mỏ thế giới, sau Venexuela là Iran, dìm năng lượng tái tạo. Bài viết của Noah Shachtman trên B.I. hôm Thứ Hai 2/3/2026 ghi nhận: Năm 1987, khi Donald Trump lần đầu tiên cân nhắc tranh cử tổng thống, ông đã nói với khán giả ở New Hampshire rằng Hoa Kỳ nên tấn công Iran, "và chiếm lấy một phần dầu mỏ của họ." Trong những năm sau đó, Trump cũng nói về việc giành quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Venezuela, Iraq, Syria, Kuwait và Libya.
Trong một thời gian dài — kể cả trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump — ý tưởng cướp đoạt nhanh chóng để thâu tóm nguồn cung năng lượng toàn cầu này đã bị các nhà phân tích nước ngoài và các đối thủ chính trị coi như một trò đùa. Trong chính quyền thứ hai này, một phiên bản của ý tưởng đó đã trở thành một nền tảng xây dựng sức mạnh của Mỹ, cả trong nước và ngoài nước. Chính sách đó là một trong những lý do tại sao Mỹ bắt cóc tổng thống Venezuela. Đó cũng là lý do tại sao Nhà Trắng hiện nay cảm thấy họ có thể bóp nghẹt Cuba đến mức Havana có thể phải giao nộp các nhà lãnh đạo của mình. Và đó là lý do tại sao chính quyền Trump đã khoe khoang trước cuộc tấn công quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran cuối tuần trước rằng họ có thể làm điều đó mà không làm đảo lộn nền kinh tế toàn cầu.
Chính sách này không nhận được nhiều sự chú ý, mặc dù nó đã hiện diện một cách khá rõ ràng. Nó được gọi bằng một cái tên gần như mang tính cường điệu, "thống trị năng lượng" (energy dominance). Nói một cách đơn giản, kế hoạch này gói gọn trong ba bước: tối đa hóa thị phần năng lượng của Mỹ trên thế giới, đặc biệt là nhiên liệu hóa thạch; tận dụng tối đa chúng; và sau đó buộc các đối thủ cả trong và ngoài nước phải khuất phục.
Hoặc, như Tổng thống Trump đã nói trong bài phát biểu của ông ở Corpus Christi, Texas một ngày trước khi ông ra lệnh tấn công Iran, ông đang "củng cố vị thế của Mỹ là siêu cường năng lượng số một trên toàn cầu". Cuộc tấn công bao gồm các cuộc tấn công vào một bệnh viện và một trường tiểu học nữ sinh khiến ít nhất 60 người thiệt mạng, và có thể lên tới 115 người, theo báo cáo của tờ New York Times.
Các đời tổng thống trước đây thuộc cả hai đảng đều khuyến khích việc khoan dầu ngày càng nhiều hơn, tất cả đều nhân danh việc giúp Mỹ thoát khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch của các nước khác. Giờ đây, Mỹ sản xuất rất nhiều khí đốt và dầu mỏ — nhiều hơn cả Nga và Saudi Arabia cộng lại, theo Bộ Năng lượng — đến mức có thể đảo ngược tình thế. Nhiên liệu hóa thạch do Mỹ kiểm soát có thể được sử dụng để gây sức ép buộc các quốc gia khác tuân thủ chế độ nhà nước dựa vào dầu mỏ của chúng ta.
Nhiên liệu hóa thạch do Mỹ kiểm soát hiện có thể được sử dụng để gây sức ép buộc các quốc gia khác tuân thủ chế độ nhà nước dựa vào dầu mỏ của chúng ta.
"Dầu mỏ, khí đốt, khoáng sản, than đá của chúng ta," Rich Goldberg, người năm ngoái đã giúp thành lập Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia (NEDC: National Energy Dominance Council) của chính quyền Trump, nói với tôi (Noah Shachtman). "Nếu bạn có thể khai thác những tài sản đó, đó là hàng nghìn tỷ đô la và một sức mạnh đáng kinh ngạc cũng như đòn bẩy đối với các đối thủ của chúng ta."
Hãy lấy Iran làm ví dụ. Trước khi tổng thống Trump ra lệnh ném bom các cơ sở hạt nhân của Tehran năm ngoái, ông đã hơi lo lắng. Iran đã nhiều lần đe dọa thị trường năng lượng toàn cầu bằng các bãi thủy lôi, máy bay không người lái và các tàu tấn công tốc độ cao đóng quân xung quanh eo biển Hormuz có vị trí chiến lược. "MỌI NGƯỜI, HÃY GIỮ GIÁ DẦU Ở MỨC THẤP," ông đăng trên trang mạng xã hội của mình. "KHOAN MỎ DẦU ĐI, KHOAN ĐI!!! Và ý tôi là NGAY BÂY GIỜ!!!"
Các cố vấn của Trump nói với ông rằng đừng lo lắng. Mỹ và các đồng minh hiện đang kiểm soát phần lớn dầu mỏ của thế giới, nên Iran không thể gây ra nhiều ảnh hưởng. Quả thật, giá dầu thô không tăng quá cao trong thời gian dài, đạt đỉnh 79 đô la một thùng trước khi giảm xuống còn 66 đô la hai ngày sau đó. Một phần là do lượng dầu thô giá rẻ của Mỹ và các đồng minh tràn ngập thị trường. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright sau đó đã coi đó là "bằng chứng hoàn hảo cho chương trình thống trị năng lượng của Trump, bạn biết đấy, tăng sản lượng ở Hoa Kỳ" - và là dấu hiệu cho thấy Mỹ có thể tiếp tục tấn công Iran với phản ứng kinh tế tối thiểu.
“Điều đó sẽ không làm thay đổi giá xăng, bởi vì bạn đoán xem? Mỹ, chúng ta không còn lấy được dầu từ eo biển Hormuz nữa,” Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum, được coi là một trong những tiếng nói hàng đầu của chính quyền về năng lượng, đã nói vào mùa thu năm ngoái. “Chúng ta không phải lo lắng về điều đó. Những người khác trên thế giới thì có. Và đây là mức độ tự do và quyền lực mà bạn có.” (Chúng ta sẽ xem sự lạc quan này kéo dài được bao lâu; hầu hết các nhà phân tích năng lượng đều dự đoán giá sẽ tăng nhẹ trong ngắn hạn, với một số dự báo giá sẽ nhảy vọt lên 100 đô la một thùng.)
Rồi đến Venezuela. Khi lực lượng Mỹ bắt cóc nhà độc tài Nicolas Maduro ở Caracas vào đầu tháng 1/2026, Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ “điều hành đất nước này”. Ông muốn làm điều đó bằng cách kiểm soát dầu mỏ của Venezuela: dòng chảy của nó đi đâu và ai được hưởng lợi từ nó. Wright và các quan chức Mỹ khác đã bắt tay với Delcy Rodríguez, phó tổng thống thân doanh nghiệp của Maduro, thay vì Edmundo González, lãnh đạo phe đối lập mà Mỹ công nhận là tổng thống đắc cử sau cuộc bầu cử năm 2024.
Nguồn cung dầu cho Caracas ngay lập tức bị cắt đứt khỏi Cuba, vốn trước đây là đồng minh thân cận nhất của Venezuela. Điều này làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng đến mức hiện nay người ta đang bàn tán về một cuộc thay đổi chế độ khác ở Mỹ Latinh. Dầu mỏ không phải là lời giải thích duy nhất cho những hành động ngày càng hiếu chiến của Trump trên toàn cầu, mặc dù nó giải thích được nhiều điều, như tôi đã lưu ý trong một bài luận trên tờ The New York Times vài tháng trước. "Ngay từ ngày đầu tiên, Tổng thống Trump đã phát huy thế mạnh thống trị năng lượng của Mỹ để đảm bảo Hoa Kỳ không phụ thuộc vào địa chính trị và căng thẳng trên khắp thế giới. Điều này đã dẫn đến sản lượng dầu khí đạt mức cao kỷ lục cũng như giá dầu ổn định," Taylor Rogers, người phát ngôn của Nhà Trắng, cho biết trong một email.
Sự thúc đẩy hướng tới vị thế thống trị năng lượng này cho thấy rất ít dấu hiệu chậm lại. Venezuela là một trong 12 thành viên của OPEC, liên minh dầu mỏ toàn cầu đã chi phối giá năng lượng thế giới trong nhiều thập niên. Một nhà phân tích hàng đầu, David Doherty của Bloomberg New Energy Finance, đã vạch ra cho tôi một kịch bản trong đó Trump lợi dụng Venezuela để giành quyền kiểm soát ngầm – hoặc ít nhất là gây ảnh hưởng đáng kể – đối với OPEC, tổ chức chiếm khoảng một nửa lượng dầu trên thị trường quốc tế. Trump có thể đã có một số lợi thế đó. Ngay sau vòng tấn công mới vào Iran, các nước OPEC đã đồng ý mở rộng sản lượng một chút, một động thái thường giúp hạ nhiệt giá dầu. Nga, đồng minh truyền thống của Iran, thậm chí còn đồng ý tăng sản lượng thêm 62.000 thùng mỗi ngày. "Đó giống như sự thống trị năng lượng tối thượng, phải không?", Doherty nói. "Bởi vì đó không chỉ là năng lượng của riêng Mỹ nữa. Đó là của cả thế giới."
Nhưng sự thống trị đó không phải là tuyệt đối, và những người ủng hộ Trump coi Trung Quốc là mối đe dọa lớn nhất. Công nghệ năng lượng mặt trời, gió và pin của Bắc Kinh đã trở nên hiệu quả và rẻ đến mức làm giảm sức hấp dẫn của nhiên liệu hóa thạch do Mỹ kiểm soát. Điều khiến nhóm của ông Trump phẫn nộ nhất là việc Trung Quốc làm vậy trong khi tự khoác lên mình hình ảnh người hùng toàn cầu, nỗ lực ngăn chặn một cuộc khủng hoảng khí hậu toàn cầu. Bắc Kinh hiện đang là trung tâm của các cuộc đàm phán khí hậu quốc tế, ngay cả khi họ vẫn là quốc gia gây ô nhiễm hàng đầu thế giới. Trung Quốc đã xuất cảng hơn 222 tỷ đô la công nghệ sạch vào năm ngoái. Các nhà sản xuất xe hơi của TQ đã xuất cảng 2,6 triệu xe điện, trị giá hơn 70 tỷ đô la. Các nhà sản xuất xe của Mỹ đã bán được khoảng một nửa số đó - cả trong nước và ngoài nước.
Trong khi Trung Quốc tiếp tục xây dựng các nhà máy nhiệt điện than — chiếm tới 95% tổng số nhà máy nhiệt điện than mới xây dựng trên thế giới — thì năng lượng tái tạo đang được đưa vào sử dụng ở Trung Quốc với tốc độ nhanh hơn nữa. Lượng khí thải của Trung Quốc đã ổn định hoặc giảm trong 21 tháng liên tiếp. Bloomberg New Energy Finance dự đoán năng lượng mặt trời sẽ chiếm hơn 30% tổng sản lượng điện của Trung Quốc vào năm 2030.
Đây là những thay đổi mà ông Burgum từng ca ngợi khi còn là thống đốc tiểu bang North Dakota. Năm 2020, ông tự hào tuyên bố hơn một phần tư sản lượng điện của tiểu bang đến từ năng lượng gió; năm 2021, ông cam kết tiểu bang của mình sẽ "trung hòa carbon" vào cuối thập niên này.
Ngày nay, ông Burgum lại trở mặt, chế giễu những người lo lắng về khí carbon dioxide (CO2) như một loại khí nhà kính. "CO2 chưa bao giờ là chất gây ô nhiễm. Khi chúng ta thở, chúng ta thải ra CO2. Thực vật cần CO2 để tồn tại và phát triển. Chúng phát triển mạnh hơn với nhiều CO2 hơn," ông nói với Fox Business vào tháng Hai.
Burgum là diễn giả chính tại một sự kiện của Tổ chức Bảo vệ Dân chủ ở Washington một ngày sau khi ông xuất hiện trên kênh Fox News để kỷ niệm một năm thành lập Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia. Ông rất hào hứng về một sự kiện khác đang diễn ra ở phía bên kia thành phố: Trump và người đứng đầu Cơ quan Bảo vệ Môi trường, Lee Zeldin, tuyên bố chấm dứt cái gọi là "kết luận về mối nguy hiểm" của EPA, vốn tuyên bố khí nhà kính như carbon dioxide là mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng, và là nền tảng của hai thập niên điều tiết khí hậu.
Giờ đây, Burgum nói thêm, Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia sẽ tự do hơn bao giờ hết để thực hiện công việc của mình — ký kết các thỏa thuận để mở rộng hơn nữa xuất cảng dầu khí của Mỹ, gỡ bỏ lớp vỏ quy định cản trở Hoa Kỳ xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng và điện lực. Ví dụ, vào tháng 1/2026, hội đồng đã công bố một thỏa thuận bổ sung 15 tỷ đô la vào các dự án phát điện cho lưới điện khu vực Trung Đại Tây Dương.
.
---- Vợ giáo chủ Khamenei chết theo với con gái, con rể và cháu vì bom Mỹ-Israel. Bà Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, vợ của cố lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei, đã qua đời hôm thứ Hai do vết thương trong cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel khiến chồng bà thiệt mạng, hãng thông tấn Tasnim đưa tin. Người phụ nữ 79 tuổi này đã trong tình trạng nguy kịch kể từ vụ tấn công vào khu phức hợp lãnh đạo ở Tehran sáng thứ Bảy. Cái chết của bà diễn ra sau khi con gái, con rể và cháu của hai vợ chồng thiệt mạng trong vụ oanh tạc ban đầu.
.
---- Nói giễu kiểu Trump, Bộ trưởng Hegseth nói Mỹ không hề gây chiến với Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đưa ra một tuyên bố kỳ lạ trong bài phát biểu trực tiếp tại Lầu Năm Góc rằng Mỹ không “khởi xướng” cuộc chiến với Iran. Trong thông điệp phát sóng đầy những lời tuyên truyền vào sáng thứ Hai, Hegseth nói rằng Iran đã tiến hành các cuộc tấn công trong nhiều thập niên trong một “cuộc chiến đơn phương chống lại Mỹ”, mà không đưa ra nhiều chi tiết cụ thể. “Chúng ta không bắt đầu cuộc chiến này, nhưng dưới thời Tổng thống Trump, chúng ta đang kết thúc nó”, cựu người dẫn chương trình của Fox News nói thêm. Ở một phần khác trong thông cáo, ông nói rằng mục tiêu của cái gọi là “Chiến dịch Epic Fury” không phải là thay đổi chế độ, mặc dù Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Khomeini, đã bị giết trong một cuộc tấn công sớm. “Đây không phải là một cuộc chiến thay đổi chế độ, nhưng chế độ chắc chắn đã thay đổi và thế giới tốt đẹp hơn nhờ điều đó”, Hegseth nói. Bài phát biểu này là bài phát biểu đầu tiên từ Lầu Năm Góc kể từ ngày 2 tháng 12 năm ngoái.
.
----- Báo chí: Trump là Tổng Thống tử thần, đã dội bom 7 nước trong một năm. Tờ Guardian ghi nhận rằng Tổng thống Trump đã tuyên bố trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang tháng trước rằng ông đã chấm dứt 8 cuộc chiến tranh trong 10 tháng. Nhưng cũng có mặt trái: Một số phương tiện truyền thông chỉ ra rằng với chiến dịch quân sự ở Iran, Trump hiện đã cho phép các cuộc tấn công quân sự vào 7 quốc gia trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, đó là: Yemen, Syria, Iran, Iraq, Nigeria, Somalia và Venezuela, và một bài đăng trên Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (Council of Foreign Relations) đã nêu chi tiết về tất cả chúng. Trump cũng đã cho phép các cuộc tấn công vào các ghe thuyền nghi chở ma túy, hăm dọa chiếm Greenland bằng vũ lực, và đe dọa một chiến dịch quân sự ở Colombia. Báo Axios, trong một bài báo có tiêu đề "Nhiệm kỳ tổng thống chết người của Trump", tuyên bố rằng "không có tổng thống nào trong thời hiện đại ra lệnh tấn công quân sự nhiều hơn vào nhiều quốc gia khác nhau như Donald Trump."
.
---- Giá dầu tăng hơn 8% vì sợ leo thang chiến tranh với Iran. Các nhà giao dịch chú ý đến điểm nghẽn Hormuz khi tàu chở dầu dừng lại giữa các cuộc tấn công. Các nhà giao dịch dầu mỏ giật mình tỉnh giấc vào tối Chủ nhật khi giá dầu thô tăng vọt hơn 8% do lo ngại rằng cuộc xung đột Mỹ-Iran leo thang. Đến đầu buổi tối, giá dầu thô chuẩn West Texas Intermediate của Mỹ tăng 5,55 đô la lên 72,57 đô la một thùng, trong khi giá dầu thô chuẩn Brent toàn cầu tăng khoảng 9% lên 79,41 đô la. Sự tăng vọt này diễn ra sau các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel vào Iran khiến Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei và các quan chức cấp cao thiệt mạng, đẩy tương lai chính trị của đất nước - và ngành dầu mỏ của nước này - vào tình trạng bất ổn.
.
Các nhà phân tích cho rằng thử thách thực sự là những gì xảy ra tại eo biển Hormuz, đoạn đường hẹp xử lý khoảng một phần ba lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới, phần lớn trong số đó hướng đến người mua châu Á. Theo các công ty tư vấn năng lượng, hoạt động của tàu chở dầu ở đó phần lớn đã bị đình trệ khi các nhà vận chuyển rút lui. BBC đưa tin ít nhất hai tàu cũng đã bị trúng đạn trong các cuộc tấn công gần eo biển Hormuz, với một quả đạn phát nổ rất gần tàu thứ ba, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công trả đũa trên khắp khu vực.
.
UBS và Barclays cảnh báo khách hàng rằng sự gián đoạn kéo dài và sự trả đũa của Iran có thể đẩy giá dầu Brent lên tới 100 đô la một thùng—hoặc cao hơn trong một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng. Iran, nhà sản xuất lớn thứ tư của OPEC với khoảng 3,3 triệu thùng mỗi ngày, cũng đối mặt với rủi ro từ bất ổn nội bộ và các cuộc đình công của công nhân. Tổng thống Trump cho biết các hoạt động chiến đấu sẽ tiếp tục cho đến khi các mục tiêu của Mỹ được đáp ứng nhưng nói thêm rằng Tehran "muốn đàm phán", mở ra một lối thoát tiềm năng mà thị trường đang theo dõi sát sao. Trong khi đó, Axios cảnh báo giá khí đốt có thể tăng ở Mỹ.
.
---- Giá khí đốt châu Âu tăng vọt 40%. Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu tiếp tục tăng vào thứ Hai, tăng hơn 40% sau khi QatarEnergy thông báo ngừng sản xuất khí hóa lỏng (LNG) tại các thành phố công nghiệp Ras Laffan và Mesaieed. Đối với hợp đồng tháng Tư, giá khí đốt tự nhiên kỳ hạn TTF của Hoà Lan tăng vọt 41,7% lên 45,285 euro/megawatt giờ vào lúc 1:10 chiều giờ CET miền Trung Âu châu. Đối với các hợp đồng giao hàng cùng tháng, giá khí đốt tự nhiên kỳ hạn của Anh tăng mạnh 45,6% lên 113,44 pence/therm vào lúc 1:13 chiều giờ CET.
.
---- Tình báo Mỹ nói với Quốc Hội: Iran không có ý tấn công Mỹ, nhưng Trump vẫn tấn công. Tình báo Mỹ không cho rằng Iran đang chuẩn bị tấn công phủ đầu. Chỉ có ít nhất một nguồn tin khẳng định Iran được coi là mối đe dọa cận kề. Các quan chức chính quyền Trump đã nói với nhân viên Quốc hội trong các cuộc họp kín hôm Chủ nhật rằng tình báo Mỹ không cho thấy Iran đang chuẩn bị phát động một cuộc tấn công phủ đầu chống lại Mỹ, ba người quen thuộc với các cuộc họp cho biết, theo AP. Thay vào đó, các quan chức chính quyền thừa nhận có một mối đe dọa chung hơn trong khu vực từ tên lửa và lực lượng ủy nhiệm của Iran, hai trong số những người này cho biết. Tuy nhiên, người thứ ba cho biết chính quyền nhấn mạnh rằng tên lửa và lực lượng ủy nhiệm của Iran đặt ra mối đe dọa cận kề đối với nhân viên và đồng minh của Mỹ trong khu vực. Các quan chức không cung cấp bất kỳ thông tin rõ ràng nào về những gì sẽ xảy ra tiếp theo ở Iran sau chiến dịch chung của Mỹ-Israel, hai người này cho biết. Cả ba người đều yêu cầu giấu tên để thảo luận về các chi tiết chưa được công khai.
.
Thông tin được truyền đạt cho nhân viên Quốc hội trái ngược với thông điệp từ Tổng thống Trump. “Mục tiêu của chúng tôi là bảo vệ người dân Mỹ bằng cách loại bỏ các mối đe dọa cận kề từ chế độ Iran. Một nhóm người tàn bạo, rất cứng rắn và khủng khiếp”, ông nói trong một thông điệp video sau khi phát động các cuộc tấn công vào Iran. Các quan chức cấp cao của chính quyền Trump, những người cũng như những người khác không được phép bình luận công khai và đã phát biểu với điều kiện giấu tên, đã nói với các phóng viên hôm thứ Bảy rằng có những dấu hiệu cho thấy người Iran có thể phát động một cuộc tấn công phủ đầu. Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận vào tối Chủ nhật. Trong khi Nhà Trắng đã ra tín hiệu rằng Iran sẵn sàng đàm phán, CNN đưa tin rằng hôm Chủ nhật, quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của Iran, Ali Larijani, cho biết nước này “sẽ không đàm phán với Hoa Kỳ”.
.
---- Theo một cuộc thăm dò mới được công bố chưa đầy 48 giờ sau khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran, chỉ có một phần tư (27%) người Mỹ tán thành các cuộc tấn công vào Iran khiến nhà lãnh đạo Ali Khamenei thiệt mạng. Trong cuộc khảo sát của Reuters/Ipsos, khoảng 27% người được hỏi cho biết họ tán thành các cuộc tấn công, trong khi đa số cho biết họ không chắc chắn về chúng (29%) hoặc cho biết họ không tán thành (43%).
.
Cuộc thăm dò kéo dài hai ngày, kết thúc vào Chủ nhật, ngày 1 tháng 3, cũng cho thấy khoảng một nửa số người được hỏi - 56% - tin rằng Tổng thống Donald Trump quá sẵn sàng sử dụng lực lượng quân sự để thúc đẩy lợi ích của Hoa Kỳ. Đại đa số đảng viên Dân chủ, 87%, có quan điểm này, cũng như 23% đảng viên Cộng hòa và 60% những người không thuộc đảng nào.
.
---- Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (Centcom) cho biết lực lượng Mỹ đang thực hiện "hành động táo bạo" chống lại Iran và các cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn, khi cuộc xung đột do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel gây ra ngày càng leo thang trên khắp Trung Đông. Trong một tuyên bố ngắn gọn đăng trên mạng xã hội, Bộ Chỉ huy Trung ương cho biết các hoạt động này nhằm mục đích loại bỏ "các mối đe dọa cận kề do chế độ Iran gây ra", đồng thời nói thêm: "Các cuộc tấn công vẫn tiếp tục." Bài đăng không cung cấp chi tiết về mục tiêu, địa điểm hoặc bất kỳ đánh giá thiệt hại nào.
.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với tờ The New York Times rằng ông có "ba lựa chọn rất tốt" về người có thể lãnh đạo Iran sau vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Trong một cuộc phỏng vấn, Trump cũng cho biết Hoa Kỳ dự định sẽ tiếp tục tấn công trong "bốn hoặc năm tuần" nếu cần thiết, đồng thời đưa ra các kịch bản khác nhau về thay đổi chính trị ở Tehran. Trump từ chối nêu tên các lựa chọn của mình trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại kéo dài khoảng sáu phút.
.
---- Israel đã phát động các cuộc không kích nhằm vào thủ đô Beirut của Lebanon, ngay sau khi Hezbollah tấn công gần Haifa ở miền bắc Israel. Trong khi đó, nhóm phiến quân Hezbollah có trụ sở tại Lebanon đã chính thức nhận trách nhiệm, tuyên bố đây là hành động trả thù cho vụ ám sát Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei. Ngoài ra, các khu vực trên khắp miền nam Lebanon, bao gồm Nabatiyeh El Faouqa, Qaaqaaiyet El Jisr và Yaroun cũng bị tấn công. Nhiều vụ nổ vang dội ở phía nam Beirut và khu phố Dahiye, một thành trì của Hezbollah. Đồng thời, các báo cáo ban đầu cho thấy có các vụ nổ ở miền trung Israel, nhưng không có báo động nào được kích hoạt. Quân đội Israel cho biết tên lửa từ Lebanon đã được phóng, nhưng rơi xuống các khu vực trống trải.
.
---- Hezbollah đã đưa ra một tuyên bố xác nhận họ đã thực hiện các cuộc tấn công chính xác vào Israel bằng tên lửa và máy bay không người lái, để trả thù cho vụ ám sát Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei. Mục tiêu của các cuộc tấn công là một "địa điểm phòng thủ" ở phía nam thành phố cảng Haifa ở miền bắc Israel, nhóm phiến quân cho biết. “Đây là hành động tự vệ chính đáng, và những người có trách nhiệm và liên quan phải chấm dứt sự xâm lược của Israel và Mỹ đối với Lebanon”, Hezbollah tuyên bố. Diễn biến mới nhất này diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh ở Trung Đông ngày càng xấu đi, khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang.
.
---- Iran trả đũa: 4 lính Mỹ chết, 4 bị thương nặng. Ban đầu CENTCOM nói có 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và 5 người khác bị thương nặng trong cuộc đáp trả của Iran đối với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel một ngày trước đó. Hôm Thứ Hai, điều chỉnh là 4 lính Mỹ chết và 4 bị thương nặng. Trump cho biết trong một tuyên bố video hôm Chủ nhật rằng quốc gia thương tiếc "những người yêu nước Mỹ chân chính đã hy sinh tối cao cho đất nước chúng ta", đồng thời nhắc lại lời cảnh báo ông đưa ra hôm thứ Bảy khi công bố các cuộc tấn công rằng có thể sẽ có thêm binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Các binh sĩ thiệt mạng thuộc một đơn vị hậu cần của quân đội đóng tại Kuwait, một trong số các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông mà Iran đã nhắm mục tiêu trong cuộc đáp trả Chiến dịch Epic Fury, bắt đầu vào sáng sớm thứ Bảy, theo báo cáo của NBC News và The New York Times.
.
---- Iran bổ nhiệm tân Bộ trưởng Quốc phòng. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã bổ nhiệm tướng Majid Ebnelreza thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng làm Bộ trưởng Quốc phòng lâm thời vào thứ Hai, sau cái chết của người tiền nhiệm trong các cuộc tấn công. "Theo lệnh của Tổng thống Masoud Pezeshkian, tướng Majid Ebnelreza thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng lâm thời," Phó phụ trách truyền thông của Tổng thống Mehdi Tabatabaei cho biết. Hôm Chủ nhật, tiền nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh và Tổng tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang Abdolrahim Mousavi đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào một cuộc họp của Hội đồng Quốc phòng Iran.
.
.
---- Vài ngày nữa là đổi giờ, vặn thêm 1 giờ: Giờ tiết kiệm ánh sáng ban ngày (Daylight Saving Time - DST) năm 2026 sẽ bắt đầu vào ngày 8 tháng 3 (đồng hồ được vặn từ 2 giờ sáng lên 3 giờ sáng). Với hầu hết các tiểu bang của Hoa Kỳ tham gia. Ngoại lệ: giờ DST không được áp dụng ở tiểu bang Hawaii, hầu hết tiểu bang Arizona (ngoại trừ vùng Navajo Nation), và một số vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, bao gồm Puerto Rico, Guam, và các vùng lãnh thổ khác của Mỹ. Việc thay đổi giờ cho phép có nhiều ánh sáng mặt trời hơn vào buổi tối trong những tháng mùa xuân và mùa hè.
.
---- Xa lộ Virginia: đụng xe, gây lộn, rút dao đâm, 2 người và 1 chó tử vong, 4 người bị thương. Hai người và một con chó đã thiệt mạng sau một vụ xô xát do tranh chấp giao thông trên đường cao tốc ở Virginia vào Chủ nhật. Cảnh sát Virginia cho biết một cảnh sát giao thông đã được điều động đến hiện trường một vụ tranh chấp giao thông vào khoảng 1:20 giờ chiều gần lối ra số 42 dọc theo đường I-495 ở quận Fairfax. Khi đến nơi, viên cảnh sát đã gặp một người đàn ông đang cầm dao. Viên cảnh sát đã bắn người đàn ông này để tự vệ, người này sau đó được đưa đến bệnh viện gần đó, nơi anh ta đã tử vong vì vết thương.
.
Các cảnh sát đã tìm thấy bốn nạn nhân bị đâm tại hiện trường. Một trong số các nạn nhân, một phụ nữ 39 tuổi, sau đó đã tử vong vì vết thương. Một con chó bị đâm cũng đã chết tại hiện trường. Ba người khác đã được đưa đến bệnh viện gần đó để điều trị y tế. Cảnh sát cho biết họ tin rằng các vụ đâm chém có thể xảy ra do một vụ tai nạn trên đường I-495 hướng về phía nam, và vụ việc không được cho là có liên quan đến khủng bố. Cuộc điều tra đang được tiến hành.
.
---- Texas: xả súng sáng Chủ Nhật, chết 4 người, bị thương 14 người, nghi khủng bố. Vụ xả súng hàng loạt hôm Chủ nhật tại một quán bar ở Austin, Texas, khiến 3 người thiệt mạng, bao gồm cả nghi phạm, và 14 người bị thương, có thể liên quan đến hoạt động khủng bố, theo cơ quan thực thi pháp luật. Alex Doran, quyền Đặc vụ phụ trách văn phòng FBI San Antonio, cho biết mặc dù còn quá sớm để hiểu đầy đủ động cơ đằng sau vụ xả súng hàng loạt tại quán Buford’s Backyard Beer Garden, “nhưng có những dấu hiệu trên người nghi phạm và trong xe của hắn cho thấy khả năng có liên hệ với khủng bố”.
Nghi phạm, được nhà chức trách xác định là Ndiaga Diagne, đã bị cảnh sát bắn chết tại hiện trường. Nhà chức trách cho biết họ đã tìm thấy một cuốn kinh Koran bên trong xe SUV của Diagne, và các nguồn tin nói với tờ New York Post rằng hắn có thể bị thúc đẩy bởi các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran. Hãng thông tấn Associated Press đưa tin rằng chiếc áo hắn mặc lúc chết có dòng chữ “tài sản của Allah” và biểu tượng cờ Iran. Diagne, 53 tuổi, công dân Mỹ, ban đầu là người xin tị nạn từ Senegal. Diagne từng có tiền án tiền sự ở Texas và New York, bao gồm cả vụ bắt giữ năm 2001 vì bán hàng rong bất hợp pháp.
.
---- Indiana: vợ của Dân biểu liên bang Jim Baird đụng xe, 2 tháng sau thì chết. Văn phòng của Dân Biểu đảng Cộng hòa tiểu bang Indiana, ông Jim Baird, thông báo vợ ông, bà Danise Baird, đã qua đời do biến chứng từ một vụ tai nạn xe hơi mà hai người gặp phải hồi đầu năm nay. “Là một người vợ tận tụy và người mẹ yêu thương của ba đứa con, bà là trụ cột của gia đình và sẽ được mọi người vô cùng thương nhớ,” thông cáo cho biết. Hai người là người yêu thời trung học và đã kết hôn được 59 năm trước khi bà qua đời tuần này. Ông Jim Baird, 80 tuổi, đã tham gia chính quyền Indiana gần 15 năm, trong đó có 8 năm phục vụ tại Hạ viện cấp tiểu bang Indiana. Từ năm 2019, ông đại diện cho khu vực bầu cử số 4 của Indiana tại Hạ viện liên bang Hoa Kỳ. Vụ tai nạn xảy ra vào ngày 5 tháng 1/2026, sau đó văn phòng của ông thông báo rằng Dân biểu dự kiến sẽ hồi phục hoàn toàn và sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò của mình.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình