Tài xế thương mại gốc Việt cảnh giác: 200.000 tài xế gốc nhập cư (hầu hết là gốc Á, Latin) sẽ bị tước bằng lái xe thương mại. Giá hàng chợ sẽ tăng vì tương đương với 200.000 tài xế xe tải đình công.
Có bao nhiêu tài xế xe tải đường dài gốc Việt bị chính phủ Hoa Kỳ lột bằng lái trong đợt hạn chế di dân trong nghề này? Tính đến tháng 3 năm 2026, riêng tiểu bang California đang thu hồi khoảng 13.000 đến 17.000 giấy phép lái xe thương mại (CDL: commercial driver's licenses) của những người nhập cư, do các cuộc kiểm toán cấp liên bang đã phát hiện sai sót trong ngày hết hạn của giấy phép lao động.
Theo các nguồn tin từ CalMatters và NBC 7 San Diego, các báo cáo không nêu rõ con số chính xác đối với riêng nhóm tài xế người nhập cư gốc Việt; tuy nhiên, nhiều người trong số họ vẫn chịu ảnh hưởng trong bối cảnh chung của lực lượng lao động ngành vận tải đường bộ tại tiểu bang này—vốn chủ yếu bao gồm những người nhập cư gốc Á và gốc Mỹ Latinh.
Trong khi đó, báo Washington Post hôm 16/3/2026 cho biết toàn quốc sẽ là 200.000 tài xế gốc nhập cư sẽ bị tước bằng lái xe thương mại. Báo này cho biết "Trump’s cancellation of licenses for immigrant truckers takes effect" (Quyết định hủy giấy phép lái xe đối với tài xế xe tải nhập cư của ông Trump bắt đầu có hiệu lực) và giải thích tại sao 200.000 tài xế xe tải nhập cư đang mất giấy phép lái xe.
Khoảng 200.000 tài xế xe tải nhập cư — hầu hết trong số họ đều cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ — sẽ bắt đầu mất giấy phép lái xe thương mại theo một quy định của chính quyền Trump, có hiệu lực từ thứ Hai.
Theo tờ The Washington Post, quy định này — vốn sẽ cấm nhiều người không phải công dân xin cấp giấy phép lái xe thương mại mới hoặc gia hạn giấy phép hiện có — đang tạo ra những thách thức cho ngành vận tải đường bộ, vốn đã phải chật vật với chi phí nhiên liệu cao và tỷ lệ biến động nhân sự tài xế lớn. Các giấy phép hiện có sẽ tiếp tục có giá trị cho đến khi hết hạn.
Trong số những người chịu ảnh hưởng có những người xin tị nạn, người tị nạn và những người thụ hưởng chương trình DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals).
Bộ Giao thông Vận tải đã ban hành quy định này sau một vài vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến các tài xế nhập cư xảy ra vào mùa hè năm ngoái. Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean P. Duffy cho biết chính phủ đã cho phép "các tài xế nước ngoài nguy hiểm" lạm dụng hệ thống cấp phép lái xe tải. Chính quyền lập luận rằng một số người không phải công dân không thể được thẩm định đầy đủ về lịch sử lái xe ở nước ngoài.
Những điểm bị giới phê bình phản bác
Những người phản đối cho rằng chính quyền chưa chứng minh được rằng các nhóm đối tượng bị nhắm tới là những tài xế kém an toàn hơn so với công dân Hoa Kỳ. Wendy Liu, một luật sư thuộc Nhóm Tranh tụng Public Citizen — người đang dẫn đầu một vụ kiện chống lại quy định này — chia sẻ với tờ Washington Post rằng chính quyền "đã thừa nhận rằng không có mối quan hệ thực nghiệm nào giữa quốc gia cư trú của một người và các kết quả về an toàn giao thông."
Trước khi quy định mới có hiệu lực, cả người nhập cư lẫn người không nhập cư đều bắt buộc phải theo học tại các trường dạy lái xe và vượt qua các bài kiểm tra để được cấp giấy phép lái xe thương mại. Những người không phải công dân cũng cần có giấy phép lao động từ chính phủ để đủ điều kiện.
Tác động lan tỏa đến các tài xế và toàn ngành công nghiệp như thế nào?
Do các giấy phép hiện hành vẫn còn giá trị cho đến khi hết hạn, tác động của quy định này được dự báo sẽ lan tỏa dần dần chứ không bùng phát cùng lúc.
Các chuyên gia giao thông chia sẻ với tờ Washington Post rằng họ không dự báo sẽ xảy ra sự gián đoạn lớn đối với chuỗi cung ứng; tuy nhiên, việc lực lượng lao động đủ điều kiện bị thu hẹp có thể làm tăng chi phí nhân công cho các đơn vị vận tải và, rốt cuộc, đẩy giá cả hàng hóa tiêu dùng lên cao hơn. Dữ liệu từ Cục An toàn Vận tải Cơ giới Liên bang — được đài PBS News trích dẫn — cho thấy người nhập cư hiện nắm giữ khoảng 5% tổng số giấy phép lái xe thương mại.
Theo Hiệp hội Vận tải Đường bộ Hoa Kỳ, xe tải đảm nhận việc vận chuyển hơn 70% tổng lượng hàng hóa tại Hoa Kỳ. “Tôi chưa nghe thấy bất kỳ lo ngại nào về tình trạng thiếu hụt lao động hay sự gián đoạn đáng kể đối với chuỗi cung ứng hoặc ngành vận tải; tuy nhiên, sự thay đổi này sẽ được phản ánh vào chi phí kinh doanh,” ông Gregory Reed – một luật sư chuyên về lĩnh vực vận tải và các vấn đề pháp quy – chia sẻ với tờ WP.
Chi phí nhiên liệu tăng cao do ảnh hưởng của cuộc chiến tại Iran có thể làm gia tăng thêm những gánh nặng này, nhất là khi chi phí nhân công cũng đồng thời tăng lên.
Quy định về cấp phép này là một phần trong nỗ lực thực thi pháp luật rộng lớn hơn, nhắm vào các tài xế xe tải là người nhập cư. Chính quyền đã tăng cường việc thực thi các yêu cầu về trình độ tiếng Anh đối với tài xế xe tải; và vào tháng 12/2025 vừa qua, họ đã tiến hành thu hồi giấy chứng nhận của gần 3.000 trung tâm đào tạo tài xế – những cơ sở mà theo các quan chức là đã không đáp ứng được các tiêu chuẩn liên bang.
“Những kẻ trục lợi, lợi dụng các kẽ hở trong hệ thống pháp quy của chúng ta, đang đẩy tất cả mọi người vào tình thế rủi ro. Điều này là hoàn toàn không thể chấp nhận được,” ông Paul J. Enos – Giám đốc điều hành Hiệp hội Vận tải đường bộ Nevada – phát biểu với hãng tin *Associated Press* vào tháng 12. “Chúng tôi đang tập trung tìm kiếm các giải pháp và kiên quyết thúc đẩy việc thực thi những giải pháp đó.”
Những diễn biến tiếp theo
Vụ kiện phản đối quy định này hiện vẫn đang trong quá trình giải quyết, và một số dân cử thuộc Đảng Cộng hòa mong muốn Quốc hội sẽ có những động thái mạnh mẽ hơn nữa.
Tờ WP đưa tin rằng, sau khi Tổng thống Trump kêu gọi các nhà lập pháp siết chặt quyền tiếp cận giấy phép lái xe thương mại của người nhập cư, Thượng nghị sĩ Jim Banks (Đảng Cộng hòa – tiểu bang Indiana) đã đệ trình một dự luật nhằm thu hồi ngay lập tức giấy phép lái xe của chính nhóm đối tượng chịu sự tác động từ quy định nói trên. Dự luật này hiện đang được xem xét tại Quốc hội nhưng vẫn chưa được đưa ra bỏ phiếu thông qua.
Đài ABC News loan tin rằng trong bài diễn văn Thông điệp Liên bang của mình, Tổng thống Trump đã thúc giục các nhà lập pháp thông qua dự luật mà ông gọi là "Luật Delilah", lập luận rằng những người nhập cư cư trú bất hợp pháp tại quốc gia này không nên được phép cầm lái các xe tải thương mại.
"Hầu hết những người nhập cư bất hợp pháp đều không nói được tiếng Anh và thậm chí không thể đọc hiểu những biển báo giao thông cơ bản nhất về hướng đi, tốc độ, cảnh báo nguy hiểm hay vị trí địa lý," ông Trump phát biểu.
Thực tế những người nhập cư hợp pháp nhưng chưa nhập tịch cũng sẽ bị ảnh hưởng. Đề xuất này sẽ có phạm vi áp dụng rộng rãi, ảnh hưởng đến những người thụ hưởng chương trình DACA, những người nhập cư được hưởng quy chế bảo vệ tạm thời (TPS) và những người xin tị nạn—tất cả đều có nguy cơ bị tước bỏ quyền lái xe thương mại.
Đối với các doanh nghiệp vốn phụ thuộc vào nguồn lao động nhập cư, tác động của chính sách này có thể ập đến ngay lập tức và gây thiệt hại nặng nề về chi phí.
"Nếu những tài xế nhập cư được phép sinh sống và làm việc tại Hoa Kỳ, thì họ cũng nên được phép lái xe," ông Joe Atoigue, quản lý vận tải tại Harvest Sensations—một công ty nhập cảng nông sản—cho biết.
Ông Atoigue nhận định rằng việc mất đi hàng trăm nghìn tài xế đã được cấp phép sẽ tạo ra những tác động dây chuyền lan rộng khắp chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh giá lương thực thực phẩm vốn đã ở mức cao, ông cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt xe tải sẽ đẩy chi phí vận chuyển lên cao hơn nữa.
"Đó sẽ là một tác động vô cùng to lớn," ông nói. "Tình thế này gần như tương đương với việc buộc những tài xế đó phải đình công; khi đó, nhu cầu về tài xế sẽ tăng vọt, kéo theo việc cước phí vận chuyển hàng hóa cũng tăng theo. Chi phí hàng hóa trên phạm vi toàn quốc sẽ đồng loạt leo thang."
Các hiệp hội ngành nghề từ lâu đã đưa ra cảnh báo về tình trạng thiếu hụt tài xế xe tải trên phạm vi toàn quốc.
Họ cho rằng việc loại bỏ một bộ phận đáng kể lực lượng lao động này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng chậm trễ trong vận chuyển và đẩy giá cả hàng hóa lên cao đối với người tiêu dùng.
Hiện tại, Quốc hội vẫn chưa ấn định lịch bỏ phiếu đối với dự luật "Luật Delilah".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình