Khi ta ngã đau thuở bé, hay vấp ngã trên đường đời lúc trưởng thành, ba mẹ là những người sẵn sàng nâng đỡ ta với lòng thương yêu vô hạn.
Khi ta trôi nổi trên đại dương thống khổ cuộc đời, hay lênh đênh trôi dạt trên biển lớn mưu tìm cuộc sống tự do, đã có những người vì từ tâm, đưa tay cứu vớt, đem ta về nơi chốn bình yên.
Đường đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng, êm ả. Trên những gập ghềnh sỏi đá, chân ta dẫm đau bao lần thất bại. Cùng khổ, bế tắc, lệ tràn lặng lẽ trong đêm. Những lúc ấy ta cần một nơi nương tựa, hay một sự giúp đỡ nào đó, từ bất cứ ai. Vậy rồi, bằng một cách nào đó, ta vượt qua.
Đừng nói rằng sự vượt qua khó khăn, hay sự thành công của ta hôm nay là do chính ta, chỉ một mình ta làm nên.
Không một ai, không một việc gì trên đời tự sinh, tự tạo, tự thành. Tất cả đều phải nhờ vào những trợ duyên, những điều kiện bên ngoài nhân tố cốt lõi để kết thành quả.
Vậy nên, đã được người giúp, hãy mở lòng giúp lại người khác. Người Mỹ có lòng nhân thường nói với người được giúp: Hãy trao đi, hãy lan tỏa sự tử tế này đến kẻ khó khăn khác (Pay it forward) [*] thay cho lời cảm ơn hay việc đền ơn đáp nghĩa. Nhớ ơn những ai đã giúp mình, hãy làm gì đó để giúp lại người khác; nếu không thể giúp, tối thiểu cũng khởi từ tâm, nghĩ đến khó khăn, khổ nạn của người khác, mong cho họ được ai đó cứu giúp, vượt qua. Một người tử tế với một người, triệu người tử tế với triệu người khác. Cuộc đời nhờ vậy mà tốt đẹp hơn; và trong nhiều trường hợp, những ý niệm và hành động tử tế, có thể tạo nên những điều mầu nhiệm trong cuộc sống, cho chính mình, và cho tha nhân.
Tháng 4, nhớ lại một thời lênh đênh trên sóng cả Thái Bình. Ai từng trải nghiệm những giây phút sinh-tử hãi hùng ấy, còn nhớ chăng, vì sao ta được an ổn và còn được hít thở không khí tự do hôm nay?
_________________
[*] Theo Wikipedia, "Pay it forward (tạm dịch: Trao đi sự tử tế) là một cách diễn đạt dùng để mô tả việc người nhận được một hành động tử tế sẽ đền đáp lòng tốt đó cho những người khác, thay vì hoàn trả trực tiếp cho chính người đã giúp đỡ mình ban đầu. Ý tưởng này vốn đã có từ lâu đời, nhưng chính cụm từ này có lẽ được đặt ra bởi Lily Hardy Hammond trong cuốn sách In the Garden of Delight xuất bản năm 1916. Cuốn tiểu thuyết Between Planets (1951) của tác giả Robert Heinlein cũng đã góp phần giúp cụm từ này trở nên phổ biến rộng rãi.
“Vào năm 2007, Ngày Quốc tế Pay It Forward đã được Blake Beattie sáng lập tại Úc. Ngày Pay It Forward được tổ chức vào ngày 28 tháng 4 hàng năm; đến nay, sự kiện này đã lan rộng tới 70 quốc gia và nhận được sự công nhận chính thức thông qua hơn 50 tuyên bố của các tiểu bang và thành phố. Ước tính, sự kiện này đã truyền cảm hứng cho hơn năm triệu hành động tử tế và từng xuất hiện trên các kênh truyền hình lớn như 7, 9, 10, ABC, NBC, Fox 5, Fox 8, cũng như trên đài Global News tại Canada.”
Hình bìa: Đặng Thị Quế Phượng
CHÁNH PHÁP Số 173, tháng 04.2026
NỘI DUNG SỐ NÀY:
THƯ TÒA SOẠN, trang 2
· GIÁO DỤC PHẬT TỬ CÓ NIỀM TIN BẤT HOẠI NƠI TAM BẢO (Nguyên Siêu), trang 3
· NHỮNG ĐÓA HOA NGHIÊM (thơ Lý Thừa Nghiệp), trang 6
· NHỮNG ĐÓNG GÓP TO LỚN CỦA CÁC HỌC GIẢ ANH QUỐC CHO NỀN PHẬT GIÁO ÂU-MỸ, t.t. (HT. Thích Trí Chơn), trang 7
· SAU LƯNG NGÔN NGỮ CỦA THI CA (HT. Thích Tuệ Sỹ), trang 10
· TAO NHÂN, TRÊN ĐỒI, NHÀ (thơ Vĩnh Hữu Tâm Không), trang 12
· THÔNG BÁO AN CƯ KIẾT HẠ & ĐẠI HỘI THƯỜNG NIÊN LẦN THỨ II, NHIỆM KỲ V, trang 13
· TÂM BẤT SINH BẤT DIỆT (TN Tịnh Quang), trang 14
· VĂN TẾ TIẾT THANH MINH (Thích Chúc Hiền), trang 16
· ÂN TÌNH (Tuệ Uyển Nhi), trang 17
· TẤM GƯƠNG TRỐNG RỖNG... (Quảng Cơ dịch), trang 18
· CON CHIM NHỎ VÀ GIỌT MƯA (thơ Thy An), trang 21
· GIÁO LÝ VÔ THƯỜNG TRONG ĐẠO PHẬT (TN Hằng Như), trang 22
· MỘT NGÀY DỪNG CHÂN (thơ Diệu Viên), trang 25
· KHI THẦY SAI CHÁNH PHÁP (Nguyên Giác), trang 26
· TẠO HÌNH NGƯỜI (thơ TM Ngô Tằng Giao), trang 29
· DỄ VÀ KHÓ (Phật Pháp Thứ Năm – Nhóm Áo Lam), trang 30
· CHIẾN TRANH TRONG CÁI NHÌN CỦA PHẬT GIÁO... (Hòa Tâm), tr. 32
· QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH ĐẠI TẠNG KINH PHẬT GIÁO (Thích Nhuận Châu biên dịch), trang 39
· NGỜI ÁNH ĐẠO VÀNG (thơ Nhật Quang), trang 45
· BẢN SANH: TRUYỆN 7 – JATAKA TALES: STORY 7 (Nguyên Giác), trang 47
· TÌM TRONG GIÓ BẤC (thơ Tôn Nữ Mỹ Hạnh), trang 48
· ĐỌC “ĐUỔI BẮT MỘT MÙI HƯƠNG” ... (Huỳnh Kim Quang), trang 48
· TRUYỆN CỰC NGẮN (Steven N), trang 49
· VÔ MINH, VÔ THƯỜNG, VÔ TẬN... (thơ Tiểu Lục Thần Phong), trang 51
· VĂN HÓA ĐỌC NHANH, NGHĨ VỘI VÀ PHẢN ỨNG GẤP... (Tâm Thường Định), trang 52
· NGỌN ĐÈN SEN GIỮA TRAI ĐƯỜNG (Nguyên An), trang 54
· ĐỨA CHÁU (Biện Bạch Ngọc), trang 55
· NHẶT LÁ BỒ ĐỀ (thơ Hoàng Thục Uyên), trang 57
· KHIÊM CUNG SẮP XẾP DÉP GIẦY (Vĩnh Hữu TK) trang 58
· CÁC VỊ LA HÁN CHÙA TÂY PHƯƠNG (thơ Minh Đạo), trang 59
· CỞI TRÓI tập 2 – chương 21, t.t. (truyện dài Vĩnh Hảo), tr. 60
· NGÀY XUÂN VỚI THIỆN PHÁP VÀ ÁC PHÁP (Lãng Thanh), trang 65
· MÙA ĐI, NGẬM NGÙI MÂY TRẮNG, CHỚM NỤ CƯỜI ĐÔNG (thơ Tịnh Bình), trang 67
· ĐẠO THẦY-TRÒ (Truyện Cổ Phật Giáo), trang 68
https://chanhphap.us/CP%20published%20issues/2026/Chanh%20Phap%20so%20173%20(04.2026).pdf
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình