- Ngoại trưởng Anh họp 40 ngoại trưởng thế giới qua Zoom (không có Mỹ), đòi Iran mở Eo Biển Hormuz, hứa phi quân sự chống Iran với nỗ lực thích hợp
- 1 nhà ngoại giao tại LHQ từ chức để tiết lộ tin LHQ, WHO chuẩn bị viễn ảnh nổ bom nguyên tử xóa sổ 9,7 triệu dân ở thủ đô Iran.
- Trump phóng video: Mỹ dội bom sập cầu B1 Bridge lớn nhất Iran. IRGC thề trả thù: Iran sẽ đánh sập nhiều cầu ở Kuwait, Saudi Arabia. Mỹ xóa sổ xưởng thép Khuzestan của Iran.
- Iran ra LHQ: Trump đòi đưa Iran về thời Đồ Đá là ý định tội ác chiến tranh.
- Nga: Mỹ bom, sập một phần nhà thờ Chính Thống Giáo Nga ở Iran
- Lebanon: Israel bom, giao tranh, giết thêm 50 người trong 24 giờ
.
---- Trump phóng video: Mỹ vừa dội bom sập cây cầu B1 Bridge lớn nhất Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải một đoạn video ghi lại cảnh một cuộc không kích đánh trúng Cầu B1 Bridge ở phía tây Tehran, kèm theo lời bình luận: "Cây cầu lớn nhất tại Iran đã sụp đổ, sẽ không bao giờ được sử dụng lại nữa — Sẽ còn nhiều diễn biến tiếp theo!"
Hãng thông tấn Fars — cơ quan ngôn luận của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran — đã liệt kê một số cây cầu tại Kuwait, Saudi Arabia, Abu Dhabi và Jordan như những mục tiêu tiềm năng cho các chiến dịch quân sự của Iran nhằm trả đũa cuộc không kích vào Cầu B1 tại Karaj.
Một quan chức của Công ty Thép Khuzestan (Iran) cho biết công tác sửa chữa tại nhà máy này có thể kéo dài tới một năm, sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã gây hư hại cho toàn bộ các đơn vị sản xuất chính.
.
Iran tuyên bố lời đe dọa của ông Trump về việc ném bom đưa Iran "trở lại thời kỳ Đồ đá" là biểu hiện của ý định phạm tội ác chiến tranh. Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc tuyên bố rằng những phát ngôn của Tổng thống Donald Trump — trong đó ông đe dọa sẽ "ném bom đưa Iran trở lại thời kỳ Đồ đá" — đã cho thấy rõ ý định phạm tội ác chiến tranh; tuyên bố này được đưa ra trong một bài đăng trên nền tảng X vào hôm thứ Năm.
"Nền văn minh của Iran đã trải dài hơn 7.000 năm lịch sử, trong khi đó, nước Mỹ mới chỉ vỏn vẹn 250 năm tuổi. Giá trị của một nền văn minh được định hình bởi chính lịch sử, văn hóa, sức bền bỉ và những đóng góp về mặt khoa học của nền văn minh đó," phái đoàn Iran nhấn mạnh.
"Thế giới vẫn luôn mang ơn nền văn minh cũng như kho tàng tri thức mà các học giả Iran đã trao tặng cho nhân loại suốt hàng thiên niên kỷ qua. Một nền văn minh vĩ đại như thế không thể bị hủy diệt chỉ bằng những đợt ném bom," phái đoàn này khẳng định.
.
---- Nga: Mỹ-Israel dội bom, sập một phần nhà thờ Chính Thống Giáo Nga. Đại sứ quán Nga tại Iran cho biết các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Tehran hôm thứ Tư đã gây hư hại cho một nhà thờ Chính thống giáo Nga, trong bối cảnh chiến dịch ném bom này vẫn tiếp tục gây ra những tác động tàn khốc đối với thường dân. Không ai bị thương.
"Hai cuộc tấn công bằng tên lửa vào sáng ngày 1 tháng 4, diễn ra ngay sát khu vực Nhà thờ Chính thống giáo Thánh Nicholas tại Tehran, đã gây hư hại cho tòa nhà chính cũng như các công trình phụ trợ (cửa sổ và cửa ra vào đều bị thổi bay)", Đại sứ quán Nga tuyên bố trong một thông cáo đi kèm với các hình ảnh ghi lại mức độ hư hại.
Vụ tấn công này cũng đã được ghi nhận bởi Cơ quan Tin tức về Các nhà hoạt động Nhân quyền (HRANA) – một tổ chức phi chính phủ có trụ sở và nguồn tài trợ tại Mỹ, vốn thường xuyên đưa ra những chỉ trích gay gắt đối với chính phủ Iran.
.
---- Lebanon: Israel dội bom, giao tranh, giết thêm 50 người trong 24 giờ. Giao tranh ngày càng ác liệt tại khu vực tây nam cùng số lượng các cuộc không kích của Israel trên khắp cả nước gia tăng đã khiến số người thiệt mạng trong cuộc xâm lược Lebanon của Israel tăng vọt, chạm mức ít nhất 50 người chỉ trong vòng 24 giờ qua. Giao tranh dữ dội đã nổ ra tại nhiều khu vực dọc theo phía tây nam đất nước, trong đó những cuộc đụng độ ác liệt nhất được ghi nhận diễn ra dọc theo tuyến đường cao tốc ven biển. Được biết, các binh sĩ Israel đang trên đà tiến công đã nổ súng dữ dội và đấu hỏa lực với lực lượng Hezbollah tại khu vực này.
Các cuộc không kích của Israel nhằm vào thủ đô Beirut và những thị trấn lân cận đã khiến ít nhất 7 người thiệt mạng, trong đó có một nhân vật được cho là chỉ huy cấp cao của Hezbollah. Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tại Mansour đã cướp đi sinh mạng của hai người, trong khi một cuộc không kích khác nhằm vào một ngôi nhà tại Houmine el-Tahta đã khiến cả một gia đình gồm bốn người thiệt mạng.
Bộ Y tế nước này công bố tổng số người thiệt mạng tính đến nay trong cuộc chiến đã lên tới 1.318 người, tăng 50 người so với số liệu được đưa ra một ngày trước đó. Cơ quan này cũng cập nhật thêm 185 trường hợp vào danh sách người bị thương, nâng tổng số người bị thương lên con số 3.935 kể từ khi cuộc chiến bùng nổ vào ngày 2 tháng 3.
.
---- Nhà ngoại giao tại LHQ của Lebanon từ chức để tiết lộ tin LHQ chuẩn bị viễn ảnh nổ bom nguyên tử xóa sổ 9,7 triệu dân tại thủ đô Iran. Một nhà ngoại giao Liên Hợp Quốc đã từ chức trong sự phẫn nộ, tuyên bố rằng ông đã "từ bỏ sự nghiệp ngoại giao" của mình để rò rỉ thông tin về những "diều hâu chiến tranh" đang chuẩn bị cho một điều không thể tưởng tượng nổi. Tự nhận mình là một người tố giác, ông Mohamad Safa - một công dân Lebanon - đã rời bỏ vị trí cùng với một danh sách dài những cáo buộc đanh thép nhắm vào những gì ông mô tả là các thế lực bên trong Liên Hợp Quốc.
Ông khẳng định rằng một số nhân vật chủ chốt trong liên minh này đang ráo riết chuẩn bị cho khả năng sử dụng vũ khí nguyên tử nhằm vào Iran. Donald Trump vẫn khăng khăng rằng cuộc chiến sẽ kết thúc chỉ trong vài tuần, nhưng "chiếc hộp Pandora" chứa đầy rắc rối đã thực sự bị mở toang. Lập trường chống phương Tây của Iran càng trở nên cứng rắn hơn trước sự leo thang căng thẳng đột ngột và cực độ từ phía quân đội Mỹ và Israel; các quan chức Iran hiện tuyên bố họ sẽ không chấp nhận coi cuộc chiến là kết thúc cho đến khi cả hai quốc gia kia bị "làm nhục" và buộc phải "hối hận tột cùng".
Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ Pete Hegseth chẳng hề có động thái nào giúp xoa dịu những nỗi sợ hãi đó; ngược lại, hôm nay ông còn đăng lại những bình luận của Donald Trump về việc đưa Iran "trở lại thời kỳ đồ đá".
Trong một bài đăng hiện đang lan truyền chóng mặt trên nền tảng X, ông Safa đã định nghĩa sự ra đi của mình như một hành động phản kháng, công kích những "diều hâu chiến tranh đang thèm khát nhỏ dãi" trước viễn cảnh người dân thường phải gánh chịu đau thương.
"Tôi nghĩ mọi người vẫn chưa hiểu hết mức độ nghiêm trọng của tình hình hiện tại, khi mà Liên Hợp Quốc đang chuẩn bị cho khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân tại Iran... Tôi đã từ bỏ sự nghiệp ngoại giao của mình để rò rỉ những thông tin này. Tôi đã tạm ngưng thực hiện nhiệm vụ để không phải trở thành một phần hay một nhân chứng cho tội ác chống lại loài người này."
Ông kêu gọi thế giới hãy suy xét đến tính nhân đạo đối với 9,7 triệu người dân đang sinh sống tại thủ đô của Iran. Mặc dù chế độ cầm quyền tại đây mang trên mình những vết nhơ nghiêm trọng về vi phạm nhân quyền, ông Safa vẫn nhấn mạnh vào một trong những thực tế bi thảm nhất của chiến tranh — đó là cái giá mà thường dân phải trả.
"Đây là hình ảnh của Tehran. Gửi tới các người — những kẻ thiếu hiểu biết, chưa từng đặt chân ra thế giới, chưa từng trải qua quân ngũ, những 'diều hâu chiến tranh' đang thèm khát nhỏ dãi khi nghĩ đến việc ném bom nơi này. Đó không phải là một vùng sa mạc thưa thớt dân cư nào đó đâu," ông tiếp lời. “Nơi đó có những gia đình, trẻ nhỏ và cả những thú cưng. Đó là những người dân lao động bình thường với biết bao ước mơ. Thật bệnh hoạn khi lại mong muốn chiến tranh. Tehran là một thành phố với dân số lên tới gần 10 triệu người. Hãy thử hình dung cảnh Washington, Berlin, Paris, London hay bất kỳ nơi nào khác bị ném bom hạt nhân xem sao.”
Những lo ngại của ông phản ánh một sự chuyển dịch thực sự trong các bài diễn văn toàn cầu. Kể từ khi Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA: Joint Comprehensive Plan of Action) sụp đổ, nguy cơ leo thang nguyên từ đã một lần nữa trở thành chủ đề trọng tâm trong các cuộc thảo luận chiến lược.
Những báo cáo cho rằng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đang chuẩn bị ứng phó với một kịch bản nguyên tử “tồi tệ nhất” cũng đã làm dấy lên nhiều bàn tán sôi nổi trong giới phân tích.
Tuy nhiên, với tư cách là đại diện của một tổ chức phi chính phủ (NGO) có quy chế tư vấn tại Liên Hợp Quốc, ông Safa không phải là một quan chức cấp cao nắm quyền ra quyết định. Tuyên bố của ông về việc Liên Hợp Quốc đang “chuẩn bị cho khả năng vũ khí hạt nhân được sử dụng” hiện vẫn chưa được kiểm chứng.
Ông đã gửi lời cảnh báo tới hàng triệu người dân tại Hoa Kỳ rằng “lịch sử sẽ ghi nhớ chúng ta”, đồng thời kêu gọi họ ưu tiên giải quyết điều mà ông gọi là mối đe dọa hiện hữu lớn nhất của thời đại này.
“Ngày hôm qua, gần mười triệu người dân tại Hoa Kỳ đã xuống đường biểu tình với khẩu hiệu ‘Không có Vua,” ông Mohamad Safa tiếp lời.
“Khả năng vũ khí hạt nhân được sử dụng là điều phải được nhìn nhận một cách vô cùng nghiêm túc. Đó là một mối nguy hiểm khôn lường. Hãy hành động ngay từ bây giờ. Hãy lan tỏa thông điệp này ra khắp thế giới. Hãy xuống đường biểu tình. Hãy đấu tranh vì nhân phẩm và tương lai của nhân loại chúng ta. Chỉ có chính người dân mới có thể ngăn chặn thảm họa này.
Lịch sử sẽ ghi nhớ chúng ta.”
.
---- Ngoại trưởng Anh họp 40 ngoại trưởng thế giới qua Zoom (không có Mỹ), thúc giục Iran mở Eo Biển Hormuz. Các ngoại trưởng đồng thuận không dùng quân sự chống Iran, nhưng sẽ có nỗ lực thích hợp. Vương quốc Anh đã triệu tập các ngoại trưởng từ 40 quốc gia để thảo luận về các phương án mở lại Eo biển Hormuz – một tuyến đường hàng hải huyết mạch vốn đang bị tắc nghẽn do cuộc chiến của Hoa Kỳ và Israel chống lại Iran. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper phát biểu rằng sự "liều lĩnh" của Iran trong việc phong tỏa tuyến đường thủy này đang "gây tổn hại đến an ninh kinh tế toàn cầu của chúng ta", trong lúc bà chủ trì cuộc họp trực tuyến vào thứ Năm.
"Chúng ta đã chứng kiến Iran chiếm đoạt một tuyến đường hàng hải quốc tế để biến nền kinh tế toàn cầu thành con tin," bà Cooper phát biểu trong bài khai mạc được phát sóng tới giới truyền thông, trước khi phần còn lại của cuộc họp diễn ra sau cánh cửa đóng kín.
Các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào các tàu thương mại – cùng với những lời đe dọa sẽ tiếp tục tấn công – đã làm ngưng trệ gần như toàn bộ hoạt động giao thông tại eo biển nối Vùng Vịnh với phần còn lại của các đại dương trên thế giới; điều này đã chặn đứng một tuyến đường thiết yếu cho dòng chảy dầu mỏ toàn cầu và khiến giá nhiên liệu tăng vọt.
Hoa Kỳ không nằm trong số các quốc gia tham dự cuộc họp này; động thái diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng việc đảm bảo an ninh cho tuyến đường thủy nói trên không phải là trách nhiệm của đất nước Mỹ.
Trump cũng đã chỉ trích các đồng minh châu Âu của Hoa Kỳ vì đã không ủng hộ cuộc chiến, đồng thời nhắc lại những lời đe dọa sẽ rút Hoa Kỳ ra khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Các quốc gia tham gia hội nghị thượng đỉnh hôm thứ Năm – bao gồm Anh, Pháp, Đức, Ý, Canada, Nhật Bản và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) – đã ký một tuyên bố chung, trong đó yêu cầu Iran chấm dứt các nỗ lực phong tỏa eo biển này, đồng thời cam kết "đóng góp vào các nỗ lực thích hợp nhằm đảm bảo việc đi lại an toàn" qua tuyến đường thủy nói trên.
Cuộc họp này được xem là bước đi đầu tiên, và sẽ được tiếp nối bằng các "cuộc họp cấp làm việc" giữa các quan chức nhằm thảo luận và thống nhất các chi tiết cụ thể.
"Về mặt tích cực, đây là một liên minh rộng mở. Nó không chỉ giới hạn ở phương Tây hay khối NATO; liên minh này bao gồm các quốc gia như Anh, Pháp, các nước vùng Scandinavia và vùng Baltic, nhưng đồng thời cũng có sự tham gia của Bahrain, UAE, Panama và Nigeria," phóng viên Rory Challands của đài Al Jazeera đưa tin từ London.
Dường như không một quốc gia nào sẵn sàng mạo hiểm dùng vũ lực để mở lại eo biển này trong bối cảnh giao tranh vẫn đang diễn ra ác liệt, nhất là khi Iran hoàn toàn có khả năng tấn công các tàu thuyền bằng tên lửa chống hạm, máy bay không người lái, tàu tấn công và thủy lôi.
Theo phóng viên Challands, Thủ tướng Anh đã bày tỏ quan điểm "rất rõ ràng" về việc ưu tiên các giải pháp phi quân sự. “Keir Starmer không hề có ý định can dự vào cuộc chiến này. Hầu hết các quốc gia đang tụ họp tại đây cũng không muốn can dự vào cuộc chiến,” ông phát biểu.
Sau cuộc họp, ông Challands cho biết các nhà hoạch định quân sự của Bộ Quốc phòng Anh sẽ gặp mặt vào tuần tới “cùng với nhiều đại diện tương tự những người đã tụ họp tại đây hôm nay” để thảo luận về cách thức đảm bảo an ninh hàng hải sau khi cuộc chiến kết thúc.
Hôm thứ Tư, ông Starmer nhận định rằng việc nối lại hoạt động vận tải biển “sẽ không hề dễ dàng,” và đòi hỏi phải có “một mặt trận thống nhất bao gồm sức mạnh quân sự và các hoạt động ngoại giao,” song hành cùng sự hợp tác với ngành hàng hải.
Liên minh này, một phần nào đó, là nỗ lực nhằm chứng minh với chính quyền Trump rằng châu Âu đang chủ động hành động để tăng cường an ninh cho chính mình, đặc biệt là trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đang đe dọa rút khỏi NATO.
Hôm thứ Năm, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố rằng việc phát động một chiến dịch quân sự nhằm cưỡng chế mở cửa eo biển là điều bất khả thi.
“Đây chưa bao giờ là phương án mà chúng tôi ủng hộ, bởi lẽ nó thiếu tính thực tế,” ông nói.
“Việc này sẽ tốn rất nhiều thời gian,” ông Macron nhận định, đồng thời khiến những tàu thuyền đi qua eo biển phải đối mặt với “các mối đe dọa từ bờ biển,” đặc biệt là từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran—lực lượng vốn sở hữu “nguồn lực đáng kể cũng như các loại tên lửa đạn đạo.”
Ông Macron đã đề xuất rằng cách tốt nhất để đảm bảo eo biển được mở cửa là tiến hành đối thoại trực tiếp với Iran.
Theo số liệu từ Lloyd’s List Intelligence—một công ty chuyên cung cấp dữ liệu hàng hải—đã có 23 vụ tấn công trực tiếp nhằm vào các tàu thương mại tại vùng Vịnh kể từ khi các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran châm ngòi cho cuộc chiến vào ngày 28 tháng 2; tính đến nay, 11 thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng.
Phía Iran tuyên bố rằng các tàu thuyền “không mang tính thù địch” vẫn có thể đi qua Eo biển Hormuz, và tuyến đường thủy này chỉ bị đóng cửa đối với tàu thuyền của các quốc gia thù địch cùng các đồng minh của họ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình